समुद्र

समुद्र as a meaning in nānārtha verses

• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) सिन्धुनदीसमुद्रयोः सिन्धुर्देशपर्वतयोर्मरुः । मैथुनं कथ्यते सद्भिः सम्बन्धग्राम्यधर्मयोः ॥ ८३८ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.838
• धरणिकोश शोणशोणः कोकनदच्छवौ निगदितः शोणः समुद्रान्तरं शोणो लोहितघोटकोऽपि च तयोर्भेदे च शोणः स्मृतः । वाणः स्यादसुरान्तरे कविवरे वाणी च वाग्देवता वाणौ केवलकाण्डयोश्च कथितौ वाणा स्मृता झिण्टिका ॥ Dharaṇikośa 14.2.1
• धरणिकोश लवणधिषणस्त्रिदशाचार्ये धिषणा धीरपि स्मृता । लवणाः कथिता भेदाः समुद्ररसरक्षसाम् ॥ Dharaṇikośa 14.2.18
• धरणिकोश नदगदा शस्त्रविशेषं स्याद्गदो भ्राता च शार्ङ्गिणः । नदो ध्वने समुद्रे च नदी तरंगिणी स्मृता ॥ Dharaṇikośa 17.2.2
• धरणिकोश सिन्धुसिन्धुर्नद्यां समुद्रे च नददेशप्रभेदयोः । गन्धो लेशे तथामोदे गन्धः संबन्धमात्रके ॥ Dharaṇikośa 18.2.6
• धरणिकोश पारावारपारावारः समुद्रे स्यात्पारावारं तटद्वयम् । शिशुमारो जलोद्भूतजन्तौ तारामयाच्युते ॥ Dharaṇikośa 26.2.75
• धरणिकोश अकूपारअकूपारः समुद्रः स्यादकूपारश्च कूर्मराट् । अवहारो जनपदो वाटेऽवहरणेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 26.2.77
• कल्पद्रुकोशः तरणियष्ट्यर्कांशुसमुद्रेषु तरणिर्भूपदेयके । भागधेयः करेणुस्तु करिणीकरिणोरपि ॥ ११३ ॥ Kalpadrukośa 3.5.113
• कोषकल्पतरु पुरणसर्पे शाखिनि धर्मणोऽथ करगे सूत्रेऽस्त्रियां शेखरे भूषाभिद्यपि कङ्कणोऽथ पुरणश्चन्द्रे समुद्रे नरि । स्यात्पिष्टान्तरवाचि पूरणमथ त्रय्यां भवेत्पूरिते शा[ल्म]ल्यां पटसूत्रके च वनितालिङ्गे भवेत्पूरणी ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.15.34
• कोषकल्पतरु नदगदस्तु विष्णोरनुजे च रोगे स्त्रियां भवेदायुधभेदवाची । नदः समुद्रे निनदे स्त्रियां तु स्यान्निम्नगायामथ गर्वतुष्ट्योः ॥ १८ ॥ Koṣakalpataru 6.19.18
• कोषकल्पतरु अब्धिअवस्थान्तरप्राप्तदुग्धे दधि स्या- च्छ्रियो वासवृक्षे तथावासवाचि । समाध्यन्तरे बोधिरश्वत्थवृक्षे समुद्रे पुनः स्यात्सरस्यां तथाब्धिः ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.20.60
• कोषकल्पतरु क्षीरस्वैरः स्वतन्त्रे परवच्च मन्दे जीरोऽस्त्रियां स्याज्जरणे कृपाणौ । क्षीरः समुद्रे च महीधरे च षण्ढे तु दुग्धे सलिले प्रदिष्टम् ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.27.20
• कोषकल्पतरु दभ्रदभ्रः समुद्रे त्रिषु चाल्पवाची शुभ्रं तु रूप्ये त्रिषु दीप्त-शुक्ले । खिद्रो गदे ना परवद्दरिद्रे- ऽथाभ्रं नभःस्वर्गघनाभ्रकेषु ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.59
• कोषकल्पतरु मन्दिरन मन्दिरं ना सदने पुरेऽन्त्ये पुमान्समुद्रे विवरं तु गर्त्ते । स्याच्छिद्ररन्ध्रप्रतिमं च दोषे पूगे पुमान्स्यात्खपुरोऽलसेऽपि ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.7
• कोषकल्पतरु अकूपारपारावारोऽम्भोनिधौ पुंसि तीर- द्वंद्वे त्वन्त्येऽथावतारश्च तीर्थे । न्यक्संचारे पुष्करिण्यादिकेऽथा- कूपारः स्यात्कूर्मराजे समुद्रे ॥ १८ ॥ Koṣakalpataru 6.27.18
