कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वञ्चक

vañcakaपुं · masc.

In 13 kośas: 16 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.43 · p. 19
क्रूरे नृशंसनिस्त्रिंशपापा धूर्तस्तु वञ्चकः ॥ ३७६ ॥व्यंसकः कुहको दाण्डाजिनिको मायिजालिकौ ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सिंहादिवर्गः Amarakośa 2.5.5
स्त्रियां शिवा भूरिमायगोमायुमृगधूर्तकाः ।शृगालवञ्चकक्रोष्टुफेरुफेरवजम्बुकाः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.47
नृशंसो घातुकः क्रूरः पापो धूर्तस्तु वञ्चकः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.89 · p. 224
स्याद्धूर्तो वञ्चकः पापः क्षुद्रो वञ्चूक इत्यपि ।कीनाशश्च कदर्यः स्यात्किंपचानो मितम्पचः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.13 · p. 319
शृगालो वञ्चकः क्रोष्टा सृगालो मृगधूर्त्तकः ।गोमायुर्भूरिमायः स्यात्फेरवो घोरवासनः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.18 · p. 190
फेरण्डः कुरवो भूरिमाय-गोमायु-वञ्चकाः ।मृगधूर्तो घोररासी भरुजश्च शिवा स्त्रियाम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.54 · p. 6
मायावान्मायिको मायी मायावी धूर्त-वञ्चकौ ।व्यंसकः कुहको दाण्डाजिनिकः कुटिलाशयः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.39 · p. 30
सृगाले वञ्चकः फेरुः क्रोष्टा दक्षश्च बुद्धिमान् ।मार्जाले तु वृषादोतुः पुत्रिकारिर्गृहालयः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.666 · p. 113
दुर्जने हिंसकः पापः क्रूरो व्यंसकपोलिकौ ।नृशंसः पिशुनो दुष्टो धूर्तो वञ्चक इत्यपि ॥ ६६६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त चतुःपदमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.3.133 · p. 10
ओतुर्बिडालो मार्जारो दुग्धारिर्मूषकान्तकः ।गोमायुर्वञ्चकः क्रोष्टा शृगालो मृगधूर्त्तकः ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.558 · p. 72
अनृजुश्चापि शण्ठः स्यात् क्रूरे पापः नृशंसकः ।निस्त्रिंशश्चापि धूर्तस्तु वञ्चको व्यंसकस्तथा ॥ ५५८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2331 · p. 377
गोमायुर्घोरवासी च क्रोष्टा च मृगधूर्त्तकः ।भरुजो भूरिमायश्च वञ्चुको वञ्चकः पुनः ॥ २३३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.12 · p. 82
सृगालोऽपि शृगालः स्यात् फेरुजम्बुकधूर्तकाः ।जम्बूकः फेरवः क्रोष्टा वञ्चको मृगधूर्तकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.64 · p. 163
क्रूरः पापो नृशंसस्तु घातुकः द्रोहशीलके ।स्यात् प्रतारणशीले तु धूर्तो वञ्चुकवञ्चकौ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.697 · p. 89
शिवा स्त्री जम्बुकक्रोष्टुफेरुफेरण्डफेरवाः ।गोमायुर्वञ्चको भीरुभूरिमायशृगलकाः ॥ ६९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 ग (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.24 · p. 203
क्रूरो नृशंसोऽप्यदये धूर्ते व्यंसकवञ्चकौ ।कौक्कुटो मायिको मायी मायावी प्रातिहारिकः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कपादः Dharaṇikośa 1.1.7 · p. 3
जम्बुकौ क्रोष्टुवरुणौ कृषकौ फालकर्षकौ ।वञ्चको जम्बुके धूर्ते वर्तकोऽश्वखुरे खगे ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.90 · p. 148
चोलकपूर्णानकयो-रोषधिभेदे तु कञ्चुकी प्रोक्ता ।गृहनकुले गोमायौनरि धूर्ते तु वञ्चकः परवत् ॥ ९० ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1618 · p. 188
देवब्राह्मणयोः क्ली तु प्रज्ञाकान्त्योरथ त्रिषु ।स्याद्धूर्ते वञ्चको द्वे तु सृगाले ना तु वञ्चथः ॥ १६१८ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.138 · p. 185
वञ्चको जम्बुके धूर्ते गृहवभ्रौ खलेऽपि च ।व्यलीकमप्रियाकार्यवैलक्ष्यपीडनेष्वपि ॥व्यलीकानागरे पुंसि वह्लीकं वाह्लिकं तथा ।धीरे हिङ्गुनि देशाश्वभेदयोः पुंसि च द्वयम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क्ष्य (wrong syllable)
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2160 · p. 261
वरणो भूरुहे वप्रे वर्तकोऽश्वखुरे खगे ।वारणः सेतुगजयोर्वञ्चकौ धूर्तजम्बुकौ ॥ २१६० ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.41 · p. 105
गुरावनाथे गरुडे जिने विघ्ने विनायकः ।वृषाङ्कौ शिवभल्लातौ वञ्चकौ धूर्तफेरवौ ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्

वञ्चक as a meaning in nānārtha verses