अवलोकन
avalokanaक्ली · neut.In 9 kośas: 10 synonym verses, 2 as a meaning of another word.
असौम्येऽक्षण्यनक्षि स्यादीक्षणं तु निशामनम् ॥ ५७६ ॥निभालनं निशमनं निध्यानमवलोकनम् ।दर्शनं द्योतनं निर्वर्णनं चाथार्धवीक्षणम् ॥ ५७७ ॥अपाङ्गदर्शनं काक्षः कटाक्षोऽक्षिविकूणितम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निभालनं निशामनं निध्यानमवलोकनम् ।ईक्षणं दर्शनं दृष्टिर्द्योतनं च समं स्मृतम् ॥ ५६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
आलोकनं च लोकश्च कटाक्षोऽपाङ्गदर्शनम् ।प्रलोकितं पार्श्वदृष्टिः पृष्ठतस्त्ववलोकनम् ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वामं सौम्यं तदितरत्सौरं स्यादथ वीक्षणम् ।निशामनं निभालनं निध्यानमवलोकनम् ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 ल (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अथावृतं त्वाशयः स्यादपज्ञानमपात्ययः ।निभालनं निशमनं द्योतनं चावलोकनम् ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तेम तेमः समुदने स्यादादीनव आस्रवः ।केशेऽथ मेलके मेलः संगमोऽथावलोकनम् ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अवलोकननिध्याने कटाक्षश्चार्धवीक्षणम् ।अपाङ्गदर्शनं चापि काक्षश्चाक्षिविकूणितम् ॥ २४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निभालनं च निध्यानं दर्शनमवलोकनम् ।ईक्षणं द्योतनं चापि निशमनं निशामनम् ॥ ९२५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 र्श (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
दृग्दृष्टिरक्षि नयनं लोचनं चक्षुरीक्षणम् ।अम्बकं दर्शनं नेत्रं निध्यानमवलोकनम् ॥ १०८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याददृष्टिरसौम्येऽक्ष्णि पार्श्वेक्षा तु प्रलोकितम् ।उल्लोकनं तूपरिष्टात् पृष्ठतस्त्ववलोकनम् ॥ १८२३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अवलोकन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु दर्शलोध्रे तथा गन्धरसेऽथ दर्शः सूर्येन्दुसङ्गेऽप्यवलोकनेऽपि । श्रौते च पक्षान्त विधौ तथाथ स्पर्शो भवेत्स्पर्शनदानयोश्च । त्वाचे गुणेऽर्तौ च नृवैश्ययोस्तु नास्त्री प्रवेशे विडिह प्रजायाम् । मले न ना स्त्री तु खगादिबन्धे कचोत्तरस्थो निकरे च पाशः । कर्णान्तगः शोभनवाचकः स्या- न्निन्दार्थकश्चात्र परस्थितोऽयम् । नाशो विनाशानुपलम्भयोः स्यात् पलायनेऽथ क्षवथौ पुमान्स्यात् ॥ ६ ॥ Koṣakalpataru 6.30.6
- शब्दरत्नावली दर्शदर्शोऽवलोकने यागभेदाभावास्ययोरपि । दंशः कीटविशेषे स्यात्कवचे भुजगक्षते ॥ दशाऽवस्था दीपवर्त्योरंशुकाग्रे तु भूम्नि च । दृग्दृष्ट्यां दर्शने ज्ञाने स्त्रियां ज्ञातरि च त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.7