तर्पण
tarpaṇaक्ली · neut.In 11 kośas: 23 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
अध्ययनं ब्रह्मयज्ञः स्याद्देवयज्ञ आहुतिः ।होमो होत्रं वषट्कारः पितृयज्ञस्तु तर्पणम् ॥ ८२१ ॥तच्छ्राद्धं पिण्डदानं च नृयज्ञोऽतिथिपूजनम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
समिदिन्धनमेधेध्मतर्पणैधांसि भस्म तु ॥ ८२७ ॥स्याद्भूतिर्भसितं रक्षा क्षारः पात्रं स्रुवादिकम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
व्यत्यासस्तु विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ १५०१ ॥व्यत्ययेऽथ स्फातिर्वृद्धौ प्रीणनेऽवनतर्पणौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्फा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पाठो होमश्चातिथीनां सपर्या तर्पणं बलिः ।एते पञ्चमहायज्ञा ब्रह्मयज्ञादिनामकाः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सौहित्यं तर्पणं तृप्तिः फेला भुक्तसमुज्झितम् ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
एधस्तर्पणमिन्धनमेधः समिदिध्म इत्यभिन्नार्थाः ।भूतिर्भसितं भस्म क्षारं रक्षा च निर्दिष्टा ॥ ६९ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
तृप्तस्तु सुहिता घस्ताशितास्तृप्तिस्तु तर्पणम् ।स्वादाघ्राणं च सौहित्यमथ पिण्डोलिका स्त्रियाम् ॥ ३०९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विधूननं विधुवनं मूलैः कर्म तु कार्मणम् ।पर्याप्तिः स्त्री परित्राणं तर्पणं प्रीणनावने ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वृत्तेऽनुवृत्तमावृत्तं प्रीणने तर्पणेऽवनम् ।बोधे बोधिः प्रथा ख्यातौ स्पृष्टिः पृक्तौ स्तुतिः स्तवे ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्रुतिपाठो ब्रह्मयज्ञो देवयज्ञोऽनले हुतिः ।बलिदानं भूतयज्ञः पितृदानं पितृक्रतुः ।निवापः पिण्डदानं च श्राद्धं तर्पणमित्यपि ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
गुडः पिण्डो गडोलश्च गण्डोलः कवकोऽपि सः ।कवलोऽस्त्री स्वयं त्वेष बद्धः सिन उदीर्यते ।स्यात्सितोऽन्यस्तर्पणं तु तृप्तिः सौहित्यमित्य[131b]पि ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
विधूननं विधुवनं क्ष्मातिर्धूनिर्धूनी स्त्रियः ।गीर्णिर्गिरिः स्त्रियां चाथ तर्पणं प्रीणनावने ।हिन्वनं धिन्वनं तद्वद्दिन्वनं जिन्वनं च तत् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
स्यादम्बुपानतात्पर्ये तूदन्या तर्पणं च तृट् ।भोजने जेमनं न्यादो निघसो लेपनं तरिः ॥ ४८३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भुजिक्रियाफले तृप्तिः सौहित्यं तर्पणं तथा ।भुक्तोज्झितान्ने तु पला पलालीति पदद्वयम् ॥ ४८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्राद्धं तथा पिण्डदानं पितृयज्ञश्च तर्पणम् ॥ १३६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
पित्रर्थं पिण्डपातादिक्रिया आर्यक उच्यते ।पाठो होमस्तर्पणञ्च वलिश्चातिथिपूजनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्यवर्तः प्रातराशः प्रातःकाले तु भोजने ।प्रीणनं तर्पणं तृप्तिः सौहित्यमाशितम्भवम् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 त्य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
प्रीणनं तर्पणं तृप्तिर्धावनं परिशोधनम् ।सेवनं सीवनं स्यूती रक्ष्णस्त्राणे क्षुधा क्षुधि ॥ १७०३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्षीरबीजः क्षीरशुक्लस्तर्पणो जलकण्टकः ।चिंचोटिका स्यादवका स्वादुमुस्ता गरोलिका ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खदिका तु गुडाद्याढ्यलाजसक्तुषु तर्पणम् ।सुस्विन्नभृष्टमृदिता उत्कुञ्चः कल्कपिण्डिकाः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तृप्तावपि गुडाद्याढ्यलाजसक्तुषु चेन्धने ।अना तु तर्पयत्यर्थे शृङ्गाटाख्ये तु पुंस्ययम् ॥ ८३५ ॥
अनुष्टुप्
स्तम्बे जलोद्भवे ना तु तविषः सिन्धुनाकयोः ।बले च स्त्री तु तविषी स्याद्वात्यादेवकन्ययोः ॥ ८३६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsजलोद्भवस्तम्ब
doubtful
तलिमं कुट्टिमे तल्पे तर्पणं त्विन्धनेऽपि च ।तानितं तूलितपटे गुणवादित्रभाण्डयोः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsइन्धन
तर्पण as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु उत्करोतिविप्रान्नेः स्यादुपद्रुत्यामधेः प्रस्ताव आश्रये । उपर्यैश्ये प्रसहनेऽथोदः साहसतर्पणे [206b] ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.53
- कोषकल्पतरु शीतचम्पकदीपके भवति शीतचम्पक- स्तर्पणेऽप्यथ च कामलार्थके । व्रीहिराजिक इति प्रदिश्यते । चीनधान्यविषये च कोविदैः ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 6.1.67
- नानार्थार्णवसंक्षेप ?बदर्यां क्रोष्टुबदर्यां व्रणविष्टम्भयोरपि । स्त्री तु मध्वाज्यसंसिक्तयवलाजजतर्पणे ॥ ४२३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.423