कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अक्षीव

akṣīvaक्ली · neut.

In 10 kośas: 12 synonym verses, 3 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.942 · p. 37
रुमा लवणखानिः स्यात्समुद्रं लवणं हि यत् ।तदक्षीवं वशिरश्च सैन्धवं तु नदीभवम् ॥ ९४१ ॥माणिमन्थं शीतशिवं रौमकं तु रुमाभवम् ।वसुकं वस्तूकं तच्च विडपाक्ये तु कृत्रिमे ॥ ९४२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 शि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शी (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 स्तू (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.32 · p. 44
शिग्रुः शोभाञ्जनोऽक्षीवतीक्ष्णगन्धकमोचकाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.52
शोभाञ्जने शिग्रुतीक्ष्णगन्धकाक्षीवमोचकाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.41
सामुद्रं यत्तु लवणमक्षीवं वशिरं च तत् ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.183 · p. 153
पृथ्वीजं गण्डलवणमथान्यल्लवणाब्धिजम् ।शिवं वशिरमक्षीवं सामुद्रमथ वार्मयम् ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.88 · p. 50
विद्रध्यरातिकोऽक्षीवो मुखभञ्जः सुभञ्जनः ।दशोक्षीवः सुरङ्गी च मोचको मधुगृञ्जनः ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.231 · p. 33
मृत्सा मृत्स्ना च रम्या मृत्खिलं क्षेत्राहतं पदम् ।लवणं वशिरोऽक्षीवं यत्समुद्रसमुद्भवम् ॥ २३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1597 · p. 256
रुमा लवणखानिः स्यात् सामुद्रं लवणं पुनः ।वशिरोऽक्षीवमाख्यातं सामुद्रे लवणे सदा ॥ १५९७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.1993 · p. 329
शोभाञ्जनस्तथाऽक्षीवो मोचकस्तीक्ष्णगन्धकः ॥ १९९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.58 · p. 61
काक्षीवकः स्यादक्षीवः आक्षीवश्च श्रुभाञ्जनः ।सौभाञ्जनः स्यात् स्त्रीचित्तहारी द्रविणनाशनः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.85 · p. 143
वशिराक्षीववशिरं सामुद्रं लवणं हि यत् ।सैन्धवोऽस्त्रीमणिन्थं माणिमन्थञ्च सिन्धुजम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.143 · p. 229
मलयुः, सहकारेऽम्र आम्रोऽपि शिग्रुके स्मृतः ।दन्त्य-तालव्यादिः शालाञ्जनोऽक्षीव आक्षीववत् ॥ १४३ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वान्ताः Koṣakalpataru 6.29.29 · p. 363
पद्मेऽन्त्येऽप्यथ कर्णवैरिधनुषि स्याद्गाण्डिवं न[79b]स्त्रियांगाण्डीवं च धनुष्यथो किल शरेऽक्षीवं भवेद्बान्तवत् ।अन्यस्मिन्मदवर्जितेऽथ नृपतौ स्यात्पार्थिवो वाच्यवत्पृथ्व्युत्पातविकारयोर्जनकजागौर्योर्भवेद्योषिति ॥ २९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र वत्रिः Śivakoṣa 24.2.503 · p. 46
अक्षीवमब्धिलवणे न स्त्री पुंसि घनच्छदे ॥ ५०३ ॥
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वान्ताः Śabdaratnāvalī 7.29.25 · p. 286
अक्षीवमप्रमत्ते स्यादशिवाभावमृत्युषु ॥आर्त्तवं स्त्रीरजःपुष्पे आहवो युद्धयज्ञयोः ।आश्रवोऽङ्गीकृतौ क्लेशे पुमान् वाक्यस्थिते त्रिषु ॥
अनुष्टुप्