• कोषकल्पतरु तविषवाहद्विषि[86a]स्यान्महिषस्तथैव महत्यसौ स्त्री नृपतेः स्त्रियां च । स्यात्ताविषाभस्तविषः समुद्रे नाके च भेले व्यवसायकेऽपि ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.30.57
• कोषकल्पतरु पाथिस्ना वर्हिरग्नौ कुशगस्तु न स्त्री ज्वालारुचोरर्चिरनादिलिङ्गम् । पाथिः समुद्रे नरि लोचनेऽन्त्ये वपुस्तु भव्याकृतिदेहयोश्च ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 6.31.12
• नानार्थार्णवसंक्षेप कुध्रनापितस्योपकरणे कुटिस्तु वृषलालये । पापे वृक्षेऽपि कुध्रस्तु समुद्रे पर्वतेऽपि च ॥ ३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.33
• नानार्थार्णवसंक्षेप तृपत्तृणभूमौ समुद्रे च चन्द्रे चाप्यथ दर्शवाक् । दर्शनेऽपरपक्षान्तकार्यवैदिककर्मणि ॥ ६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.61
• नानार्थार्णवसंक्षेप स्तीभिस्वभूर्विष्णौ विरिञ्चेऽथ साद्यश्वारोहसूतयोः । स्तीभिः समुद्रे हृदये स्फीतिर्वृ(क्ष?द्ध) उदश्विति ॥ १३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.131
• नानार्थार्णवसंक्षेप होत्रअग्निसामविशेषेषु पञ्चस्वथ हविर्घृते । हव्ये जलेऽथ होत्वं स्याद् यजमानसमुद्रयोः ॥ ७४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.74
• नानार्थार्णवसंक्षेप दभ्रत्रिषु विश्राणिते दभ्रः पुनश्चन्द्रसमुद्रयोः । ना त्रि त्वल्पे च कुशले दल्भं तु नपि वल्कले ॥ ५७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.572
• नानार्थार्णवसंक्षेप दर्विक्ली तु क्षीरविकारे स्याद् विप्रप्रियमिति श्रुते । दर्विः समुद्रे चक्रे च ना स्त्री तु प्रतिकीलके ॥ ५७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.579
• नानार्थार्णवसंक्षेप पेरुपेरुर्ना भास्करे शैले समुद्रे द्वे तु पक्षिणि । कलविङ्काह्वयेऽथ स्यात् प्रेम प्रेमा च न स्त्रियाम् ॥ ८१९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.819
• नानार्थार्णवसंक्षेप वल्मीशकुनौ द्वे वमिस्त्वग्नौ धातौ च वमतौ पुमान् । स्त्री तु वान्तावथो वल्मीर्ना महेन्द्रसमुद्रयोः ॥ १२०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1200
• नानार्थार्णवसंक्षेप सिन्धुस्फिगुर्गुदे ना स्त्री त्वेषा शरीरावयवान्तरे । सिन्धुस्तु नद्यां स्त्री ना तु समुद्रेऽपि नदान्तरे ॥ १५२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1520
• नानार्थार्णवसंक्षेप एधितुपठन्ति तोयवारायामित्येधितुपदं पुनः । अग्नौ समुद्रे शैले च ककुभस्त्वर्जुनद्रुमे ॥ ६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.61
• नानार्थार्णवसंक्षेप विकुस्रलीलायां भावभेदे च स च स्याच्छ्लिष्टविक्रिया । विकुस्रस्तु समुद्रे च चन्द्रे चाथ विकारवाक् ॥ २०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.203
• नानार्थार्णवसंक्षेप अपारअन्यस्मिन्नप्यथापारः समुद्रे ना त्रिषु त्वयम् । अविद्यमानपारे स्यादशिवस्तु पुमानयम् ॥ १३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.131
