कपिला
kapilāस्त्री · fem.In 16 kośas: 39 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
ब्राह्मी तु राज्ञी कपिला ब्रह्मरीतिर्महेश्वरी ॥ १०४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोऽञ्जनः ॥ ३ ॥पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ।करिण्योऽभ्रमुकपिलापिङ्गलानुपमाः क्रमात् ॥ ४ ॥ताम्रकर्णी शुभ्रदन्ती चाङ्गना चाञ्जनावती ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 भ्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कपिला भस्मगर्भा सा शिरीषस्तु कपीतनः ।भण्डिलोऽप्यथ चाम्पेयश्चम्पको हेमपुष्पकः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ताम्बूलवल्ली तम्बूली नागवल्ल्यप्यथ द्विजा ।हरेणू रेणुका कौन्ती कपिला भस्मगन्धिनी ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकस्तु दिग्गजाः ।करिण्योभ्रमुकपिलापिङ्गलानुपमाः क्रमात् ॥ ३७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 भ्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कपिला पिङ्गला कृष्णा त्रिविधातस्तु पञ्चधा ।चूर्णीकृता तु खरिका तिलाभा तिलकापरा ॥ ३८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तिला नागस्तथा दासी रथः पृथ्वी गृहा अपि ।कन्या धेनुश्च कपिला दानान्येतानि वै दश ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
फलमुख्या गन्धरता विशाला चाथ नन्दिनी ।रेणुका कपिला कान्ता महिला राजपुत्र्यपि ॥ ३६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ग (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हरेणुकायां दुष्पुत्रा द्विजा रेणुर्हिमा धवा ।धर्मिणी कपिला नृत्ता शान्ता हैमवती ह्युमा ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अथान्या राजरीतिस्तु ब्राह्मी राज्ञी महेश्वरी ।काका तुण्डी च कपिला पिङ्गला लोहसंकरम् ॥ ५५६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रसालाख्याऽमरा मृद्वी गोस्तनी च हिमोत्तरा ।फलाभद्रा च कपिला मधुवल्ली मधूल्यपि ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
महाश्यामा कृष्णसारा तीक्ष्णसाराऽपि धूम्रिका ।कपिलाऽथ श्वेतपत्रा सितपर्यायशिंशपा ॥ २१३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कण्टकप्रावृता वीरा ब्रह्मघ्नी विपुला श्रवा ।कपिला तरुणी रामा मृद्वी स्यादम्बुधिस्रवा ॥ ५४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ।करिण्योऽभ्रमुः कपिला पिङ्गलानुपमा क्रमात् ॥ ५२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 भ्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिङ्गिनी ।सुश्रीः सुरूपा कपिला हव्यकव्यवहे अपि ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभ्रमुः कपिला तद्वदङ्गदा पिङ्गला क्रमात् ।तथाऽञ्जनावती ताम्रकर्णी स्याच्छुभ्रदन्तिका ॥तथैवानुपमा प्रोक्ता क्रमाद्दिग्गजयोषितः ।रविः शुक्रो महीसूनुः स्वर्भानुर्भानुजो विधुः ॥बुधो बृहस्पतिश्चेति क्रमादेते दिशां ग्रहाः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
श्येता श्येनी हरिणी हरिताकपिला तुलिता भवति पिशङ्गी ।एता त्वेनी शबली चित्रासा कल्माषी किल सारङ्गी ॥ ४० ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
ब्राह्मी स्यात्कपिला राज्ञी ब्रह्मरीतिरथानरि ।कांस्यं विद्युत्प्रियं पञ्चलोहं घोषं प्रकाशकम् ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पिच्छिला गुरुसारा चागुरुर्मण्डलपत्रिका ।कुशिंशपान्या कपिला भस्मगर्भावसादिनी ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रेणुका नन्दिनी कान्ता कपिला च हरेणुका ।कपिला स्यात्पाण्डुफली कौन्ती राजसुता द्विजा ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्पा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
