कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कश्य

kaśyaक्ली · neut.

In 14 kośas: 29 synonym verses, 8 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.903 · p. 36
मद्यं मदिष्ठा मदिरा परिस्रुता कश्यं परिस्रुन्मधु कापिशायनम् ।गन्धोत्तमा कल्यमिरा परिप्लुता कादम्बरी स्वादुरसा हलिप्रिया ॥ ९०२ ॥शुण्डा हाला हारहूरं प्रसन्ना वारुणी सुरा ।माध्वीकं मदना देवसृष्टा कापिशमब्धिजा ॥ ९०३ ॥
इन्द्रवंशा
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.33 · p. 48
कश्यः कशार्हो हृद्वक्त्रावर्ती श्रीवृक्षकी हयः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.48 · p. 48
मध्यं कश्यं निगालस्तु गल्लोद्देशः खुराः शफाः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.47
कश्यं तु मध्यमश्वानां हेषा ह्रेषा च निस्वनः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.64
सुरा हलिप्रिया हाला परिस्रुद्वरुणात्मजा ।गन्धोत्तमाप्रसन्नेराकादम्बर्यः परिस्रुता ॥ ३९ ॥मदिरा कश्यमद्ये चाप्यवदंशस्तु भक्षणम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.44
कश्यः कश्यार्हे सन्नद्धे त्वाततायी वधोद्यते ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.330 · p. 39
कल्यं कश्यं तथा मद्यं मैरेयं कापिशायनम् ।माध्वीकमासवः प्रोक्तः परिस्रुद्वारुणी मधु ॥ ३३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.441 · p. 51
लूनं पुच्छं तु लाङ्गूलं वालहस्तश्च वालधिः ।प्रोथ इत्युच्यते घोणा मध्यं कश्यं खुरः शफः ॥ ४४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.200 · p. 111
गणे तु वाडवं तासां दुर्विनीतस्तु सूकलः ।कश्यः कशार्हो हृद्वक्रावर्त्ती श्रीवृक्षकी हयः ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.208 · p. 112
प्रोथोऽस्त्री नासिकाश्वस्य कश्यं मध्यमथापि च ।शफोऽस्त्रियां खुरः पुंसि पुटो विङ्खोथ वालधिः ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.89 · p. 212
अरिष्टं कश्यं तत्रैव शालिपिष्टकृता सुरा ।मैरेयमस्त्रियां क्लीबे माध्वं माधूकमस्त्रियाम् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्यं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.84 · p. 223
अभिशस्तेऽथोपरक्तो व्यसनार्तो वधोद्यते ।संनद्ध आततायी स्यात् कशार्हः कश्य इत्यथ ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.15 · p. 255
तौरुष्काः कच्छजा द्वैप्याः पर्वतीयादयोऽपरे ।कश्यस्त्रिषु कशार्हो योऽविकृतस्तु सुलक्षणः ।असावविकृतो मार्गे न स्खलेद्वेगवानपि ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.56 · p. 259
कश्यं तु मध्यमश्वानां बालहस्तस्तु वालधिः ।लाङ्गूलं लूमं पुच्छोऽस्त्री पिच्छः पुंसि च सम्मतः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.59 · p. 300
सुराजीवोऽपि मद्यं तु कश्यं स्यात्कापिशायनम् ।मधु कल्यं न ना हाला वारुणी च हलिप्रिया ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.149 · p. 70
साधुवाही विनीतोऽश्वः शूकलो विनयोज्झितः ।कशार्हः कश्य इत्युक्तं कोकाहः सितवाजिनी ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.156 · p. 71
अश्वमेधीय इत्येवं विशेषास्तुरगस्य हि ।अश्वस्य नासिका प्रोथं मध्यं कश्यं निगद्यते ॥ १५६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.437 · p. 156
मद्यं कादम्बरी कश्यं मदिरा कापिशायनम् ।मदिष्ठा मधुकल्ये तु शुण्डा गन्धोत्तमापि च ॥ ४३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.300 · p. 63
निगालस्तु गलोद्देशे कश्यं मध्यम इष्यते ।अश्वस्वने तु हेला च हेषा ह्रेषा च सम्मता ॥ ३०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.618 · p. 106