• नानार्थार्णवसंक्षेप ?समुद्रे चान्धकारे च मन्मथे च द्रुमान्तरे । जम्बीरसंज्ञे क्लीबं तु तत्फले सलिलेऽपि च ॥ ६३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.633
• नानार्थार्णवसंक्षेप द्वीपवत्नृस्त्रियोस्त्वोदनेऽथ द्वे दीर्घवाक् कुक्कुटे त्रि तु । बहुव्रीहौ द्वीपवांस्तु समुद्रे च नदे च ना ॥ ९३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.937
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रेरित्वन्पेलवं तु त्रिषु मृदौ मरिचे तु नपुंसकम् । प्रेरित्वा तु समुद्रे ना स्त्री तु प्रेरित्वरी पुरि ॥ १२१४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1214
• नानार्थार्णवसंक्षेप सरस्वत्सरस्वांस्तु समुद्रे ना नदे चाथ नपुंसकम् । धनञ्जयेन पठितमाकाशेऽथ स्त्रियामियम् ॥ १९३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1933
• नानार्थार्णवसंक्षेप निचुम्पुणसोमे समुद्रेऽवभृथे निचुम्पुण इति ध्वनिः । निषङ्गधिस्तु विज्ञेयो रुद्रेऽपि च धनुर्धरे ॥ ६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.69
• नानार्थार्णवसंक्षेप यादःपतिमहिषे स्याद्यमरथो यमस्य स्यन्दनेऽपि च । यादःपतिस्तु वरुणे समुद्रेऽथ युधिष्ठिरः ॥ १०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.101
• नानार्थार्णवसंक्षेप वह्निगर्भलक्ष्मीपतिर्नृपे विष्णौ लोकपालस्तु राजनि । इन्द्रादौ वह्निगर्भस्तु समुद्रे पादपेऽपि च ॥ १०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.104
• नानार्थार्णवसंक्षेप अकूपारअस्त्रियां भ्राष्ट्रमात्रेऽन्ये किशोरे तु द्वयोरयम् । अकूपारस्तु नादित्ये समुद्रे कूर्मराजि च ॥ ४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.4
• नानार्थार्णवसंक्षेप अव्यथिषस्याद्बहिष्पवमानस्य द्वितीये च तृचे पुमान् । ना त्वव्यथिष आदित्ये समुद्रे च सुखेऽपि च ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.6
• परमानन्दीयनाममाला धुनीधाम गेहे प्रभावे च स्थाने तेजसि विश्रुतम् । धुनी नद्यां समुद्रेऽथ धेनो धेनुः करिस्त्रियाम् ॥ २५१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.251
• शब्दरत्नावली महाकच्छमहारुच्छ(?)स्तु वरुणे समुद्रे पर्वतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.7.7
• शब्दरत्नावली सुदामन्सुदामा गोपभेदे स्यात्समुद्राचलयोः पुमान् । सौदामनी विद्युति स्त्री विद्युद्भेदेऽप्सरोभिदि ॥ हर्षयित्नुः सुते पुंसि क्लीबलिङ्गन्तु काञ्चने । Śabdaratnāvalī 7.20.128
• शब्दरत्नावली अकूपारअकूपारः कुर्मराजे समुद्रे च भवेत्पुमान् । अभिहारोऽभियोगे स्याच्चौर्ये सन्नहनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.115
• शब्दरत्नावली प्रभाकरप्रभाकरोऽनले सूर्ये शीतभावुसमुद्रयोः । परिवारः परिजने खड्गकोषे परिच्छदे ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.136
• शब्दरत्नाकर सिन्धुस्त्री सिन्धुरापगायां ना देशभेदसमुद्रयोः । संधिः सुरुङ्गानाट्याङ्गरन्ध्रसंश्लेषयोनिषु ॥ २०१९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2019