प्लक्ष
plakṣaपुं · masc.In 20 kośas: 26 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 20 as a meaning of another word.
ग्रन्थिः पर्व परुर्बीजकोशी शिम्बा शमी शिमिः ॥ ११३० ॥शिम्बिश्च पिप्पलोऽश्वत्थः श्रीवृक्षः कुञ्जराशनः ।कृष्णावासो बोधितरुः प्लक्षस्तु पर्कटी जटी ॥ ११३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
प्लक्षो जटी पर्कटी स्यान्न्यग्रोधो बहुपाद्वटः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गर्दभाण्डे कन्दरालकपीतनसुपार्श्वकाः ।प्लक्षश्च तिन्तिडी चिञ्चाम्लिकाथो पीतसारके ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
न्यग्रोधे तु जटालः स्याद्वकुले मद्यलालसः ।श्रीवृक्षे पिप्पलोऽश्वत्थः प्लक्षे तु गिरिलक्ष्मणा ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदुम्बरे तु रुशकिः प्लक्षे तु गिरिलक्षणः ।शुभाङ्गः श्रीफलो बिल्वे पलाशे वसुपुष्पकः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्लक्षः प्लवङ्गः प्लवगो गर्दभाण्डः कमण्डलुः ।महाबलोऽवरोहद्रुः क्षीरी शृङ्गी सुपार्श्वकः ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्लक्षः कपीतनः शुङ्गी जटी द्वंद्वे तु पर्क्कटी ।य[22b]क्षवृक्षः सुपार्श्वश्च पिप्परिः पिप्पलश्छदः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
हिङ्गुलश्चेञ्जलो[23a]गुच्छफलः स्यात्कक्षपोलिका ।क्षीरिणः पिप्पल-प्लक्ष-वरोदुम्बर-वेतसाः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
प्लक्षो वटः प्लवः शुङ्गी सुपार्श्वश्चारुदर्शनः ।कपीतनः कपीनः स्यात्पीतनप्लवकावपि ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्कट्यां पर्कटी प्लक्षः सतीदो लक्षणे नटी ।वटे वैश्रवणावासो न्यग्रोधो बहुपाद्ध्रुवः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रीवृक्षः श्यामलोऽश्वत्थः प्लक्षश्चलदलोऽङ्गुलः ।उदुम्बरः प्राणिफलो मशकी हेमदुग्धकः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृष्णवासस्तथाश्वत्थः श्रीवृक्षः कुञ्जराशनः ।जटी प्लक्षः पर्कटी च न्यग्रोधो बहुपात्पुनः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जटी वटो जटापादो न्यग्रोधः प्लक्ष आश्रितः ।कद्रुः पलाशस्त्रिदलः किंशुको वक्रपुष्पकः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जम्बूः प्लक्षः शाल्मलिश्च कुशः क्रोञ्चाभिधस्तथा ।शाकद्वीपः पुष्कराख्यः सप्त द्वीपा इमे स्मृताः ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुनर्नामाऽपि तद्भेदः प्लक्षश्च पर्कटी जटी ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 हु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जम्बुप्लक्षकुशक्रौञ्चशाकशाल्मलिपुष्करैः ।सप्त द्वीपा निगदिताः क्रमादेते मनीषिभिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्कटिः पर्कटीः प्लक्षः प्लाक्षोऽपि च जटिर्जटी ॥
genderपुंmasc.
