अपचय
apacayaपुं · masc.In 11 kośas: 8 synonym verses, 7 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
अन्या ह्यपचयानि स्युर्गर्गाद्यैर्गदितानि वै ।कण्टकं केन्द्रमित्युक्तं तथा बुधैश्चतुष्टयम् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 बु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अष्टवर्गो नृपस्यायमस्यैवापचयः क्षयः ।वृद्धिस्तु वर्द्धनं चैवं साम्यं स्यात्सोप्यं त्रिकः ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हानिः क्षिया क्षयो ह्रासोऽपचयश्चापहारवत् ।स्फातिर्वृद्धिस्तथोत्कर्षोऽतिशयश्चातिशायनम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपचयोऽपहारश्च हानिर्ह्रासे प्रयुज्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
चयभङ्गादपचयस्तथापहार इत्यपि ।राशौ द्वयोर्बहूनाञ्च समाहारः समुच्चयः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिग्रहो निरोधः स्यात् प्रग्रहः प्रतिबन्धनम् ।समुच्चयः समाहारः संहारोऽपचयः समौ ॥ १७१३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपचय as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् क्षयतुरङ्गगरुडौ तार्क्ष्यौ निलयापचयौ क्षयौ । Amarakośa 3.3.278
- धरणिकोश क्षयक्षयौ निलयकल्पान्तौ क्षयोऽपचयरोगयोः । चयस्त्वाचयने वृन्दे प्राकारे मूलबन्धने ॥ Dharaṇikośa 25.2.7
- कोषकल्पतरु क्षयतथा विलासेऽद्भुतगर्वयोस्तु स्मयोऽपि गेयोऽपि[35a]च गायनेऽपि । क्षयो निवासेऽपि च राजरोगे कल्पान्तकालेऽपचये, प्रियस्तु ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.26.5
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षयक्षवस्तु राजिकासंज्ञसर्षपे क्षवथावपि । क्षयस्त्वपचये कुक्षौ कल्पान्ते राजयक्ष्मणि ॥ २१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.21
- शब्दरत्नावली क्षयक्षयः कल्पान्तवेश्मापचयेषु रोगभिद्यपि । कल्यं क्लीबं प्रभाते स्यात्त्रिषु वाक्श्रुतिवर्जिते । अपि कल्याणवार्तायां सज्जे स्याद्दक्षारोगयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.6
- शब्दरत्नाकर क्षयवराहे वक्षसि क्रोडः क्रोडमुत्सङ्गकुक्षिणोः । कल्पान्तेऽपचये वासे करिपादांशके क्षयः ॥ १८९० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1890
- वैजयन्ती क्षयक्रतू अध्वरसंकल्पौ कल्पान्तेऽपचये क्षयः । कुक्षौ वासे च कच्छस्तु पार्श्वे गुह्यांबरे तटे ॥ १४ ॥ Vaijayantī 6.1.14