क्षय

क्षय as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् अपचितिक्षयार्चयोरपचितिः सातिर्दानावसानयोः ॥ ६७ ॥ Amarakośa 3.3.67
• नामलिङ्गानुशासनम् क्षितिनदीनगर्योर्नागानां भोगवत्यथ सङ्गरे । सङ्गे सभायां समितिः क्षयावासावपि क्षितिः ॥ ७० ॥ Amarakośa 3.3.70
• नामलिङ्गानुशासनम् नाशनाशः क्षये तिरोधाने जीवितेशः प्रिये यमे ॥ Amarakośa 3.3.419
• धरणिकोश क्षितिचितिः समूहे चित्यायां सृतिः स्यात्पद्धतौ गतौ । क्षितिर्भूक्षयवासेषु मतिर्धीच्छास्मृतिष्वपि ॥ Dharaṇikośa 15.1.2
• धरणिकोश संबोधआविद्धौ कुटिलक्षिप्तौ संबाधौ योनिसंकटौ । संबोधश्च क्षये बोधे प्रणिधिः प्रार्थ[51] ने चरे ॥ Dharaṇikośa 18.1.6
• कल्पद्रुकोशः अपचिफलनं मार्गणान्वीक्षा संवीक्षावचयोऽपि च । समः संग्रहणे चिञ् स्यादुपाद्वृद्धौ क्षये त्वपात् ॥ ११६ ॥ Kalpadrukośa 1.10.116
• कोषकल्पतरु अभि-चर्खेटयति खेडयति ग्रसते ग्लसते च खोटयति । चरति चषतेऽपि चषति गलति तथाभ्यवहरत्यपि । उपाद्भुजिश्चोपभोगेऽथाङः पूर्णत्व-यत्नयोः । समो साभे नुतोमत्यां(?)न तु तङ्मान्स रक्षणे ॥ आङश्चमिरुपस्पर्शे चाभ्यधिभ्यां चरिः क्षये । अनोः सहायकेऽथोपादुपादाराधनार्थकः ॥ रोगस्य च चिकित्सायां शब्दवृत्तेर्विशेषणे । आङः कृतौ परेः सेवे वाच्युदः समुदः परः ॥ सहचारिण्यपावृत्तौ भूयः प्रत्याङ उत्तरः । अतेरुल्लङ्घनानीत्योः प्रात्प्रसिद्धावभेः पुनः ॥ अन्यथात्वेऽथोत्परोऽसौ कर्मवानात्मनेपदी । तथा तृतीयया युक्तः[183b]संपरश्च प्रकीर्तितः ॥ चलनप्राशनार्थेभ्यः स्यात्परस्मैपदं णिचि । आदेस्तु कर्त्रभिप्राये फले स्यादात्मनेपदम् ॥ परेर्मोहयतेर्वादेर्वासेः पाययतेर्दमेः । आङ्यासेरपि तद्वत्स्यात्तथा धापयतेरपि ॥ तद्वद्रोचेर्नर्तयतेर्ण्यन्तानां बुधयुध्नशाम् । प्रुद्रुस्रूणां जनेङोश्च परस्मैपदमीरितम् ॥ इच्छति वाङ्क्षति काङ्क्षति वाञ्छति माङ्क्षति च लष्यते लषति । लष्यति लषते लुभ्यति कामयते वष्टि चाशास्ते । प्रीणाति प्रीणीते गृध्यत्यनुरुध्यते च गर्धयति । आशंसते च हर्यति कनत्यवति खटति तद्वत्स्युः । वरयति लालयते च स्पृहयति लिप्सत्यपि चेच्छार्थाः ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 3.5.26
• कोषकल्पतरु संवर्ततेप्रत्याङ्परः स्याद्व्यावृत्तावाङो भ्रमणचिन्तयोः । तैजसोत्पत्यवचये(?) पौनःपुन्ये समः क्षये ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.67
• कोषकल्पतरु ध्यास्मृतौ चिन्तयते चिन्तयत्यध्येति स्मरत्यपि । ध्यायतिर्वेः क्षयेऽभेस्तु वाञ्छायां दुःस्मृतावपात् ॥ १५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.15
• कोषकल्पतरु क्षितिभृतिस्तु मूल्ये भरणे क्षितिस्तु स्थाने निवासे भुवि च क्षयेऽपि । धृतिस्तु योगान्तरवृत्तभेद- संतोषधैर्याध्वरधारणासु ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.16.50
• कोषकल्पतरु यक्ष्मन्अर्वा हयेऽथ त्रिषु कुत्सिते स्या- द्वृषा महेन्द्रेऽपि च कर्ण उक्तः । यक्ष्मा क्षये स्यादपि रोगमात्रे युवा वयःस्थे बलिनि स्वभावे ॥ ८८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.88
• कोषकल्पतरु क्षिक्षः क्षेत्र उक्तः क्षिपि तूदिता क्षा क्षिः स्यात्क्षितौ च क्षयवाचिका च । Koṣakalpataru 6.30.36