मधुयोनिश्चारुफला मृद्वीका गोस्तनी च सा ।काश्मीरजा हारहूरा रसाला कपिलापि च ॥ ४१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्चा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कुशिंशपा भस्मगर्भा कपिला भस्मपिङ्गला ।बदर्यां कुवली कोलिः कर्कन्धुः फलितच्छदा ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चम्पके कमनीयः स्याद्गन्धफल्यस्य मञ्जरिः ।कपिला पिच्छिला भस्मगर्भा मण्डलपत्रिका ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पीतलोहं रिरी रीतिः कपिलोहं सुवर्णकम् ।कपिला तु ब्रह्मरीतिर्ब्राह्मी सा च महेश्वरी ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ब्राह्मी तु ब्रह्मरीतिश्च कपिला महेश्वरी तथा ।राज्ञी नाम्ना भवेदेकप्रकारस्य हि पित्तलम् ॥ १८१५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पुष्पदन्त-सार्वभौम-सुप्रतीकास्त्वेते दिक्करिणो मताः ।करिण्यभ्रमु-कपिला-पिङ्गलाऽनुपमाः क्रमात् ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
क्वचित्तु कपिला भस्मगर्भा च गुरुशिंशपा ।पिच्छिला शिंशपायुग्मपत्रिका गुरु चेत्यपि ।शिरीषः स्याच्च भण्डीसो भण्डिलश्च कपीतनः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हरेणुः कपिला कौन्ती रेणुका भस्मगन्धिनी ।द्विजा च रेणुकाख्ये तु गन्धद्रव्ये निगद्यते ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करिण्योऽभ्रमुकपिलापिङ्गलानुपमाः क्रमात् ।ताम्रपर्णी शुभ्रदन्ती चाङ्गना चाञ्जनावती ॥ १५८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 भ्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पित्तलं कपिलोहं स्याद्राजरीतिर्महेश्वरी ।काञ्चनी कपिला राष्ट्री ब्राह्मणी चारमस्त्रियाम् ॥ ४१९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कपिला पिच्छिला कृष्णसारा सैवाङ्गसारका ।अथ स्यात् पीलुकः काकः काकेन्दुः काकतिन्दुकः ॥ ४७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वार्ताकी हिङ्गुली सिंही भण्टाकी दुष्प्रधर्षिणी ।हरेणू रेणुका कौन्ती कपिला भस्मगन्धिनी ॥ ६१७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वञ्जुला तु बहुक्षीरा कपिला त्वग्निसंभवा ।भूमिजा बहुला कृष्णा शबली व्योमसंभवा ॥ ७५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मदने वामनेक्ष्वाकुविषपुष्पफणीरसाः ।कण्टकी गरलः प्लक्षे कपिला गिरिलक्षणा ॥ १७९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करिण्योऽभ्रमुः कपिला पिंगलानुपमा क्रमात् ।ताम्रपर्णी शुभदती चांगना चांजनावती ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 भ्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
काञ्चनी कपिला राज्ञी ब्राह्मण कपिलोहकम् ।मीलिकायां तु सरटी निष्ठुरं दारुकण्टकम् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 ह्म (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कपिला पिच्छिला भस्मगर्भा मण्डलपत्रिका ।जंब्वां त्रिसारा विरजा महाजंब्वां महाफला ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सिता तु धवला पुण्ड्रा सुनन्दा जलसंभवा ।कपिला त्वग्निजा दाक्षी सुरभिः कामरूपिणी ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हरेणू रेणुका कौन्ती कपिला भस्मगन्धिनी ।एलावालुकमैलेयं सुगन्धि हरिवालुकम् ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कडारवर्णयुक्ते तु त्रि स्त्री तु कपिला द्रुमे ।शिंशपासंज्ञके बभ्रुवर्णायां सुरभावपि ॥ ३०८ ॥
अनुष्टुप्
ब्रह्मरीतिसमाख्ये च लोहभेदे जलोकसाम् ।जातिभेदे द्वादशानां तम्योक्तं लक्षणं यथा ॥ ३०९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
मनःशिला---- -------- ।पृष्ठे स्निग्धा मुद्गवर्णेत्य------- ॥ ३१० ॥
metre not recognised
meaningsमनःशिला
doubtful
कपिला गोदिक्करिणीरेणुकाशिंशपासु च ।कमला तु भवेल्लक्ष्म्यां स्त्रियां वरस्त्रियामपि ॥कपिला गोदिक्करिणीरेणुकाशिंशपासु च ।कपिलो मुनिभेदे ना वाच्यभेदे तु वाच्यवत् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दि (wrong syllable)
कपिला as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप दाक्षदाक्षस्त्रिर्दक्षसम्बन्धिन्यघ्न्यायां तु स्त्रियामियम् । कपिलायां भवेद्दाक्षी दायस्तु त्रिषु दातरि ॥ ५८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.589
- तन्त्राभिधान यशङ्खा भ्रमो जटी लोला वायुवेगी यशस्करः । सङ्कर्षणः क्षपा बालो हृदयं कपिला प्रभा ॥ १४० ॥ Tantrābhidhāna 2.43.140
- तन्त्राभिधान हहः शिवो गगनं हंसो नागलोकोऽम्बिकापतिः । नकुलीशो जगत्प्राणः प्राणेशः कपिलाऽमलः ॥ १६३ ॥ Tantrābhidhāna 2.50.163