बिडाल
biḍālaपुं · masc.In 11 kośas: 9 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
हरितालं विस्रगन्धि गोदन्तं नटमण्डपम् ।बिडालं पिञ्जरं वङ्गशत्रुर्लोमहरं तथा ॥ ३३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बिडालोतू तथा ह्रीकुर्मार्जारो वृषदंशकः ।मण्डली जाहको गात्रसंकोची नकुलः पुनः ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ओतुर्बिडालो मार्जारो दुग्धारिर्मूषकान्तकः ।गोमायुर्वञ्चकः क्रोष्टा शृगालो मृगधूर्त्तकः ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
ओतौ बिडालो बिलालो दरुटो दरुडान्वितः ।ह्रीको ह्लीको ह्रीकुर्ह्लीकुर्लज्जालौ नकुलोऽपि च ॥ ३३७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 ह्री (wrong syllable)
genderपुंmasc.
औरभ्रकमुरभ्राणामजानामाजकं गणः ।मार्जारो जाहको मर्को बिडालो वृषदंशकः ॥ ७७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुनी तु सरमा श्वाली विट्चारो ग्रामसूकरः ।ओतुर्बिडालो मार्जार आखुभुक् पृषदंशकः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्री[तू]ज्जयिन्यामथ नेत्रपिण्डेमार्जारके पुंसि बिडाल उक्तः ।बिसे मृणालं त्रिषु तद्द्वयोन-मुशीरकेऽथो ककुभे कुलालः ॥ ३९ ॥
उपजातिः
बिडाल as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु सूचकस्यात्सूचकः सीवनवस्तुकाक- बिडालवान्तादगतो नृलिङ्गः । स्याद्बोधके च पिशुने च विशेष्यलिङ्गो मेघे तु ना त्रिषु तु सेक्तरि सेचकोऽपि ॥ ६३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.63
- कोषकल्पतरु त्रिशङ्कुव्याघ्रे सर्पे चित्रके ना पृदाकु- र्गोरङ्कुः स्यान्नग्नके पक्षिजातौ । बन्दिन्युक्तोऽथ त्रिशङ्कुर्बिडाले राज्ञो भेदे स्यात्पतङ्गाह्वये च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.3
- कोषकल्पतरु मेनादप्रह्लादः प्रमदे तथा दितिसुते दायाद उक्तः सुत- ज्ञात्योच्छाग बिडाल केकिषु पुनर्मेनाद उक्तो बुधैः । वृद्ध्याजीवनके कुसीद * * * त्रय्यां कुसीदप्रदे गोविन्दो गरुडध्वजे सुरगुरौ गोष्ठाधिपे वाच्यवत् ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 6.19.35
- कोषकल्पतरु मार्जालीयमार्जालीयः स्मृतः शूद्रे बिडाले कायशोधने । Koṣakalpataru 6.26.97
- नानार्थार्णवसंक्षेप मार्जारमार्जारस्तु बिडाले द्वे पुमांस्त्विङ्गुदपादपे । अगस्त्यवृक्षे च स्त्री तु मार्जारी स्यान्मृगान्तरे ॥ १४०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1405
- परमानन्दीयनाममाला त्रिशङ्कुनक्षत्रेऽथासुरे नाविके च तारक उच्यते । त्रिशङ्कुर्नृपभेदे च बिडाले शलभे तथा ॥ २३१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.15.231
- शब्दरत्नावली सूचकसूचकः पिशुने काके बिडाले बोधके शुनि । सीवनद्रव्यभेदे च वृद्धे सिद्धपिशाचयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.151