सम्भ्रम
sambhramaपुं · masc.In 7 kośas: 6 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
प्रत्युत्क्रमः प्रयोगार्थः प्रक्रमः स्यादुपक्रमः ।स्यादभ्यादानमुद्घात आरम्भः सम्भ्रमस्त्वरा ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दर्पो मदोऽवलेपो मानो गर्वो भवेदहङ्कारः ।आवेशः संवेगः संरम्भः सम्भ्रमस्तथाटोपः ॥ ७२२ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
आवेगः स्यात् त्वरा तूर्णिः संवेगः सम्भ्रमस्त्वरिः ।अथ तर्कः परामर्शो वितर्कश्च विमर्शनम् ।ऊह उन्नयनं चोहाऽध्याहारश्चापि उच्यते ॥ ४७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शृङ्गारादिकचिह्नानां लज्जाप्रच्छादने त्रयम् ।अत्यन्तवेगे विज्ञेयौ समौ संवेगसम्भ्रमौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतिबन्धप्रतिष्टम्भौ समार्थौ सम्भ्रमे त्वरा ।निपातनश्चावनायः स्यादधोनयने द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एजनं वेपथुः कंपः प्रलयोऽस्पन्दनस्थितिः ।आटोपावेगसंरंभसंभ्रमास्तु त्वरा त्वरी ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
सम्भ्रम as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली अङ्गअङ्ग सम्बोधनेऽसूयाहर्षसम्भ्रमभीतिषु । Śabdaratnāvalī 8.1.16
- शब्दरत्नावली हन्तजात्वसम्भावितार्थे च गर्हा कदाचिदर्थयोः । निद्विकल्पे निषेधे च प्रतिज्ञालङ्घनेऽपि च ॥ प्रति प्रतिनिधौ वीप्सेत्थम्भूताख्यानलक्षणे । प्रतिदाने चाभिमुख्ये स्वभावमात्रयोरपि ॥ हन्त हर्षार्त्तिवादेषु वाक्यारम्भे च सम्भ्रमे । पश्यत स्यात्प्रशंसायां विस्मयाक्षेपभाषणे ॥ बत हर्षामन्त्रणयोः खेदानुक्रोशविस्मये । स्वस्ति स्यान्मङ्गलाशसापुण्यसन्तोषणेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.26
- शब्दरत्नावली ननुननु प्रश्ने परकृतावधिकारे विनिग्रहे । सम्भ्रमानुनयानुज्ञागमन्त्रणेषु … ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.42
- शब्दरत्नावली कथम्किमु सम्भावनायाञ्च विमर्षविदितार्थयोः । तात्मकोपे स्मृतौ विस्मयकुत्सयोः । प्राकाम्ये च विकल्पे च सम्भावनाप्रसिद्धयोः । शं कल्याणे सुखे शस्ते शास्त्रेऽपि च निगद्यते ॥ सं समार्थे प्रकृष्टार्थे सङ्गतेशोभयेऽपि च । हं कोपोक्त्यामनुनये सामित्वर्द्धार्थनिन्दयोः ॥ हुं दूरीकरणे स्मृत्यामसूयाप्रश्नयोरपि । हूं प्रश्ने च वितर्के च त्वसकृत्क्राधतर्जने ॥ एवमङ्गीकृते वार्थप्रकारेष्वषधारणे । अलं निष्कारणे शक्तौ भूषणे च निरर्थके ॥ अङ्गीकारे च पर्याप्तौ प्रश्ने परकृतावपि । कथं प्रश्ने प्रकारार्थे सम्भ्रमे हर्षगर्हयोः ॥ कामं प्रकामेऽनुगतौ क्रोधानुगमयोरपि । नूनं तर्के स्मृतौ वाक्यपूरणे निश्चितेऽपि च ॥ परं नियोगे क्षेपे च प्राध्वं नम्रानुकूलयोः । सत्यं प्रश्नेऽभ्युपगमेऽवश्यन्तु नित्ययत्नयोः ॥ अभीक्ष्णं वारवारार्थे शीघ्रप्रकर्षयोरपि । इदानीं सम्प्रतीत्यर्थवाक्यभूषणयोरपि ॥ तद्दिनं दिनमध्येतु प्रतिवासर इत्यपि । साम्प्रतञ्चापि योग्यार्थे सम्प्रतीत्यर्थ इत्यपि ॥ भृशं प्रकर्षे चार्थे च मुहुरर्थे च शोभने । