कार्मण
kārmaṇaक्ली · neut.In 13 kośas: 14 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
कार्मणं मूलकर्माथ संवननं वशक्रिया ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
मूलीकर्म प्रोक्तं संवननं कामर्णं वशीकरणम् ।विप्रतिसारोऽनुशयः पश्चात्तापोऽनुतापः स्यात् ॥ ७१६ ॥
आर्याmetre not read in every line
genderक्लीneut.doubtful
विधूननं विधुवनं मूलैः कर्म तु कार्मणम् ।पर्याप्तिः स्त्री परित्राणं तर्पणं प्रीणनावने ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परायणोऽल्पशरणकार्मणानां ततः पुनः ।क्षुस्यधोरणभूतानां निशान्ताश्मन्तयोरपि ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कार्मणं मूलकर्म स्यात्परिशुद्धे तु कर्मणि ।अवदानं च निर्व्यूढमथ संवदनं स्मृतम् ।वश क्रिया संवननं हिंसाफलककर्म तु ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
घ्राणं कार्मण-कारणोष्ण-लवण-श्रीपर्ण-पारायणंशिङ्घाणं शरण-प्रमाण-करणक्षुस्माणदौर्वीणवत् ।श्राणं कौङ्कण-पूरणे च हरिणं स्याद्धोरणं बृंहणंप्रादेशान्तनितान्तवृत्तसुरतामन्तानि भूतं तथा ॥ ९९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
विदितं बुधितं तुल्ये मनितं ज्ञातनामनि ।गुप्तं गोपायितं त्रातं रक्षितं कार्मणं त्वथ ॥ ३७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बीजं पिञ्जं चोचफाण्टे ललाटंव्युष्टं रिष्टं चीनपिष्टं कृपीटम् ।इष्टं गोष्ठं पृष्ठपिङ्गाणके चत्राणं तीक्ष्णं कार्मणं कारणं च ॥ ८८ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
विधूनने विधूवनं मूलकर्मणि कार्मणम् ।अवमानमपमाने तर्पणे प्रीणनावने ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 व (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 प (wrong syllable)
genderक्लीneut.
व्याहारो वचो वचनं, कारके कर्म-कार्मणे ।ज्ञाता धर्मकथायां स्यात् तकारो दीर्घसंयुतः ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
धृतिर्मुदि वशः कान्तौ मूलकर्म तु कार्मणम् ।वशीक्रिया संवननं विहारस्तु परिक्रमः ॥ १७१० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हिंसाकर्माभिचारः स्यान्मूलकर्म तु कार्मणम् ।वशीकारः संवननं विकर्माकार्यसेवनम् ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रि तु स्याद्रभसेनोक्तः कार्मणः कर्मकारके ।मन्त्रादियोजने तु क्ली मूलकर्मेति तद्विदुः ॥ ४४३ ॥
अनुष्टुप्
कङ्कणं मण्डने सूत्रे कौतुके करभूषणे ।करेणुः स्त्री तु हस्तिन्यां मातङ्गे तु भवेत्पुमान् ॥कार्मणः कर्मठे क्लीबं मन्त्रतन्त्रादि योजने ।काकिनीमानदण्डे स्यात्पणतूर्यांशकेपि च ॥
अनुष्टुप्
कार्मण as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश प्रयोगप्रयोगः कार्मणे ख्यातः प्रयुक्तौ च निदर्शने । आभोगो वरुणच्छत्रं यत्नश्च परिपूर्णता ॥ Dharaṇikośa 3.2.9
- धरणिकोश संप्रयोगसंप्रयोगो रते ख्यातः संबन्धे कार्मणेऽपि च । ईहामृगो वृके ख्यातः प्रभेदे रूपकस्य च ॥ Dharaṇikośa 3.2.13
- धरणिकोश योगयोगः स्यात्सदुपायसंनहनयोर्भैषज्यसंयोगयो- र्विष्कम्भादिषु योग आत्ममनसोः संनीलतायामपि । संबन्धेऽपि च कार्मणेऽपि च तथा ध्याने च लाभेऽप्यसौ योगः सद्भिरुदीरितोऽथ वपुषः स्थैर्ये प्रयोगेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 3.3.5
- कोषकल्पतरु योगपण्याङ्गनानां रतमूल्यके च योगस्त्वलब्धाप्तिभिषग्जितेषु । उपायसंनाहकसंगमेषु ज्ञाने च युक्तावपि कार्मणे च ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.3.97
- कोषकल्पतरु प्रयोगयज्ञे तु तीर्थराजे शतमखहययोः प्रयागः स्यात् । स्यात्कार्मणे प्रयुक्तौ निदर्शने च प्रयोग उद्दिष्टः ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.3.14
- कोषकल्पतरु संप्रयोगसंप्रयोगो रते चान्वये कार्मणे चाथ दीर्घाध्वगः केलिकीर्णेऽपि च । छत्रभङ्गो महाराजना[265b]शे मतो योषितां वल्लभस्यान्तकालेऽपि च ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.3.30
- परमानन्दीयनाममाला योगयुगं रथाङ्गे युग्मे च कृतादौ विवसान्तरे । योगोऽलब्धस्य लाभे स्यात्कार्मणे संगतावपि ॥ ३४० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.21.340
- शब्दरत्नावली प्रयोगप्रयागः स्यात् तीर्थभेदे यज्ञे शतमखे हये । प्रयोगः कार्मणे… प्रयुक्तौ च निदर्शने ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.41