कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

विवेक

vivekaपुं · masc.

In 9 kośas: 7 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवाधिदेवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 1.79 · p. 7
सतीर्थ्यास्त्वेकगुरवो विवेकः पृथगात्मता ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह ब्रह्मवर्गः Amarakośa 2.7.69
औपवस्तं तूपवासो विवेकः पृथगात्मता ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.8 · p. 53
संशयालुः सांशयिकस्तथा संशयितान्यवत् ।विवेचनं विवेकोऽथ भ्रान्तिर्मिथ्यामतिर्भ्रमः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सां (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.233 · p. 54
स्यान्निकृष्टस्वरूपे तु विवेकः परिकीर्तितः ।समृद्धरूपे तु ब्रह्मवचनं(र्चसं?) परिकीर्तितम् ॥ २३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवाधिदेवविभागः Suśīlanāmamālā 2.56 · p. 9
सम्प्रदायस्तथाऽऽम्नायः पारम्पर्यं गुरुक्रमः ।गुरुपरम्परा चाथ विवेकः पृथगात्मता ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.74 · p. 115
विवेचनं नपुंसि स्याद् विवेकः पृथगात्मता ।अथ वृत्ताध्ययनर्धि ब्रह्मवर्चसमुच्यते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1778 · p. 215
शिल्पज्ञाने तु विज्ञानं चित्ताभोगो मनस्क्रिया ।मिथ्यादृष्टिस्तु नास्तिक्यं विवेकः पृथगात्मता ॥ १७७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.67 · p. 62
परिवृत्तौ मिनोतिर्नेर्दृष्टौ नेर्वर्णिरीरितः ।विनक्ति विङ्क्ते वेवेक्ति वेविक्ते भाजयत्यपि ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.75 · p. 146
प्रसेकः स्रुतौ सेचने वक्त्रलाला-स्रुतौ स्यादथ द्रोणिकायां जलस्य ।विचारे रहोऽर्थे च शस्तो विवेक-स्त्रिषु त्वेकको निःसहाये रसे ना ।कङ्कोलके मृणालेकोरकमस्त्री च कुड्मलार्थेऽपि ।अभिलाषोत्सवनर्म-प्रीतिविवा[253a]हीयगीतसूत्रादौ ॥ ७५ ॥
भुजङ्गप्रयातम्metre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुंल्लिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.202 · p. 28
पृथक्कारे पृथग्भावे जलद्रोण्यां विचारणे ।विश्लेषस्तु पृथक्कारे विरहेऽथ विलासवाक् ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.141 · p. 185
विपाकः पचनस्वेदकर्मादि विसदृक् फले ।विवेकः स्यात् पृथग्भावे जलद्रोण्यां विचारणे ॥
अनुष्टुप्

विवेक as a meaning in nānārtha verses