क्रिया

क्रिया as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् कृत्याकृत्या क्रियादेवतयोस्त्रिषु भेद्ये धनादिभिः । Amarakośa 3.3.301
• नामलिङ्गानुशासनम् लीलालीला विलासक्रिययोरुपला शर्करापि च । Amarakośa 3.3.375
• धरणिकोश कृत्यकृत्या स्याद्देवताभेदे कृत्यं विद्विष्टकार्ययोः । क्रियायां च स्मृता कृत्या कृत्यास्तव्यानीयादयः ॥ Dharaṇikośa 25.3.2
• धरणिकोश चरचरो द्यूतप्रभेदे स्याश्चरश्चारश्चरः क्रिया । गरं विषे गरो व्याधौ गरा गिरणमुच्यते ॥ Dharaṇikośa 26.2.4
• धरणिकोश लीलालीला विलासक्रिययोर्हेलावज्ञाविलासयोः । आलिः सेतुः सखी पङ्क्तिः पल्ली ग्रामकुटी तथा ॥ Dharaṇikośa 27.1.4
• धरणिकोश भावभावः सत्ताभिप्राये च चेष्टाधात्वर्थयोनिषु । क्रियालीलोपदेशेषु विभूतिबुधजन्मसु ॥ Dharaṇikośa 28.3.5
• कोषकल्पतरु कटकालक्रियाकारकपोलकेषु शवप्रकर्षद्विपगण्डकेषु । कटो भटः पामरवीरयोः स्याद् भटिस्तु भाटिः प्रगमे स्त्रियौ स्तः ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.10.2
• कोषकल्पतरु कर्मन्भर्मा रवौ हेम्नि भृतौ च षण्ढे चर्म त्वचि स्यात्फलके च तद्वत् । व्याप्ये क्रियायामपि कर्म न स्त्री वर्त्माध्वनेत्रच्छदवाचकं च ॥ ९० ॥ Koṣakalpataru 6.21.90
• कोषकल्पतरु कारिसाङ्ग्रामिके[50b]पल्ल्ययने गजानां कारिः क्रियायां गदिता स्त्रियां च । विशेष्यवच्छिल्पिनि सा प्रदिष्टा हारिः स्त्रियां पान्थवनौ( ? )च भङ्गे ॥ ७३ ॥ Koṣakalpataru 6.27.73
• कोषकल्पतरु पौरुषस्यात्पौरुषं च त्रिषु पूरुषस्य भावे क्रियायां वचने च धाम्नि । ऊर्ध्वं तथा विस्तृतबाहुपाणे- र्नरस्य मानेऽपि वदन्ति तद्वत् ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.30.48
• नानार्थार्णवसंक्षेप ऊवृद्धाववाप्तौ दीप्तौ च प्रवेशे श्रवणेच्छयोः । स्वाम्यसामर्थ्ययाच्ञासु क्रियायां भावहिंसयोः ॥ ५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.1.50
• नानार्थार्णवसंक्षेप स्थितिव्यवस्थायामवस्थायां क्रियायामपि तिष्ठतेः । सिद्धिस्त्वृद्ध्याख्यवृद्ध्याख्यभेषजद्वितये गतौ ॥ ११८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.118
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्रतुप्रज्ञाक्रियासङ्कल्पेष्वप्यथ काचोऽक्षिसंभवे । उपतापविशेषे स्यात् तथा मृद्भेदशिक्ययोः ॥ २८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.28
• नानार्थार्णवसंक्षेप वेषवेषः क्रियायामाकल्पे वेणुर्वंशद्रुमे नृपे । शब्दोऽक्षरे यशोगीत्योर्वाक्ये खे श्रवणे ध्वनौ ॥ ११६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.116
• नानार्थार्णवसंक्षेप अप्नस्स्वाङ्गभेदेऽपि चाब्जस्तु रूपे कश्चित् सरोरुहे । अप्नस्तु रूपेऽपत्ये च क्रियायामप्यथो अयः ॥ ९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.9
• नानार्थार्णवसंक्षेप कर्मन्पुण्ये पापे क्रियाशिल्पयातनासु द्रुमान्तरे । भव्यसंज्ञे कारके च कर्त्रीप्सिततमादिके ॥ १७८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.178
• नानार्थार्णवसंक्षेप कारभागधेये क्रियायां ना स्त्री तु बन्धनवेश्मनि । कारा प्रसेविकायां च त्रि तु स्यात् करयोगिनि ॥ १९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.192
• नानार्थार्णवसंक्षेप कारिकारिः क्रियायां स्त्री त्रिस्तु शिल्पिनि स्त्री तु कर्तरि । कारुरिन्द्रे तु ना विश्वकर्मण्यप्य्थ स द्वयोः ॥ २०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.201
• नानार्थार्णवसंक्षेप कृतएतेषु युगसाधर्म्यादर्थेषु त्रिषु वर्तते । इत्येक आहुः पर्याप्ते क्रियायां कृत्यवाक् पुनः ॥ २६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.269
• नानार्थार्णवसंक्षेप कृत्यास्त्री तु कृत्या क्रियायां स्याद् वैजयन्त्यां तु दैवते । अभिचारोत्थिते स्त्री च नप् चेत्यथ कृशध्वनिः ॥ २७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.272
• नानार्थार्णवसंक्षेप कृतिमनुष्ये च स्त्रियां ना तु विपश्चिति कृतिः पुनः । पुमान् कृणत्तिकृन्तत्योः स्त्री क्रियायां कृतेऽपि च ॥ २७७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.277
• नानार्थार्णवसंक्षेप भावआस्ये तु क्लीबमाचार्याः केचिदेनं प्रचक्षते । भावो लीलाक्रियाचेष्टाभूत्यभिप्रायजन्तुषु ॥ ८९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.892
