उत्कर्ष
utkarṣaपुं · masc.In 13 kośas: 10 synonym verses, 15 as a meaning of another word.
अत्यर्थे गाढमुद्गाढं बाढं तीव्रं भृशं दृढम् ॥ १५०५ ॥अतिमात्रातिमर्यादनितान्तोत्कर्षनिर्भराः ।भरैकान्तातिवेलातिशया जृम्भा तु जृम्भणम् ॥ १५०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
प्रमोदप्रमदौ हर्षः प्रीतिरुत्कर्ष उद्धवः ।सम्मदो मुत्तथानन्दः शर्म जोषं च शं सुखम् ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विधा समृद्धौ स्फुरणं स्फुलनं स्फुरितेऽपि च ।उत्कर्षोऽतिशये संधिः श्लेषे विषय आशये ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रकाममतिकामं च निकामं चातिवेलवत् ।अतिरेकभरोत्कर्षातिशया अतिशायने ॥ १६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हानिः क्षिया क्षयो ह्रासोऽपचयश्चापहारवत् ।स्फातिर्वृद्धिस्तथोत्कर्षोऽतिशयश्चातिशायनम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृशं बाढं तथा तीव्रं दृढोद्गाढे तथा समे ।नितान्तनिर्भरोत्कर्षातिमर्यादा भरे स्मृताः ॥ ३७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्कर्षोऽतिशयस्तीव्रं नितान्तं निर्भरो भरः ।एकान्तमतिवेलञ्च गाढं बाढं भृशं पुनः ॥ २७४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्कर्षः स्यादतिशये कथितो जयने जयः ।आशयो विषयोऽपि स्यात् द्वितयो नित्यसेविते ।क्षेपणे तु क्षिपाश्लेषे सन्धिः गूण्णमुद्यमे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
आदीनवास्रवौ क्लेशे तेमस्तेमौ समुन्दने ।उत्कर्षश्च प्रकर्षश्च स्यातामतिशयार्थकौ ॥ १७०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्कर्ष as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् कोटिआर्त्युत्कर्षाश्रयः कोट्यो मूले लग्नकचे जटा । Amarakośa 3.3.75
- नामलिङ्गानुशासनम् काष्ठानिष्ठा निष्पत्तिनाशान्ताः काष्ठोत्कर्षे स्थितौ दिशि । Amarakośa 3.3.80
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) कोटिअवश्यभृशयोर्वाढं दायादस्तुक्सपिण्डयोः । कुलीनश्रेष्ठयोर्जात्यं कोटिरुत्कर्षसंख्ययोः ॥ ८३६ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.836
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) निष्ठानिष्ठा क्लेशेऽवसाने च व्यवस्थोत्कर्षयोर्व्रते । श्रेष्ठे स्थाम्नि धने शुक्रे मज्ज्ञि सार उदाहृतः ॥ ८५३ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.853
- धरणिकोश उग्रवज्रं स्यात्कुलिशे हीरे ग्रहयोगे च काञ्जिके । उग्रः शूद्रासुतः क्षत्रादुग्रावुत्कर्षमानिनौ ॥ Dharaṇikośa 26.2.22
- कोषकल्पतरु व्यतिष्ठतेव्यतिपूर्वः स उत्कर्षे गतेस्तु स्यान्निवर्तने । तिष्ठतीति प्रस्थितौ तु भवेच्छ्राथयतीति च ॥ ९२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.92
- कोषकल्पतरु विशिष्विशेषणे शिनष्टि स्यादञ्चयत्यपि चाञ्चति । वितः शिषिः स्यादुत्कर्षे परेर्णिच्यवशेषणे ॥ ६३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.63
- कोषकल्पतरु संपद्स्याद्योनौ जघनेऽथ संपदुदिता भूतौ च हारान्तरे- ऽप्युत्कर्षेऽपि गुणस्य संविदुदिता ज्ञाने प्रतिज्ञाविधौ । आचारे नियमे च नामनि रणे संभाषणे तोषणे प्रोक्तो दोग्धरि कामदो गवि पुनर्दुग्धप्रदायां[6b]स्त्रियाम् ॥ ४० ॥ Koṣakalpataru 6.19.40
- नानार्थार्णवसंक्षेप निष्ठानान्दिः कल्याणवृद्धौ स्यान्नाट्यारम्भार्चनान्तरे । निष्ठोत्कर्षेऽप्यवस्थायां नाशेऽन्ते व्रतयाच्ञयोः ॥ ५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.58
- नानार्थार्णवसंक्षेप काष्ठाआदित्ये परमावस्थोत्कर्षयोराजिसंज्ञिनः । समभूमिप्रदेशस्याप्यन्ते भूम्नि तु वारिणि ॥ १८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.186
- शब्दरत्नावली शृङ्गविषाणोत्कर्षयोरूर्ध्वे तीक्ष्णे सूक्ष्मे च पङ्कजे । शृङ्गो ना कूर्चशीर्षे तु मुनिभेदे च स स्मृतः ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.28
- शब्दरत्नाकर काष्ठाकक्ष्या काञ्च्यां वरत्रायां कच्छवेश्मप्रकोष्ठयोः । काष्ठोत्कर्षो हरित् सीमा कान्तिः शोभाभिकामयोः ॥ १९०१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1901
- त्रिकाण्डशेष शृङ्गजलोत्क्षेपे समुत्सर्गे शृङ्गमुत्कर्षचिह्नयोः । शार्ङ्गं धनुर्विष्णुधनुः सम्भोगो रतभोगयोः ॥ ७१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.71
- वैजयन्ती काष्ठाकासूर्बुद्धौ कुवाच्यस्त्रे कान्तिः शोभाभिकामयोः । काष्ठोत्कर्षे सीम्नि दिशि क्षोण्यां वासे क्षये क्षितिः ॥ ८ ॥ Vaijayantī 6.2.8
- वैजयन्ती निष्ठानिष्ठोत्कर्षे व्यवस्थायां नाशेऽन्ते व्रतयज्ञयोः । भित्तिमूले प्रधौ नेमिर्निन्दा कुत्सापवादयोः ॥ २१ ॥ Vaijayantī 6.2.21