गर्दभाण्डो गन्धभाण्डः कपीतनसुपार्श्वकौ ।प्लक्षश्च कन्दरालश्च प्लाक्षश्च कन्दरालकः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
स्यादश्वत्थे च प्लक्षे तु पर्कटी नन्त-ङ्यन्तगः ।जटी नन्तो जटी ङ्यन्तो भवेज्जटिरिदन्तकः ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
जम्बूप्लक्षकुशक्रौञ्चशाकशाल्मलिपुष्कराः ।द्वीपवृक्षा इमे सप्त द्वीपास्तन्नामपूर्वकाः ।नीवृज्जनपदौ देशविषयौ राष्ट्रमण्डले ॥ ३७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भण्डिलोऽथ जटी प्लक्षः कर्पटी बहुमूलकः ।दोषग्राहस्तु कनको द्रावणोऽम्बुप्रसादनः ॥ ४८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिण्डी तु रक्ताशोकः स्याद्गर्दभाण्डः कपीतनः ।कन्दरालः सुपार्श्वश्च प्लक्षोऽथो भूतपुष्पकः ॥ ४८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्कलम् ।तालपर्णी पृश्निपर्णी बृहती कण्टकारिका ॥ १४६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केतुमालममूनि स्युर्भुवो वर्षाणि वै नव ।जम्बूप्लक्षकुशक्रौञ्चशाकशाल्मलिपुष्करैः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्राक्षाफलो गुडश्चाथ न्यग्रोधो बहुपाद्वटः ।श्रीवृक्षे पिप्पलोऽश्वत्थः प्लक्षश्चलदलोंऽगुलः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदुम्बरे प्राणिफलो मशकी हेमदुग्धकः ।प्लक्षस्तु पर्कटिजटिकलापिगिरिलक्ष्मणाः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्लक्षः पिप्पलपर्कट्योर्गर्दभाण्डे तरावपि ।प्लक्षो वीतियके द्वीपे द्वारपार्श्वे गृहस्य च ॥
अनुष्टुप्
न पुंसि संख्याभिदि गर्दभाण्डेप्लक्षो भवेद्द्वीपविशेषके च ।बोधिद्रुमे स्यात्प्रतिहारपार्श्वेज्ञैः पर्कटीनामसु संप्रदिष्टः ॥ ५० ॥
उपजातिः
प्लक्षोऽश्वत्थे गर्दभाण्डे जटीद्वीपविशेषयोः ।पक्षः सहाये सुहृदि पार्श्वे मासार्द्धराजयोः ॥विहगे वलये साध्ये विरोधे गृहशुद्धयोः ।चुल्लीरन्ध्रे हस्तिपार्श्वे केशादिपरती व्रजे ॥प्रेक्षा नृत्ये क्षणे वुद्धौ शिक्षायामपि च स्त्रियाम् ।प्रैषः क्लेशे मर्दने च प्रेषणोन्मादयोरपि ॥
अनुष्टुप्
प्लक्ष as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पर्कटीकुरुण्टो झिण्टिकामेदः कुरुण्टी दारुपुत्रिका । पर्कटी कथिता प्लक्षे बालपूगफलेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 10.2.11
- धरणिकोश कलापिन्विलासी भोगिनि व्याले विषाणी गजशृङ्गिणोः । कलापी कोकिले प्लक्षे शिखरी पर्वते तरौ ॥ Dharaṇikośa 19.1.21
- धरणिकोश गिरिगिरी गीर्ण्यक्षिरोगौ च गिरिः प्लक्षमहीध्रयोः । गिरिर्गैरीयकः क्रीडागुडाकापि च कीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 26.3.17
- कोषकल्पतरु पर्कटीपूगादिनूतनफले [273a] प्लक्षे स्यात्पर्कटी योषित् । स्त्रीकरणे लूतायां कपौ च ना मर्कटोऽथ स्त्री ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.10.43
- कोषकल्पतरु मण्डूकपर्णशरसंक्रमेऽपि तद्वद्विद्वांसो वातरायणं प्राहुः । मण्डूकपर्ण उक्तोऽरलौ तथा शोणके प्लक्षे ॥ ७१ ॥ Koṣakalpataru 6.15.71
