प्रसाधन
prasādhanaक्ली · neut.In 13 kośas: 19 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
चर्चिक्यं समालभनं चर्चा स्यान्मण्डनं पुनः ।प्रसाधनं प्रतिकर्म मार्ष्टिः स्यान्मार्जना मृजा ॥ ६३६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderक्लीneut.
आलावर्तं तु वस्त्रस्य कङ्कतः केशमार्जनः ।प्रसाधनश्चाथ बालक्रीडनके गुडो गिरिः ॥ ६८८ ॥गिरियको गिरिगुडः समौ कन्दुकगेन्दुकौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आकल्पवेषौ नेपथ्यं प्रतिकर्म प्रसाधनम् ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आकल्पो मण्डनं वेषः प्रतिकर्म प्रसाधनम् ।भूषणं स्यादलङ्कारो नेपथ्याभरणे तथा ॥ ५३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुंस्याकल्पो वेषवेशावपि भूषणमस्त्रियाम् ।स्यान्नेपथ्यमपि क्लीबे प्रतिकर्म प्रसाधनम् ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आलावर्तं जलक्लिन्नवस्त्रेण रचितेऽपि च ।त्रिषु स्यात्कङ्कतः केशमार्जनश्च प्रसाधनः ॥ ४३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मन्थदण्डोऽथ तद्रज्जौ नेत्रं क्लीबे ततः पुनः ।स्त्रियां भिः सान्नमन्धः षण् जीवनं स्यात्प्रसाधनम् ॥ २३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वेषोऽस्त्री वेश आकल्पो नेपथ्यं प्रतिकर्म तु ।प्रसाधनं मण्डनं च भूषितस्तु प्रसाधितः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रतिशीरा काण्डपटो गोणीकण्ठालिकं समे ।जालिकाल्पा तु सा गोणीतरी गोणितरी तथा ।प्रसाधनं तु चरमे परिकर्माङ्गसंस्क्रिया ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
प्रोन्दुकः पालमप्यन्त्ये कङ्कतस्तु त्रिलिङ्गकः ।प्रसाधनः केशमृट् च स्यादादर्शस्तु दर्पणः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्पूरं घनसारं च हिमं सेवेत पुण्यवान् ।समालम्भोऽङ्गरागश्च प्रसाधनविलेपनम् ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मृगत्वचो धवित्रं तु आलावर्तं तु वासकः ।प्रसाधानस्तथा प्रोक्तः केशमार्जनकङ्कतौ ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
आकल्पवेषौ नेपथ्ये संस्कृतप्रचुरावपि ।स्मृतस्तिलकपत्रे तु प्रतिकर्म प्रसाधनम् ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चोचाह्वयं तस्य सत्त्वं तद्धूपो देववल्लभः ।परिकर्माङ्गसंस्कारो मण्डनं च प्रसाधनम् ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
वेशो वेषश्च नेपथ्यमाकल्पोऽपि प्रसाधनम् ।प्रतिकर्मस्वर्णपुष्पगन्धादिवेशमात्रके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
प्रतिग्रहं प्रतिग्राहः पतद्ग्राहः पतद्ग्रहः ।स्यात् कङ्कती कङ्कतिका कङ्कतञ्च प्रसाधनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परिकर्मांगसंस्कारः कंकप्तस्तु प्रसाधनः ।प्रसाधनं स्यादभ्यंगः सोत्पाताच्छुरिते समे ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुष्कलस्तुम्बिका चाथ प्रान्तत्रसरकेसराः ।आकल्पवेषौ नैपथ्यं प्रतिकर्म प्रसाधनम् ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रसाधनी स्त्री कङ्कत्यां क्लीबन्तु सिद्धिवेशयोः ।पयस्विनी विभावर्य्यां धेनौ नद्यामपि स्त्रियाम् ॥पुण्यजनः सज्जने स्याद्यक्षराक्षसयोरपि ।पृण्यजनस्तु पुंसि स्यान्नीचे मूर्खे च पापिनि ॥फलकी मीनभेदे ना त्रिषु स्यात्फलकान्विते ।वार्वकी वे विचित्राश्वपर्ण्यजीवशरान्विषु (?) ॥भूतात्मा पुंसि भूतेशे देहे बुद्धे विधातरि ।महाधनं महामूल्यसुवर्णसिह्लकादिषु ॥महासेनः कुमारे स्यान्महासैन्यपतौ पुमान् ।मदयित्नुः स्मरे शौण्डे पुमान्मद्ये तु न द्वयोः ॥महामुनिः कुम्भयोनिबुद्धयोः क्लीबमोषधे ।मातुलानी तु भङ्गायां कलायं मातुलस्त्रियाम् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्तु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ज (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 ज (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्ण (wrong syllable)
प्रसाधन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु अनुलिम्पतेअनोः प्रसाधनेऽवात्तु लिपिर्दूषण-गर्वयोः । समो दिहिः संशये स्यादुपाद्वृद्धौ प्रकीर्तितः ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.17
- नानार्थार्णवसंक्षेप अलिन्दतद्यथा भोजनस्थान इत्यथ स्यात् प्रसाधने । अलुमोऽग्नौ नापितेऽथो अञ्जलिः करसम्पुटे ॥ ७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.7