कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

पाक्य

pākyaक्ली · neut.

In 13 kośas: 19 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.942 · p. 37
रुमा लवणखानिः स्यात्समुद्रं लवणं हि यत् ।तदक्षीवं वशिरश्च सैन्धवं तु नदीभवम् ॥ ९४१ ॥माणिमन्थं शीतशिवं रौमकं तु रुमाभवम् ।वसुकं वस्तूकं तच्च विडपाक्ये तु कृत्रिमे ॥ ९४२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 शि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शी (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 स्तू (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.944 · p. 37
कृष्णे तु तत्र तिलकं यवक्षारो यवाग्रजः ॥ ९४३ ॥यवनाजलः पाक्यश्च पाचनकस्तु टङ्कणः ।मालतीतीरजो लोहश्लेषणो रसशोधनः ॥ ९४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.42
रौमकं वसुकं पाक्यं विडं च कृतके द्वयम् ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.109
मनःशिला मनोगुप्ता मनोह्वा नागजिह्विका ।नैपाली कुनटी गोला यवक्षारो यवाग्रजः ॥ १०८ ॥पाक्योऽथ सर्जिकाक्षारः कापोतः सुखवर्चकः ।सौवर्चलं स्याद्रुचकं त्वक्क्षीरी वंशरोचना ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.413 · p. 178
जलजं लवणक्षारमथ पाक्यो यवाग्रजः ।यवसारो यताह्वः स्याद्यवशूकोऽथ षण् सरम् ॥ ४१३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शैलवर्गः Koṣakalpataru 2.2.22 · p. 129
वसूकं वसुकं चाथ बिडं पाक्यं च कृत्रिमम् ।सौवर्चलं हृद्यगन्धं रुचकं चाक्षमित्यपि ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शैलवर्गः Koṣakalpataru 2.2.24 · p. 129
यवक्षारस्तु पाक्यः स्याद्यावशूको यवाग्रजः ।यवनालज उक्तोऽथ स्वर्जिः स्रुग्घ्नी सुवर्चिका ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.49 · p. 27
कलितं ज्ञातं चाथ प्राप्यं गम्यं समासाद्यम् ।पाक्यं स्यात्पचनीयं त्ववश्यपाच्यं त्ववश्यपाकार्हे ॥ ४९ ॥
उद्गीतिः
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.233 · p. 33
रुमा लवणखानिस्तु विडं पाक्यं च कृत्रिमे ।सौवर्चलं शूलहरं दुर्गन्धरुचके पुनः ॥ २३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.235 · p. 33
यवनालजस्तथा पाक्यो यवाग्रज इतीष्यते ।स्वर्जिः सुवर्चिका योगवाही स्रुघ्नी निगद्यते ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.462 · p. 85
रुमाख्याकरसंभूतलवणे परिकीर्तितम् ।पाकसंभूतलवणे बिडं पाक्यमिति द्वयम् ॥ ४६२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.561 · p. 98
पाक्योऽथ सर्ज(र्जि?)काक्षारे क(का?)पोतः सुखवर्चकः ।शिग्रुजं श्वेतमरिचं त्वक्क्षीरावंशरोचना ॥ ५६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1599 · p. 257
पाक्यं विडं बिडं पक्वलवणं कृत्रिमं भवेत् ॥ १५९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1601 · p. 257
यवाग्रजो यवक्षारः पाक्यश्च यवनालजः ।नामान्येतानि मन्यन्ते यवक्षारस्य साक्षरैः ॥ १६०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.87 · p. 143
पाक्यं विडं विटं विट् च कृतके लवणे भवेत् ।सौवर्चलाक्षरुचके लवणे सौछले द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.208 · p. 151
यवनालो यवक्षारो यवशूको यवाग्रजः ।सारको रेचकः पाक्यो यवनक इत्यपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1454 · p. 176
माणिमन्थं शीतशिवं नादेयं सैन्धवोऽस्त्रियाम् ।कृतके तु बिडं पाक्यं रौमकं वसुकं समे ॥ १४५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शी (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.122 · p. 133
वस्नं चाथो भूलवणं कनिष्ठं पाक्यमुद्भिदम् ।क्षुद्रकं पांसुलवणं कुप्यं पानीयसंभवम् ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.124 · p. 133
विडं तु पाक्यं बहुलं कृत्रिमद्रावणासुराः ।घटिकालवणं तूग्रं विडवद्धनकालकम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास यार्धश्लोकः Dharaṇikośa 25.2.9 · p. 151
सह्यं विख्यातमारोग्यं सह्यौ सोढव्यपर्वतौ ।पाक्यं विदुर्यवक्षारे विटाख्यलवणेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ यान्ताः Koṣakalpataru 6.26.19 · p. 289
भाग्यं नियत्यां च शुभादिकृत्यांपाक्यं विडे स्यादपि यावशूके ।पथ्यं हिते स्यात्त्रिषु योषिति स्या-द्धरीतकीनामनि चापणे तु ॥ १९ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.760 · p. 108
प्राग्दक्षिणे शरावत्या देशे ना प्राग्भवे त्रिषु ।पाक्यं तु त्रिषु पक्तव्ये क्लीबं तु विडसंज्ञके ॥ ७६० ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.761 · p. 108
लवणे भूमिलवणसंज्ञे च लवणेऽथ नप् ।प्राध्वं स्याद्दूरमार्गे च बन्धने चेति मन्वते ॥ ७६१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र यद्विः Śivakoṣa 21.1.343 · p. 31
पथ्या मुण्डीविजयावन्ध्यापद्मासु पथ्यन्तु ।सिन्धुनि पाक्यं काचे बिडे च पाक्यो यवक्षारे ॥ ३४३ ॥
metre not recognised
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश यान्ताः Śabdaratnāvalī 7.26.18 · p. 258
भेषजे द्रुविकारे च भव्ये भाविनि वाच्यवत् ।दस्युश्चौरे रिपौ पुंसि महासाहसिकेऽपि च ॥दायः सोल्लुण्ठभाषायां भक्तव्यपितृवस्तुति ।दाने च हरणे स्थाने खण्डनेऽपि च कुत्रचित् ॥दिव्यं लवङ्गे स्त्रीधात्र्यां चारौ दिविभवे त्रिषु ।दूष्यं वस्त्रगृहे क्लीबं दूषणीये तु वाच्यवत् ॥दूत्यं दूतस्वभावे च भावे कर्मणि न द्वयोः ।दैत्योऽसुरे स्त्रियां गन्धकूट्यां चण्डौषधावपि ॥धन्याधात्र्यामामलक्यां धन्यं पुत्रवति त्रिषु ।धान्यं त व्रीहिधन्याकनीवारादिषु द द्वयो ॥धिष्ट्यं स्थाने गृहे शक्तावृक्षे च न द्वयोः ।नाट्यं तौर्यत्रिके लास्ये ताण्डवेऽपि च न द्वयोः ।नित्यन्तु सतते क्लीबं शाश्वते त्रिषु कीर्त्यते ॥पथ्या स्त्रियां हरीतक्यां हिते पथभवे त्रिषु ।पद्यं श्लोके तु शूद्रे ना स्त्रियां पद्या तु वर्त्मनि ॥पाक्यं विड्लवणे क्लीबं यवक्षारे भवेत्पुमान् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line

पाक्य as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष क्षारऐन्द्री स्यादिन्द्रवारुण्यां शेफल्यां सारिवैलयोः । क्षारः पाक्ये गुडे काचे यवजे पटुभस्मनोः ॥ ३७२ ॥ Śivakoṣa 22.2.372