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्षियाक्षिया क्षये तथाचारातिक्रमेऽथ क्षितिर्भुवि । मनुष्ये क्षयणे गेहे वासकर्मण्यथो किखिः ॥ २४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.24
• नानार्थार्णवसंक्षेप दानऔषधे पित्तले योग्यऋक्सामेष्विष्टिगामिषु । दानं हस्तिमदे त्यागे खण्डने लवने क्षये ॥ ३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.31
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रलयमूर्च्छायामपि कल्पान्ते श्लेषे चापि क्षयेऽपि च । प्रदरस्तु भवेद्भङ्गगबाणयोः स्त्रीरुजान्तरे ॥ १३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.136
• नानार्थार्णवसंक्षेप संरोधआत्मसंज्ञे मध्यकाये सहोरस्तु महीधरे । विष्णौ चाप्यथ संरोधः क्षये सरोधनेऽपि च ॥ २३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.238
• नानार्थार्णवसंक्षेप अपचितिशल्मलेरपि निर्यासेऽथान्तशय्या श्मशानके । तथैव भूमिशय्यायामथो अपचितिः क्षये ॥ ४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.4
• परमानन्दीयनाममाला क्षहे संबुद्धौ हं च खेदे क्रोधोक्तौ संस्मृतावपि । हि हेतौ पादपूर्तौ च क्षः क्षेत्रे रक्षसि क्षये ॥ ४३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.43
• परमानन्दीयनाममाला शेषहरीतक्यामलक्योश्च शेषोऽनन्ते बले क्षये । श्यामाथ सोमवल्ली स्यादप्रसूताङ्गना तथा ॥ ३५६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.25.356
• शब्दरत्नावली क्षितिकान्तिः शोभेच्छयोः स्त्री तु क्रतुर्यज्ञे मुनौ पुमान् । कान्ता प्रियङ्गौ नार्यां स्त्री प्रिये ना शोभने त्रिषु ॥ लोहं च चन्द्रसूर्ययोः पर्यायान्तशिलासु ना । क्षितिः क्षये निवासे च पृथिवी कालभेदयोः ॥ कीर्तिः प्रसादे यशसि शब्दे दीप्तौ च योषिति । कुन्तो गर्वधुकायां स्यात्पुमान् प्रासायुधेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.8
• शब्दरत्नावली कल्पकल्पो ब्रह्मदिने न्याये विधौ शास्त्रे क्षयेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.2
• शब्दरत्नावली क्षमक्रमोऽनुक्रमशक्त्योर्ना कल्पाक्रमणयोरपि । क्षमा क्षान्तौ क्षितौ स्त्री तु क्षमं युक्ते नपुंसकम् ॥ वाच्यलिङ्गं हिते शक्ते क्षये क्षीणेऽबले त्रिषु । कामः स्मरेच्छयोः कामं काम्ये वीर्यनिकामयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.4
• शब्दरत्नाकर ज्यानिज्यानिर्जीर्णौ क्षये हानिर्जामिस्तु कुलयोषिति । तीर्णिस्तु तरणे चूर्णिर्ग्रन्थे चूर्णिः कपर्दके ॥ १७३६ ॥ Śabdaratnākara 3.7.1736
• शब्दरत्नाकर क्षितिक्षेत्रं तु दारकेदारपुण्यस्थानात्ममूर्तिषु । पुरे योनौ समूहेऽथ मेदिन्यां च क्षये क्षितिः ॥ १८९७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1897
• तन्त्राभिधान ठठः शून्यं मञ्जरी बीजं पाणिनी लाङ्गली क्षयः । वनजो नन्दनो जिह्वा सुमञ्जुघूर्णनं सुधा ॥ ९२ ॥ Tantrābhidhāna 2.29.92
• तन्त्राभिधान क्षक्षेत्रपालो महाक्षोभो मातृकान्तोऽनल-क्षयौ । मुखं कव्यं महानन्ता कालजिह्वा गणेश्वरः ॥ १७२ ॥ Tantrābhidhāna 2.52.172
• वैजयन्ती क्षितिकासूर्बुद्धौ कुवाच्यस्त्रे कान्तिः शोभाभिकामयोः । काष्ठोत्कर्षे सीम्नि दिशि क्षोण्यां वासे क्षये क्षितिः ॥ ८ ॥ Vaijayantī 6.2.8
• वैजयन्ती संरोधसरण्यू वायुजलदौ संस्तरौ प्रस्तराध्वरौ । क्षये रोधे च संरोधः संवर्तोऽब्दे जगत्क्षये ॥ ७६ ॥ Vaijayantī 7.1.76