कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

मार्ष्टि

mārṣṭiस्त्री · fem.

In 11 kośas: 9 synonym verses, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.636 · p. 27
चर्चिक्यं समालभनं चर्चा स्यान्मण्डनं पुनः ।प्रसाधनं प्रतिकर्म मार्ष्टिः स्यान्मार्जना मृजा ॥ ६३६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.214
परिकर्माङ्गसंस्कारः स्यान्मार्ष्टिर्मार्जना मृजा ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.540 · p. 61
समालभनमिच्छन्ति चर्चां मार्ष्टिं च सूरयः ।स्थासकं हस्तविम्बं स्यात्परिष्कारश्च भूषणम् ॥ ५४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.365 · p. 60
वाच्यलिङ्गा अथो पथ्यं पादाहारः स्त्रियां मृजा ।स्यान्मार्ष्टिर्मार्जनी क्लीबे स्यादुद्वर्त्तनमित्यपि ॥ ३६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.6 · p. 228
मृजा मार्ष्टिर्मार्जना स्यादभ्यङ्गस्तैललेपनम् ।मूर्धतैलं शिरोबस्ति पिच्छ( ष्टा ? )भ्यङ्गैः ससिञ्चनैः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मार्ष्टि मार्जयते शुद्धीकुरुते शोधयत्यपि ।मार्जति क्षालयत्यर्थे निर्णेनेक्ति च धावति ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्रियाverb
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1028 · p. 158
मृजा च मार्जना मार्ष्टिः देहस्वच्छक्रिया भवेत् ॥ १०२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.376 · p. 107
प्रतिकर्माङ्गसंस्कारः स्यात्तथा परिकर्म च ।मार्ष्टिर्माष्टी मार्जना स्यात् मृजा मार्जनमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.147 · p. 170
स्त्री चर्क्तिर्वर्णकालेपावनुबोधः प्रबोधनम् ।मार्ष्टिश्चर्चा च चर्चिक्यं समालंभनमित्यपि ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.

मार्ष्टि as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश मार्जनमार्जनं मार्ष्टिरुद्दिष्टा मार्ज[59]नो लोध्रपादपः । सुधन्वा तरुपादः स्यात्सुधन्वा देववर्धकिः ॥ Dharaṇikośa 19.2.57
  • कोषकल्पतरु शुद्धिमार्ष्टि नेनेक्ति नेनिक्ते स्यान्मार्जयति मार्जति । स्यान्मुण्डते शुध्यति च शुन्धयत्यपि शुन्धति[203a] ॥ ९९ ॥ Koṣakalpataru 3.5.99
  • नानार्थार्णवसंक्षेप चर्चाचक्रवाकाह्वयेऽथ स्त्री चर्चा चर्चिक्यचिन्तयोः । मार्जारकर्णिकासंज्ञदेव्यां मार्ष्टौ तु कश्चन ॥ ४०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.400
  • नानार्थार्णवसंक्षेप मार्गमार्गो नाध्वनि मार्ष्टौ च मार्गशीर्षाख्यमासि च । तथा मृगमदे सौम्यनक्षत्रेऽप्यब्रवीदिदम् ॥ ९८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.989
  • नानार्थार्णवसंक्षेप मार्जनमार्जनः स्नेहसंज्ञे स्याद् गुणे स्त्रीशण्डयोः पुनः । मार्जनं मार्जना चेति मार्ष्टौ विद्वद्भिरीरितम् ॥ १४०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1401
  • शब्दरत्नावली मार्जनमार्जनो लोध्रवृक्षे स्यात्क्लीबं मार्ष्टौ तु मार्जनम् । मानिनी तु स्त्रियां फल्यां मानी मानवति त्रिषु ॥ मैथुनं सङ्गते क्लीबं सुरते च नपुंसकम् । यमनो ना यमे क्लीबं बन्धे चोपरतावपि ॥ यवनो जातिभिद्देशभिदोर्वेगाश्वयोरपि । यवन्योषधिभेदे स्त्री वेगिनि त्वभिधेयवत् ॥ यापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्त्तने । युवा श्रेष्ठे च तरुणे निसर्गबलसंयुते ॥ योजनं स्याच्चतुष्क्रोश्यां योगमाने परात्मनि । रसनं स्वादने शब्दे स्याद्रास्नाजिह्वयोः स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.68