कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अवदंश

avadaṃśaपुं · masc.

In 9 kośas: 9 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.907 · p. 36
उपदंशस्त्ववदंशश्चक्षणं मद्यपाशनम् ॥ ९०७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.64
सुरा हलिप्रिया हाला परिस्रुद्वरुणात्मजा ।गन्धोत्तमाप्रसन्नेराकादम्बर्यः परिस्रुता ॥ ३९ ॥मदिरा कश्यमद्ये चाप्यवदंशस्तु भक्षणम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.328 · p. 39
आपानं पानगोष्ठी स्यात्सपीतिः सहपानकम् ।उपदंशावदंशौ च चक्षणं सम्प्रचक्षते ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.94 · p. 212
उपदंशोवदंशः स्यान्मद्यपायनमित्यपि ।शुण्डापानं मदस्थानं मधुवारा अनुक्रमाः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.71 · p. 149
सौभाञ्जनोऽस्त्रियां शिग्ररक्षिबो मोचकस्तथा ।विद्रधिद्विट् सालनोऽर्होऽप्यवदंशो घनच्छदः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.67 · p. 300
उपदंशावदंशौ द्वौ चक्षणं मद्यपाशनम् ।सुरापः स्यान्मद्यपिबो मत्तस्तूत्कट-शौण्डकौ ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1528 · p. 242
आपानं पानगोष्ठिका समूहमद्यपस्थलम् ।उपदंशोऽवदंशश्च चक्षणं मद्यपाशनम् ॥ १५२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.69 · p. 157
अवदंशः सुरापानं शुण्डापानं मदस्थलम् ।पुनः पुनः सुरापाने मधुवारा मधुक्रमाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.338 · p. 216
पानपात्रे तु, तर्षणाऽनुतर्षौ मद्यपाशने ।उपदंशश्चावदंशः स्यात् तेजसावर्तनीमुखा ॥ ३३८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 र्ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.

अवदंश as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष तीक्ष्णगन्धकालस्कन्धः सारतिन्दुतमाले जीवकद्रुमे । तीक्ष्णगन्धोऽवदंशेऽथ वचाराजिकयोः स्त्रियाम् ॥ २४० ॥ Śivakoṣa 15.3.240
  • शब्दरत्नावली उपदंशउपदंशोऽवदंशे स्याच्शिश्नरोगविशेषके । क्रूरदृक्पिशुने मत्ते भौमे शनिग्रहेऽपि च ॥ खण्डपर्शुः पर्शुरामे शङ्करे चूर्णलेपिनि । खण्डामलकभैषज्ये राहौ भग्नरदद्विपे ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.29