कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कालीयक

kālīyakaक्ली · neut.

In 10 kośas: 13 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.646 · p. 27
लवङ्गं देवकुसुमं श्रीसंज्ञमथ कोलकम् ।कक्कोलकं कोशफलं कालीयकं तु जापकम् ॥ ६४६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.147
शतमूली बहुसुताभीरूरिन्दीवरी वरी ॥ १०० ॥ऋष्यप्रोक्ताभीरुपत्रीनारायण्यः शतावरी ।अहेरुरथ पीतद्रुकालीयकहरिद्रवः ॥ १०१ ॥दार्वी पचम्पचा दारुहरिद्रा पर्जनीत्यपि ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.126
कालीयकं च कालानुसार्यं चाथ समार्थकम् ।वंशिकागुरुराजार्हलोहकृमिजजोङ्गकम् ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 ह (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कालेयकोऽपि कालेयः कालीयकः समा इमाः ।भण्डिरो भण्डिलश्चोक्तो भण्डीरोऽपि विचक्षणैः ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बाह्लीकं बाह्लिकं लाक्षा राक्षा रक्षाऽत्र चेष्यते ।कालीयकं च कालेयं कालेयकमपीरितम् ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.155 · p. 106
वनं कालीयकं नाम समुद्रावधिमध्यमम् ।श्रीशैले देवशैले च मलये पर्वते वनम् ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.97 · p. 151
कालीयकश्च[33a]न स्त्री स्यात्पीतदारु च पीतनम् ।न स्त्रियां देवदारुः स्यात्सुरदारु च दारु च ।भद्रदारु स्नेहविद्धं किलिमं च सुराह्वयम् ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.168 · p. 92
पर्जनी च कण्टकिनी कालीयकः पचम्पचा ।ग्रन्थिपर्णे श्लिष्टपर्णं विकीर्णं शीर्णरोमकम् ॥ १६८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.187 · p. 71
पीतद्रुश्च हरिद्रुश्च पर्जनी स्यात् पचम्पचा ।कालेयको हरिद्रा च तथा कालीयकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.386 · p. 107
कालीयकन्तु कालानुसार्यं जाषकजायकम् ।वंशिकं कृमिजं लोहं राजर्हागुरुजोङ्गकम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.207 · p. 205
कालीयकं कालेयकं कालियं चाग्निवल्लभे ।रालोऽक्ष्यरालः, श्रीवासे धूपः स्याद्वृक-वृक्षतः ॥ २०७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ले (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.210 · p. 235
अशोकरोहिणी दारुहरिद्रायां कालेयकः ।कालीयको गालवे तु रोध्र-लोध्रौ च सावरः ॥ २१० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उत्पलिनी Utpalinī · व्याडि Utpalinī 38 · p. 49
कालीयकं च कालेयं वर्णकं कान्तिदायकम् ॥ ३८ ॥
genderक्लीneut.
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र कच Śivakoṣa 1.4.56 · p. 6
कर्कोटिका मनोज्ञायां बिल्वे कर्कोटकः पुमान् ।कालीयकं कठिन्यां न स्री हरिचन्दने क्लीबम् ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line

कालीयक as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष पीतचन्दनतिक्तपर्वा जलब्रह्मीगुडूचीमधुयष्टिषु । पीतचन्दनमुद्दिष्टं कालीयकहरिद्रयोः ॥ २८३ ॥ Śivakoṣa 16.3.283
  • शब्दरत्नावली पीतचन्दनअमेरुद्रुमभिदो(?)र्ना जम्बुमाली निगद्यते । स्यात्क्लीबं दन्तशुद्धौ ना खदिरे दन्तधावनः ॥ केतुग्रहे हुताशे च स्यात्पुमान् धूमकेतनः । शिवे सुते च पक्षान्ते मित्रे ना नन्दिवर्द्धनः ॥ दाने च प्रतिपत्तौ च बोधने प्रतिपादनम् । भुजङ्गे च मयूरे च प्रचलाकी भवेत्पुमान् ॥ धनदे भास्करे विष्णौ विधौ च पद्मलाञ्छनः । वाग्देवतायां तारायां पद्मायां पद्मलाञ्छना ॥ कालीयके हरिद्रायां न द्वयोः पीतचन्दनम् । भीमे षेष्ठे च महिष पृष्ठशृङ्गी भवेत्पुमान् ॥ देवदारुणि कालीये न द्वयोर्वरचन्दनम् । स्त्रीरत्नरोचनालाक्षाहरिद्राफलिनीषु च ॥ साध्व्यां गौरीसरस्वत्योः पद्यायां वरवर्णिनी । वासुदेवे मधुकरे स्यात्पुंसि मधुसूदनः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.134