• नानार्थार्णवसंक्षेप ईक्षणहृषीक इन्धनं तु स्याद् दीपनाग्न्यर्थकाष्ठयोः । ईक्षणं तु क्रियायां स्यात् पश्यतेर्नयनेऽपि च ॥ १२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.12
• नानार्थार्णवसंक्षेप कल्पनक्रियायां स्यात् कल्पयतेरथ स्यात् कर्षकः पुमान् । अङ्गारके क्रष्टरि तु भेद्यवच्च कृषीवले ॥ ३८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.389
• नानार्थार्णवसंक्षेप कारणाकरणेऽपि पठत्येनं स्त्रीनपोस्त्वपि कारणा । क्रियायां स्यात् कारयतेर्घाते चेत्यजयोऽब्रवीत् ॥ ४४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.440
• नानार्थार्णवसंक्षेप गर्जनपलाण्डुजातिभेदेऽथ क्रियायां गर्जतेर्नपि । ग्रन्थिकं तु नपि ज्ञेयं पिप्पलीमूलसंज्ञके ॥ ६५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.653
• नानार्थार्णवसंक्षेप वसन्तक्रियायां वसतेर्धातोः कर्तर्यत्रापि च स्त्रियाम् । यदा वृत्तिस्तदा रूपं वसन्तीति पुमान् पुनः ॥ १६२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1629
• परमानन्दीयनाममाला धातुगवि ध्वाङ्क्षस्तु काके स्याद्बकयाचकयोरपि । धातुः क्रियादिरूप्यादिमहाभूतेषु तद्गुणे ॥ २५२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.252
• शब्दरत्नावली कारिऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि । ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥ करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु । कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥ कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् । कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥ कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी । क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥ कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि । कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥ कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति । क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥ क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च । चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥ क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे । खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥ क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च । खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥ खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.7
• शब्दरत्नाकर भावभावश्चेष्टाक्रियालीलासत्ताभिप्रायजन्तुषु । आत्मभावेन्द्रियज्ञानमनोविकृतिभूतिषु ॥ १९७१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1971
• शब्दरत्नाकर विधावीचिः पङ्क्त्यूर्मिधारासु वीथिः पङ्क्तिः पदव्यपि । विधाः प्रकारहस्त्यन्नविधानर्द्धिभृतिक्रियाः ॥ १९९५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1995
• शब्दरत्नाकर विधानविधानं वारणग्रासे प्रकारे वैरकर्मणि । वेदनाप्रेरणाभ्यर्चाक्रियाभृतिसमृद्धिषु ॥ २१६६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2166
• शब्दरत्नाकर अहअमा सहार्थे सामीप्ये वीप्साभिमुखयोरपि । पीडेर्ष्यानुमतिष्वस्तु विनियोगे क्रियास्वह ॥ २२६३ ॥ Śabdaratnākara 5.2.2263
• तन्त्राभिधान ऋऋः पुर्दीघमुखी रुद्रो देवमाता त्रिविक्रमः । भाव(र)भूतिः क्रिया क्रूरा रेचिका नासिका धृतः ॥ २३ ॥ Tantrābhidhāna 2.8.23
• तन्त्राभिधान लखड्गी नादोऽमृतं देवी लवणं वारुणी पतिः । शिखा वाणी क्रिया माता भामिनी कामिनीप्रिया ॥ १४९ ॥ Tantrābhidhāna 2.45.149
• वैजयन्ती भावभावो लीलाक्रियाचेष्टाभूत्यभिप्रायजन्तुषु । पदार्थमात्रे सत्तायामात्मयोनिस्वभावयोः ॥ ४३ ॥ Vaijayantī 6.1.43
• वैजयन्ती लीलालीला क्रिया विलासश्च वपा गोण्डो विलं तथा । वलिर्मध्यगरेखोर्मिजीर्णत्वग्गृहदारु च ॥ ३३ ॥ Vaijayantī 6.2.33
• वैजयन्ती कर्मन्ओजोऽवष्टंभबलयोरोकसी मंदिराश्रमौ । क्रियायजनयोः कर्म क्षीरं दोहनमंबु च ॥ ४ ॥ Vaijayantī 6.3.4
• वैजयन्ती कृत्यापीठे श्मश्रुणि कूर्चोऽस्त्री भ्रूमध्ये कत्थने कुशे । कृत्या क्रियादेवतयोः कार्ये क्ली कुपिते त्रिषु ॥ २० ॥ Vaijayantī 6.5.20
• वैजयन्ती अहअमा सहार्थे सामीप्येऽप्यद्धा प्रत्यक्षसत्ययोः । अयि प्रश्ने सानुनये विनियोगे क्रियास्वह ॥ १२ ॥ Vaijayantī 8.7.12