कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अवन

avanaक्ली · neut.

In 9 kośas: 7 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.168 · p. 56
व्यत्यासस्तु विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ १५०१ ॥व्यत्ययेऽथ स्फातिर्वृद्धौ प्रीणनेऽवनतर्पणौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्फा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सङ्कीर्णवर्गः Amarakośa 3.2.4
विधूननं विधुवनं तर्पणं प्रीणनावनम् ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सङ्कीर्णकाण्डः Kalpadrukośa 1.10.7 · p. 235
विधूननं विधुवनं मूलैः कर्म तु कार्मणम् ।पर्याप्तिः स्त्री परित्राणं तर्पणं प्रीणनावने ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सङ्कीर्णकाण्डः Kalpadrukośa 1.10.43 · p. 239
वृत्तेऽनुवृत्तमावृत्तं प्रीणने तर्पणेऽवनम् ।बोधे बोधिः प्रथा ख्यातौ स्पृष्टिः पृक्तौ स्तुतिः स्तवे ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.13 · p. 31
विधूननं विधुवनं क्ष्मातिर्धूनिर्धूनी स्त्रियः ।गीर्णिर्गिरिः स्त्रियां चाथ तर्पणं प्रीणनावने ।हिन्वनं धिन्वनं तद्वद्दिन्वनं जिन्वनं च तत् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2735 · p. 444
अवनं तर्पणं चैव प्रीणनञ्च निगद्यते ॥ २७३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सङ्कीर्णवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 6.8 · p. 171
विधूनने विधूवनं मूलकर्मणि कार्मणम् ।अवमानमपमाने तर्पणे प्रीणनावने ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 व (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 प (wrong syllable)
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नपादः Dharaṇikośa 19.1.11 · p. 106
दंशनं कवचे दंशे गहनं गह्वरे वने ।अवनं रक्षणे प्रीतौ निधनं कुलनाशयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.7 · p. 247
त्राणे प्रमोदेऽप्यवनं न तु स्त्रीगेहे द्वयोनं भवनं च भावे ।स्याद्विष्टपे खे भुवनं जने चस्त्रियां न वारिण्यथ चन्दनोऽस्त्री ॥ ७ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नपुंसकलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.4 · p. 33
शीलेऽन्वये च प्राण्यङ्गभेदे कण्ठसमीपगे ।अवनं रक्षणे तृप्तौ याचनादिष्वपि स्मरेत् ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.27 · p. 235
क्लीबं रसाञ्जने चाक्तौ सौविरे कज्जलेऽपि च ।अवनं रक्षणे प्रीतौ अवनिः क्षितिरक्षयोः ॥
अनुष्टुप्

अवन as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु त्राणझिण्ट्यां तु द्वितये द्वयोस्तु निकषे शाणः प्रदिष्टो बुधैः कर्षांशे करपत्रके नरि मतः शाणी तु वस्त्रान्तरे । त्रायन्त्यामवनेऽन्तिमेऽथ परवत्त्राणं भवेद्रक्षिते प्राणो हृत्पवने शिशौ च कवितासारे बले चानिले ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.15.4
  • कोषकल्पतरु ऊतिभूतिस्तु संपद्गजभूषणे स्या- ज्जातौ तथा भस्मनि च प्रदिष्टम् । स्यूतिस्तु संतानकसीवनेषु स्यूतौ भवेदूतिरिहावनेऽपि ॥ ५५ ॥ Koṣakalpataru 6.16.55
  • कोषकल्पतरु गुप्तिआतिः शरार्यां गमनेऽपि योषित् वित्तिस्तु संभूतिविचारयोः स्त्री । ज्ञानेऽथ लाभेऽप्यथ गुप्तिरुक्ता कारागृहे स्यादवनेऽवटेऽपि ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.16.60
  • कोषकल्पतरु सेचननौसेकपात्रेऽप्यवनेऽभिषेके स्यात्सेचनं सेवनमन्यलिङ्गम् । उपासने सीवनके पिधाने संव्यानमाच्छादनवाससोश्च ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 6.21.21
  • परमानन्दीयनाममाला ऊविभागे बन्धने चापि ऊर्गुरौ पालनेऽवने । ऋर्देवमातरि क्ष्मायामॄकारो दैत्यमातरि ॥ ७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.7