कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रणाद

praṇādaपुं · masc.

In 12 kośas: 10 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.44 · p. 53
शब्दो गुणानुरागोत्थः प्रणादः सीत्कृतं नृणाम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शब्दादिवर्गः Amarakośa 1.6.18
मिथ्याभियोगोऽभ्याख्यानमथ मिथ्याभिशंसनम् ॥ १० ॥अभिशापः प्रणादस्तु शब्दः स्यादनुरागजः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर चतुर्थोपदेशः Bālaprabodhikā 4.67 · p. 71
प्रणादस्त्वनुरागोत्थः विकृतश्चक्रनिस्वने ।नदीध्वानेरव… युद्धध्वानेऽप्यसूरकः ।क्रन्दनं गुञ्जनं चाथ मार्जारा मुरजध्वनौ ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.2.104 · p. 450
क्रन्दितं रुदितं क्रुष्टं तदपुष्टं तु गह्वरः ।शब्दो गुणानुरागोत्थः प्रणादः सीत्कृतं नृणाम् ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.39 · p. 69
मिथ्याभियोगस्तु मृषाविवादोऽभ्याख्यानमन्त्येऽथ मृषाभिशस्तिः ।मनोभिशापोऽथ भवेत्प्रणादः शब्देऽनुरागप्रभवेऽत्र पुंसि ॥ ३९ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.295 · p. 89
क्रन्दितं रुदितं क्रुष्टं प्रणादः सीत्कृते नृणाम् ।पर्दनं गुदजः शब्दः कर्दनं तूदरोद्भवः ॥ २९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2548 · p. 413
शब्दो गुणानुरागोत्थः प्रणादः सीत्कृतं नृणाम् ।जयजयकारशब्दोऽयं क्रियते जगज्जनैः ॥ २५४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.373 · p. 26
मिथ्याभिशंसनं तत् स्यादभिशापस्तु स स्मृतः ।अनुरागवशाज्जातः शब्दः प्रणाद उच्चते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तिभेदाध्यायः Śabdaratnākara 2.7.907 · p. 114
शास्त्रे शब्दो वाचको वाचिकं स्यात्संदेशार्थः सुप्तिङन्तं पदं स्यात् ।आशीः स्त्री वाङ्मङ्गलार्थानुरागा-ज्जातः शब्दः स्यात् प्रणादः परौ तु ॥ ९०७ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शब्दाध्यायः Vaijayantī 2.4.9 · p. 31
विष्फारो धनुषः स्वानो भूषादीनां तु शिंजितम् ।प्रणादस्त्वनुरागोत्थश्चित्कृतं स्यंदनध्वनौ ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास दार्धश्लोकः Dharaṇikośa 17.2.11 · p. 95
प्रासादस्त्रिदशावासे प्रासादो नृपवेश्मनि ।प्रणादस्तारशब्दे स्यात्कर्णरोगे च कीर्तितः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ दान्ताः Koṣakalpataru 6.19.34 · p. 236
प्रासादो नरदेवदेवगृहयोर्वादे तु चाम्नायतेनिर्वादः परिवादकेऽथ दशकोटिष्वर्बुदं न स्त्रियाम् ।कीले मांसभवे नरि क्षितिधरे नद्योः पुनः संगमेसंभेदः स्फुटनेऽप्यथ श्रुतिगदे तारे प्रणादो ध्वनौ ॥ ३४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश दान्ताः Śabdaratnāvalī 7.18.18 · p. 230
प्रणादस्तारशब्दे स्यात्पुंलिङ्गः श्रवणामये ।भसद्भास्करयोन्योः स्त्रीमर्यादासीम्नि संस्थितौ ॥
अनुष्टुप्
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 208 · p. 542
प्रणादस्तु पुमांस्तारशब्दे च श्रवणागमे ।अनुरागकृते शब्दे प्रणादः सीत्कृतं नॄणाम् ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 नॄ (wrong syllable)