कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

भण्डिल

bhaṇḍilaपुं · masc.

In 11 kośas: 10 synonym verses, 3 as a nānārtha head word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.63
कपिला भस्मगर्भा सा शिरीषस्तु कपीतनः ।भण्डिलोऽप्यथ चाम्पेयश्चम्पको हेमपुष्पकः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कालेयकोऽपि कालेयः कालीयकः समा इमाः ।भण्डिरो भण्डिलश्चोक्तो भण्डीरोऽपि विचक्षणैः ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.180 · p. 268
भण्डिरश्चापि भण्ण्डीरो भण्डिलोऽपि च कथ्यते ।शुकेष्टो भण्डिकोऽपि स्याद्विषघ्नश्च कपीतनः ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.81 · p. 150
शिंशपाया विकारे स्याच्छांशपं भेद्यलिङ्गकम् ।शिरीषः शुकवृक्षः स्यान्मृदुपुष्पश्च भण्डिलः ।श्यामवल्कलभण्डीको भण्डीरः शङ्खिनीफलः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.18 · p. 12
मृदुपुष्पः शुकपुष्पः शुकवृक्षः शुकप्रियः ।कपीतनः कर्णपूरो भण्डिलः श्यामवल्कलः ॥ १८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.123 · p. 66
क्वचित्तु कपिला भस्मगर्भा च गुरुशिंशपा ।पिच्छिला शिंशपायुग्मपत्रिका गुरु चेत्यपि ।शिरीषः स्याच्च भण्डीसो भण्डिलश्च कपीतनः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.199 · p. 234
प्रपुन्नाडः प्रपुनाड उरणा क्षोरणाख्यकौ ।शिरीषे भण्डी भण्डीरो भण्डिरो भण्डिलोऽपि च ॥ १९९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 पु (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 ण्डी (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.483 · p. 63
भण्डिलोऽथ जटी प्लक्षः कर्पटी बहुमूलकः ।दोषग्राहस्तु कनको द्रावणोऽम्बुप्रसादनः ॥ ४८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 104 · p. 536
भण्डिरो भण्डिलो ना ॥ १०४ ॥
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.72 · p. 51
वृक्षोत्पले कर्णिकारः परिव्याधोऽथ भण्डिले ।कपीतनः शिरीपश्च करके दाडिमी त्रयी ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.37 · p. 350
शूरे च[72a] भृत्ये भडिलोऽथ दूतेस्याद्भण्डिलो भद्रगतस्तु षण्ढे ।स्याद्द्रोणकाके नरि कुम्भकारेकाकोलमस्त्री विष[वाच]कं [स्यात्] ।स्त्री शङ्कुला क्रीडनकन्दुके स्या-दिर्वांरुकायामपि शस्त्रभेदे ॥ ३७ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1271 · p. 158
मुनिप्रभेदे भव्ये तु त्रिरथो भटिलो द्वयोः ।शुनि स्यात् सेवके तु त्रिर्भण्डिलस्तु शुनि द्वयोः ॥ १२७१ ॥
अनुष्टुप्
meanings
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1272 · p. 158
पुत्रे चाथ पुमान् वृक्षे शिरीषाख्येऽथ भञ्जनम् ।आमर्दने क्लीबलिङ्गं जानीयाद्भञ्जना त्वना ॥ १२७२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful