भ्रान्ति
bhrāntiस्त्री · fem.In 15 kośas: 15 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
अविद्याहंमत्यज्ञाने भ्रान्तिर्मिथ्यामतिर्भ्रमः ॥ १३७४ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
चक्रावर्तो भ्रमो भ्रान्तिर्भ्रमिर्घूर्णिश्च घूर्णने ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
समौ सिद्धान्तराद्धान्तौ भ्रान्तिर्मिथ्यामतिर्भ्रमः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शङ्का वितर्कः सन्देहः संशयारेकविभ्रमाः ।विचिकित्सा विकल्पश्च भ्रान्तिरेकार्थवाचकाः ॥ ६९१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पूर्वपक्षो भ्रमो मिथ्यामतिर्भ्रान्तिरपि स्त्रियाम् ।मिथ्यादृष्टिस्तु नास्तिक्यं व्यापादो द्रोहचिन्तनम् ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संशयालुः सांशयिकस्तथा संशयितान्यवत् ।विवेचनं विवेकोऽथ भ्रान्तिर्मिथ्यामतिर्भ्रमः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सां (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कालेशयनमाख्यातमासीनप्रचलायितम् ।तन्द्रिर्नन्दीमुखी तन्द्रा श्वासहेतिः प्रमीलिका ॥चक्रावर्तो भ्रमो भ्रान्ति[59b]र्भ्रमिर्घूर्णिश्च घूर्णनम् ।साधिका स्त्री सुषुप्तिः स्यात्सुप्तं स्वप्नेऽपि या मतिः ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
अज्ञानं तु भ्रमे भ्रान्तिर्मिथ्यामतिविपर्ययौ ।अतत्त्वे तत्त्वबुद्धिश्च संदेहः संशयः समौ ॥ २६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भ्रमो भ्रान्तिर्भ्रमिश्चक्रावर्तो घूर्णौ तु घूर्णनम् ।ष्ठेवनं ष्ठीवनं ष्ठ्यूतं थूत्कृतं श्लेष्ममोचने ॥ ३९१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भ्रमो भ्रान्तिस्तथा मिथ्यामतिर्ज्ञानं भ्रमात्मकम् ॥ २४९८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चक्रावर्तो भ्रमो भ्रान्तिर्भ्रमिर्घृणिश्च घूर्णनम् ।एतन्नामानि मन्यन्ते शब्दप्रयोगकारिणः ॥ २७६७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्घृ (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 प्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सत्यमुत्तरपक्षोऽपि समाधिर्वाद इत्यपि ।भ्रमो मिथ्यामतिर्भ्रान्तिर्मतिभ्रान्तिमतिर्भ्रमः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नायुग्मन्म(?)स्तथावर्तो भ्रान्तिः स्याद्भ्रमिरित्यपि ॥
genderस्त्रीfem.
जलतरणेऽपि, परिणामे विकृति-विक्रिये ।विकारः, घूर्णने घूर्णिर्भ्रान्तिर्भ्रमि-भ्रमावपि ॥ ८८ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
यात्रा व्रज्या च गमनं प्रस्थानं च गतिर्गमः ।चक्रावर्तो भ्रमो भ्रांतिर्भ्रमिर्घूर्णिश्च घूर्णनम् ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
भ्रान्ति as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् विभ्रमउष्मोऽपि घर्मचेष्टालङ्कारे भ्रान्तौ च विभ्रमः । Amarakośa 3.3.270
- धरणिकोश विभ्रमश्यामो दमनके श्यामे क्षौमं पट्टदुकूलयोः । प्रक्रमोऽवसरे क्रान्तौ विभ्रमो भ्रान्तिहावयोः ॥ Dharaṇikośa 24.1.4
- धरणिकोश भ्रमतोक्मं स्मृतं हरिन्मात्रे तोक्मश्च हरितो यवः । भ्रमोऽम्भोनिर्गमे भ्रान्तौ कुन्दाख्ये शिल्पयन्त्रके ॥ Dharaṇikośa 24.2.3
- कोषकल्पतरु विकल्पभ्रान्तौ च पक्षे च विकल्पमाहु- र्मल्लस्य बन्धान्तरके तु कूर्मे । स्यात्कच्छपः स्त्री तु डुलौ च वीणा- भेदे तथा स्यात्पिटिकान्तरेऽपि । कलाप उक्तो हरिभूषणे ना तूणीरसंघातकवत्सरेषु ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.22.16
- कोषकल्पतरु विभ्रमसंक्राम एवं मतिसंपदि स्यात् ना निष्क्रमो निर्गति-दुष्कुलार्थः । स्यादागमोऽथागतिशास्त्रवाची स्याद्विभ्रमो भ्रान्तिविलासभेदे ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.25.82
- नानार्थार्णवसंक्षेप विभ्रमशोभायामपि च भ्रान्तौ वेर्भ्रमे च त्रिषु त्वयम् । वीतभ्रमे विग्रहस्तु विस्तारे युद्धदेहयोः ॥ १७२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1722
- परमानन्दीयनाममाला भ्रमभ्रमो भ्रान्तौ जलावर्ते भृङ्गो भ्रमरषिङ्गयोः । भेदो विदारणे द्वैध उपजापविशेषयोः ॥ ३३० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.330
- शब्दरत्नावली हिण्डनहिण्डनं सुरते भान्तौ ह्रादिनी वज्रविद्युतोः । Śabdaratnāvalī 7.20.100
- शब्दरत्नावली विकल्पपुमान् कुटन्यनिद्रात्मकलत्रे(?) च विटाधिपे । विकल्पः कल्पने भ्रान्तौ द्वैधेऽपि च भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.19
- शब्दरत्नावली भभः पुंसि भार्गवभ्रान्त्योर्भा दीप्तौ भीर्भये स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.24.1
- शब्दरत्नावली भ्रमब्रह्मी मत्स्यप्रभेदे स्यात्फञ्जिकाशाकयोः स्त्रियाम् । ब्राह्मी स्त्रियां सोमवल्लीभारतीब्रह्मशक्तिषु ॥ भ्रमः कुन्दभमणयोः भ्रान्तौ च जलनिर्गमे । भामः स्याद्भास्करे क्रोधे दीप्तौ च भगिनीपतौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.15
- शब्दरत्नावली विभ्रमविभ्रमो भ्रमणे भ्रान्तौ स्त्रीणां शृङ्गारभावजे । विद्रुमः स्यात्प्रवालेऽपि रत्नवृक्षे पुमानयम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.41
- शब्दरत्नाकर विभ्रमविहारः सौगतावासे क्रीडायां च परिक्रभे । भ्रान्तिसंदेहशोभासु विलासेऽपि च विभ्रमः ॥ २१६१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2161
- तन्त्राभिधान तजयन्ती पुलको भ्रान्तिरनङ्गमदनातुरा ॥ १०५ ॥ Tantrābhidhāna 2.33.105
- त्रिकाण्डशेष भ्रमगजानां दन्तबन्धेऽपि प्रतिमाऽनुकृतावपि । भूमिः स्थानेऽपि कुन्दाम्बुनिर्गमभ्रान्तिषु भ्रमः ॥ ३०० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.300
- वैजयन्ती विभ्रमयुद्धे देहे विस्तरे च कुशमुष्टौ च विष्टरः । विभ्रमः संशये भ्रान्तौ शोभायां चाथ वालुका ॥ ६९ ॥ Vaijayantī 7.1.69