शिरीष
śirīṣaपुं · masc.In 10 kośas: 7 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
कपिला भस्मगर्भा सा शिरीषस्तु कपीतनः ।भण्डिलोऽप्यथ चाम्पेयश्चम्पको हेमपुष्पकः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जपायां मन्मथद्वेषी शिरीषे राजकेसरः ।करवीरः सुधावाही शीतकुम्भ इतीर्यते ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जपायां रुद्रपुष्पं स्याच्छिरीषे तु शुकप्रियः ।करवीरः शीतकुम्भो नन्द्यावर्तो नभोङ्गणः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
शिंशपाया विकारे स्याच्छांशपं भेद्यलिङ्गकम् ।शिरीषः शुकवृक्षः स्यान्मृदुपुष्पश्च भण्डिलः ।श्यामवल्कलभण्डीको भण्डीरः शङ्खिनीफलः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उद्दानकः शुकतरुः शिरीषो मृदुपुष्पकः ।पनसः कण्टकीफलो महासर्ज्जः फलद्रुमः ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 फ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
क्वचित्तु कपिला भस्मगर्भा च गुरुशिंशपा ।पिच्छिला शिंशपायुग्मपत्रिका गुरु चेत्यपि ।शिरीषः स्याच्च भण्डीसो भण्डिलश्च कपीतनः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
न्युब्जः कर्मफलो हव्यकर्मरङ्गशठेश्वराः ।महीपतिर्दन्तशठः शिरीषस्तु कपीतनः ॥ ४८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पेयूषमपि पीयूषं नवे क्षीरेऽपि चामृते ।शिरीषो मृदुपुष्पे च कृष्णपाकफलेऽपि च ॥ ५२० ॥
अनुष्टुप्
शिरीष as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु शुकस्याद्ग्रन्थिपर्णे च शुकं शिरीषे द्विकस्तु काकेऽपि च कोकनाम्नि । ईहामृगे स्यात्करटे वृकोऽथ सृकः समीरोत्पलसायकेषु ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.1.4
- कोषकल्पतरु दलाढकशिरीषवातावलिगैरिकेषु स्यात्प्रश्निकायां स्वभवे तिले च । निश्चारकः स्वैरसमीरणौ स्यात् क्षये पुरीषस्य तथा प्रदिष्टः ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.33
- कोषकल्पतरु विषघ्नसंजातसंपद्युतयोः पराभं संपन्नमप्यत्र बुधा वदन्ति । तमोघ्न इन्द्वर्कहुताशशंभु- श्रीशे विषघ्नस्तु शिरीषवाची ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.21.76
- कोषकल्पतरु कपीतनप्रह्लादपुत्रेऽप्यथ वैरशुद्धौ निर्यातनं न्याससमर्पणे च । शिरीष आम्रातकगर्दभाण्ड- बोधिद्रुमार्थश्च कपीतनः स्यात् ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.7
- नानार्थार्णवसंक्षेप भण्डिलपुत्रे चाथ पुमान् वृक्षे शिरीषाख्येऽथ भञ्जनम् । आमर्दने क्लीबलिङ्गं जानीयाद्भञ्जना त्वना ॥ १२७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1272
- नानार्थार्णवसंक्षेप विषघ्नगुलूच्यां वृश्चिकाल्यां च भार्ङ्गीनाम्नि च भेषजे । त्रिवृतासंज्ञवल्ल्यां च शिरीषे तु पुमानयम् ॥ १७०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1703
- नानार्थार्णवसंक्षेप कपीतनगर्दभाण्डाह्वयप्लक्षेऽप्याम्रातकशिरीषयोः । फलप्रसूनयोस्तेषां विद्यादेतन्नपुंसकम् ॥ १४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.146
- शिवकोष शुकशाकोऽस्त्री हरिते ना तु द्रेष्कायां च स्मरच्छदे । शुकः शिरीषे स्थौणेये टिण्टुपूगे तु न द्वयोः ॥ १२ ॥ Śivakoṣa 1.2.12
- शिवकोष दलाटकशिरीषे गैरिके कुन्दे ना फणिज्जे तु योषिति । पिण्डीतको मरुबके तगरे मदनद्रुमे ॥ ६३ ॥ Śivakoṣa 1.4.63
- शिवकोष विषघ्नपुंसि मोक्षे शिरीषे च शतघ्नी तु करञ्जके । वृश्चिकायां शङ्खिनी तु श्वेतपुन्नागमेध्ययोः ॥ २६९ ॥ Śivakoṣa 16.1.269
- शिवकोष शकुलादनीशकुलादनी तु तिक्ता मांसीचिञ्चुलिकञ्चटे । शिरीषेऽथ श्वेतधामा घनसाराब्धिफेनयोः ॥ २८६ ॥ Śivakoṣa 16.3.286
- शिवकोष मधुपुष्पमहापुष्पः काञ्चनारे श्लक्ष्णशाल्योदनोपमे । मधुपुष्पं विशल्यायां शिरीषे गुडपुष्पके ॥ ३०० ॥ Śivakoṣa 17.3.300
- शिवकोष शुकवल्लभशुकवल्लभः शिरीषे दाडिमस्य फलेऽपि च । Śivakoṣa 19.3.1
- शब्दरत्नावली कर्णपूरकर्णपूरः शिरीषे स्यान्नीलोत्पलावतंसयोः । करवीरी श्रेष्ठगवीपुत्रवत्यादितिष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.121
- त्रिकाण्डशेष शुकशङ्कुः कीलकसङ्ख्यास्त्रजलजन्तुषु दृश्यते । शिशुकः शिशुमारेऽपि शुकं ग्रन्थिशिरीषयोः ॥ ४४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.44
- त्रिकाण्डशेष कपीतनस्यात्कात्यायन्यर्धवृद्धा गौर्योर्वररुचौ नरि । शिरीषाम्रातकाश्वत्थगर्दभाण्डे कपीतनः ॥ २३२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.232