हानि
hāniस्त्री · fem.In 9 kośas: 8 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
भाटी पिण्डिः शरारिश्च गानिः कानिः फलिर्जनिः ।वारिर्हानिः प्रधिः कंविः चुल्हिश्चण्डिस्तरिः शनिः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हानिः क्षिया क्षयो ह्रासोऽपचयश्चापहारवत् ।स्फातिर्वृद्धिस्तथोत्कर्षोऽतिशयश्चातिशायनम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हानिर्ज्यानिर्ग्लानिर्मृत्स्नाज्योत्स्ना धाना विष्वक्सेना ।पम्पा झम्पा चम्पा रुम्पा ।कम्पिर्वापी लिपिः कूपी ॥ ५९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
एते पुंसि भवन्ति । अयं केदारः क्षेत्रम् । खण्डः इक्षुविकारः । प्रशमो धान्यच्छेदनः । कपाटो द्वाःपिधानम् । एते स्त्रियां भवन्ति । इयं हेला अनादरः । काञ्ची मेखला । लाला श्लेष्मविकारः । सुधाऽमृतम् । युधा युद्धम् । प्रवेणी केशरचना ।हानिग्लानिवा[र्वा]पीविपणीसार्य[र्थ]श्च वै तथा स्वाहा ।लक्ष्मीमनःशिलोपानहः स्त्रियां स्थाण्वणुजराः पुंसि ॥ ७५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 ला (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
तूलिर्विष्टिर्गृष्टिवृष्टी शरारि-र्भेरिः पुञ्जिर्मरिर्वल्लरिश्च ।आतिः शारिः फालिगाली मुषुण्ढि-र्माढिश्चारिः काकनिः कानिहानी ॥ ६१ ॥
शालिनीmetre not read in every linenearly शालिनी
genderस्त्रीfem.
अपचयोऽपहारश्च हानिर्ह्रासे प्रयुज्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अजीवनिरकरणिर्हानिर्लानिः स्तुतिः कृतिः ।वात्यक्षी व्यवहारी च व्यावहासीत्यपि स्मृता ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 नि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ज्यानिर्जीर्णौ क्षये हानिर्जामिस्तु कुलयोषिति ।तीर्णिस्तु तरणे चूर्णिर्ग्रन्थे चूर्णिः कपर्दके ॥ १७३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उदः सामान्यहान्योः स्यादपात्स्याद्दानवर्जने ।न्यासस्वभावयोर्नेस्तावनुज्ञानेऽन्ववद्वयात् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
meanings
हानि as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश अपचितिअपचितिर्व्ययार्चनहानिषु प्रतिकृतिः प्रतिकारसमानयोः । कुहरितं रटिते पिकनिस्वने परिगतं गतवेष्टितलब्धिषु ॥ Dharaṇikośa 15.1.30
- कोषकल्पतरु अपचितिअपचिति[300a]रर्चा हान्योर्निष्कारे स्याद्व्यये च स्त्री । अनुमतिरुक्तानुज्ञा क्षीणकलेन्दुश्च पूर्णिमा गदिता ॥ ७५ ॥ Koṣakalpataru 6.17.75
- कोषकल्पतरु ज्यानिमुनिर्द्वयोर्बुद्धयतीङ्गुदीषु पियालकेऽगस्तिमुनौ पलाशे । योनिर्द्वयोराकरकामधाम्नो- र्ज्यानिः स्रवन्त्यां गदिता च हानौ ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.5
- नानार्थार्णवसंक्षेप ज्यानिस्वभावे प्रभवे छन्दोभेदेष्वार्यादिकेष्वपि । ज्यानिस्तु हानौ बुद्धौ च रोगे जिह्वा तु वाचि च ॥ ३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.39
- शब्दरत्नावली अपचितिअंशुमान् पुंसि मिहिरे शालपर्ण्यामपि स्त्रियाम् । स्त्रियामपचितिः पूजा निष्कृतिव्ययहानिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.156
- शब्दरत्नावली ज्यानिजह्नुः पुंसि तु राजर्षिभेदे नारायणेऽपि च । ज्यानिर्हानौ जीर्णतायां तटिन्यामपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.8