अहङ्कार
ahaṅkāraपुं · masc.In 7 kośas: 5 synonym verses, 6 as a meaning of another word.
गर्वोऽभिमानोऽहङ्कारो मानश्चित्तसमुन्नतिः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दर्पो मदोऽवलेपो मानो गर्वो भवेदहङ्कारः ।आवेशः संवेगः संरम्भः सम्भ्रमस्तथाटोपः ॥ ७२२ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
पातकं दुरितं पापं … किल्बिषे ।अहङ्कारोऽभिमानश्च स्मयो गर्वस्तु विस्मिता ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अथ गर्वश्च दर्पश्च मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः ।ममता चाऽभिमानः स्यादहङ्कारोऽवलिप्तता ॥ ४६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनो विकारो भावोऽनुभावः स्याद्भावबोधकः ।गर्वो मदोऽभिमानः स्यादहङ्कारस्त्वहंकृतिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अहङ्कार as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप गर्वरउग्रीवैदेहजे मर्त्यजातिभेदे झषेऽपि च । गर्वरः पुंस्यहङ्कारे महिषे तु द्वयोरथ ॥ ६३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.637
- नानार्थार्णवसंक्षेप अभिमानअपभ्रंशोऽपशब्दे स्याद् भाषाभेदप्रपातयोः । अभिमानस्त्वहङ्कारे हिंसाप्रणययोरपि ॥ ३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.3
- शब्दरत्नावली दर्पतापः कृच्छे च सन्तापे तापी नद्यन्तरे स्त्रियाम् । त्रपा स्त्री कुलटायाञ्च स्याल्लज्जाकुलकीर्तिषु । दर्पः पुमानहङ्कारे कस्तूर्यां दर्पकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.8
- शब्दरत्नावली अवलेपअभिरूपो बुधे रम्ये कामेन्दुहरविष्णुषु । अवन्वेपो दूषणे स्यादहङ्कारे च लेपने ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.20
- शब्दरत्नावली अवश्यायपश्चात्तापेऽनुबन्धे च द्वेषेऽप्यनुशयः पुमान् । अथाहङ्कारहिमयोरवश्यायः पुमान् भवेत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.53
- तन्त्राभिधान फ----------------------------------- फुत्कारो यामिनी व्यक्ता पावनो मोहवर्धनः । निष्फला वागहङ्कारः प्रयागो ग्रामणीः फलम् ॥ १२७ ॥ Tantrābhidhāna 2.39.127