गन्धोत्तमा प्रसन्ना च इरा कादम्बरी तथा ।मद्यं कश्यं च मदिरा हाली साधारणी तथा ॥ ६१८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1519 · p. 241
कल्यं कश्यं च माध्वीकं कापिशं कापिशायनम् ।कादम्बरी वारुणी हाला हारहूरं हलिप्रिया ॥ १५१९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2238 · p. 365
कश्यो नामा कशार्हः स्यात् पुनः श्रीवृक्षकी हयः ।हृद्वक्त्रावर्त्ती चापि कथ्यते कोविदैः किल ॥ २२३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 व (syllables merged)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2250 · p. 367
अश्वस्य नासिका प्रोथं कश्यं तु मध्यभागकम् ।गलोद्देशो निगालः स्यात् खुराः शफाः भवन्ति वै ॥ २२५० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 तु (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 श (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.68 · p. 157
इरा गन्धोत्तमा मद्यं कश्यञ्च वरुणात्मजा ।मालिका च प्रसन्ना स्यात् परिस्रूच्च परिस्रूता ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 स्रू (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.58 · p. 162
उपरक्तो व्यसनार्ते विक्लवो विह्वले मतः ।अथ कश्यः कशार्हे स्यात् विवशोऽरिष्टदुष्टधीः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 स (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.735 · p. 94
बडवाश्चार्वती वामी बाडवं बडवागणे ।कश्यमश्वस्य मध्यं स्याद्भाण्डमायानमित्युमे ॥ ७३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1555 · p. 188
परिस्रुता रसालेरा बलभद्रप्रिया रसा ।मैरेयकश्यमद्यानि मार्द्बीकं कापिशायनम् ॥ १५५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.110 · p. 113
आवर्तो रोमजो देवमणिस्त्वेष निगालजः ।कश्यमश्वस्य मध्यं स्यात् दन्तवेष्टस्तु नालिका ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.45 · p. 139
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास यार्धश्लोकः Dharaṇikośa 25.2.18 · p. 153
कश्यं प्रतोदमश्वानां कशार्हं मध्यमात्रकम् ।आस्यं वक्त्रान्तरे वक्त्रे आस्या च स्थितिरुच्यते ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ यान्ताः Koṣakalpataru 6.26.44 · p. 292
दम्यं त्रिषु स्याद्दमितेऽनृतेऽन्त्ये (?)कश्यं तु मद्ये हयमध्यके च ।त्रय्यां कशार्हेऽप्यथ वाद्यपान-पात्रान्तरे कांस्यमनादिलिङ्गम् ॥ ४४ ॥
इन्द्रवज्रा
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.161 · p. 56
सिते वर्णे तुरङ्गस्य कश्यं त्वश्वस्य मध्यमे ।म(ध्ये?द्ये) च क्ली कशार्हे तु त्रिः कतस्तु पुमानृषौ ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.93 · p. 173
कुशो रामाङ्गजे दर्भे पापिष्ठेऽथ जले कुशम् ।कश्यं मद्ये कशार्हे च सोमवल्लीरसे तथा ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश यान्ताः Śabdaratnāvalī 7.26.5 · p. 256
कश्यं त्रिषु कशार्हे तु क्लीबं मध्येऽश्वमद्ययोः ।कन्या नारीकुमार्योस्तु राशिभिद्योषधीभिदि ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1891 · p. 230
क्लृप्तौ कल्पद्रुमे न्याये कल्पः कीशे गजे कपिः ।कश्यस्त्रिषु कशाताड्ये कश्यं मद्याश्वमध्ययोः ॥ १८९१ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.309 · p. 199
कौकृत्यमनुतापे स्यादयुक्तकरणेऽपि च ।कश्यं कशार्हे मद्ये च काद्रवेयोऽहिरङ्गयोः ॥ ३०९ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.5.12 · p. 231
ग्रन्थौ स्तंबे प्रकाण्डेप्सु कश्यं मद्यकशार्हयोः ।क्षुद्रो दरिद्रे कृपणे नृशंसेऽल्पनिकृष्टयोः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्