- कोषकल्पतरु कलापिन्पुण्ड्रे प्रभावेऽप्यथ पुंसि षण्ढे ललाममेतत्सममा[23a]मनन्ति । प्रकोष्ठकप्लक्षमयूरवाची भवेत्कलापी शिखरी तु शैले ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.39
- कोषकल्पतरु कन्दरालस्त्रियां भवेद्यातिबलाभिधाने धूमे पयोदे खतमाल उक्तः । स्याद्गर्दभाण्डे नरि कन्दरालः प्लक्षे महाकालमुशन्ति शंभौ ॥ ७५ ॥ Koṣakalpataru 6.28.75
- कोषकल्पतरु कमण्डलुतथा कलालापगताथ न स्त्री कमण्डलुः स्यात्करकेऽथ पुंसि । प्लक्षेऽक्षमाला तु किलाक्षसूत्रे वसिष्ठपत्न्यामपि संप्रदिष्टा ॥ ८० ॥ Koṣakalpataru 6.28.80
- कोषकल्पतरु प्लवप्लवस्तु कारण्डव[भेक]भेल- प्लवंगचण्डालपटोलकेषु । शशप्लुतौ स्यान्नरि तोयकाके प्लक्षेऽन्तिमं गन्धतृणे च मुस्ते ॥ ९१ ॥ Koṣakalpataru 6.29.91
- नानार्थार्णवसंक्षेप गिरिप्लक्षे गिरीयकक्रीडागुडके कन्दुके परे । गवां च व्याधिभेदे स्याद् गृणातौ गिरतावपि ॥ ३४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.348
- नानार्थार्णवसंक्षेप कलापिन्ज्ञेयश्च पर्कटी प्लक्षो द्वे मयूरे स्त्रियां पुनः । कलापिनी स्यात् पार्वत्यां कलापवति तु त्रिषु ॥ ४३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.430
- नानार्थार्णवसंक्षेप पर्कटीपर्कटी तु स्त्रियां प्लक्षे द्वे तु कङ्काख्यपक्षिणि । स्त्री(द्वे?त्वे) तु रभसेनोक्ता पूगादेर्नूतने फले ॥ १०८१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1081
- नानार्थार्णवसंक्षेप कपीतनगर्दभाण्डाह्वयप्लक्षेऽप्याम्रातकशिरीषयोः । फलप्रसूनयोस्तेषां विद्यादेतन्नपुंसकम् ॥ १४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.146
- परमानन्दीयनाममाला प्लवभेकचण्डालयोः प्लक्षे वारिवायसशब्दयोः । पुष्पं याने कुबेरस्य कुसुमे स्त्रीरजस्यपि ॥ २८६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.286
- शिवकोष जटीजटी प्लक्षे गर्दभाण्डेऽथो मूले नलदे जटा । झिण्टी सैरेयके बाणाबदरीमोदकीषु च ॥ ११९ ॥ Śivakoṣa 8.1.119
- शिवकोष अश्वत्थअथाव्यथा हरीतक्यां चारट्यामपि भिक्षुके । अश्वत्थः पिप्पलप्लक्षवटे क्लीबं प्रजाहिते ॥ २१६ ॥ Śivakoṣa 13.2.216
- शिवकोष नन्दिन्न ना स्त्रियां तु पद्मिन्यां नन्दीप्लक्षे वटे पुमान् । पाचनं दशमूल्यादौ हरीतक्यां तु पाचनी ॥ २५६ ॥ Śivakoṣa 16.1.256
- शिवकोष प्लवधवो भरोद्वहे धूर्ते ध्रुवः शङ्खे वटेऽपि च । ध्रुवा मूर्वाशालिपर्ण्योः प्लवः प्लक्षे शिलारसे ॥ ४९८ ॥ Śivakoṣa 24.1.498
- शब्दरत्नावली जटाजटामूले लग्नकचे मांस्यां प्लक्षे जटीत्यपि । जुष्टं तत्क्लीबमुच्छिष्टे वाच्यलिङ्गन्तु सेविते ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.15
- शब्दरत्नावली यवफलभद्रकाली च गन्धोल्यां कात्यायन्यामपि स्त्रियाम् । महाकालो महादेवे किम्पाके प्रथमान्तरे ॥ भवेन्मदकलो पचगजेऽव्यक्तप्रलापिनि । महाबलो बृहद्वीर्ये सीसकेऽपि च न द्वयोः ॥ महानीलो भृङ्गराजे मणिनागविशेषयोः । मणिमाला स्त्रियां हारे लक्ष्म्यां दन्तक्षतान्तरे ॥ मुक्ताफलञ्च कर्पूरे मौक्तिके लवलीफले । भवेद्यवफलो मांसकूटजप्लक्षवेणुषु ॥ रजस्वला पुष्पवत्यां महिषे तु रजस्वलः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.112