कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अवलेप

avalepaपुं · masc.

In 9 kośas: 3 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नाट्यवर्गः Amarakośa 1.7.31
दर्पोऽवलोकोऽवष्टम्भश्चित्तोद्रेकः स्मयो मदः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.722 · p. 83
दर्पो मदोऽवलेपो मानो गर्वो भवेदहङ्कारः ।आवेशः संवेगः संरम्भः सम्भ्रमस्तथाटोपः ॥ ७२२ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.146 · p. 90
निकारो विप्रकारः स्यात्खलीकारोऽपि सम्मतः ।दर्पोऽवलेपोऽहंकारोऽभिमानो गर्व-गर्वरौ ॥अहंता ममता मानोऽस्त्री स्मयो मानसोन्नतिः ।मानग्रन्थिर्भवेन्मन्तुः स स्थिरस्तु ग्रहो मतः ॥अहं पूर्वमहं पूर्वमित्यहंपूर्विका स्त्रियाम् ।अहोपुरुषिका दर्पाद्या स्यात्संभावनात्मनि ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास पार्धश्लोकः Dharaṇikośa 20.2.8 · p. 133
अवलेपः स्मृतो गर्वे दूषणे लेपनेऽपि च ।उपतापो गदे तापे त्वरायामपि दृश्यते ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पान्ताः Koṣakalpataru 6.22.19 · p. 273
उपतापस्तूत्तापेगदे त्वरायां च निर्दिष्टः ।अवलेपो नरि गर्वेदुष्टौ लिप्तौ च संप्रोक्तः ॥ १९ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.16 · p. 7
शाखाजातशिफायां चाप्यथ स्यादवरोधवाक् ।अन्तःपुरे स्वीकृतौ चाप्यवलेपस्तु लेपने ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsलेपन
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.17 · p. 7
गर्वेऽथावक्रयो मूल्ये सूत्रनिर्दिष्टवक्रये ।क्रयभेदेऽप्यदत्तार्धाधिकमूल्ये परे विदुः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsगर्व
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश पान्ताः Śabdaratnāvalī 7.21.20 · p. 249
अभिरूपो बुधे रम्ये कामेन्दुहरविष्णुषु ।अवन्वेपो दूषणे स्यादहङ्कारे च लेपने ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2202 · p. 266
अवगाहो जलद्रोण्यामापगाद्यवमज्जने ।गर्वे लेपेऽवलेपः स्यादनुतर्षः सुरातृषोः ॥ २२०२ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.273 · p. 185
सजले महिषेऽनूपोऽवलेपः सङ्गगर्वयोः ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.15 · p. 266
वह्निवातावपांगर्भौ गुह्यगूधाववस्करौ ।कूर्मेशेऽब्धावकूपारोऽवलेपो लेपगर्वयोः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्

अवलेप as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश गर्बगर्बोऽभिमानेऽवलेपे गर्बोऽनुरञ्जकस्तु यः । पूर्बे स्युः पूर्वकाः पूर्बो जातः प्राक्पूर्वजाग्रतः ॥ Dharaṇikośa 22.2.5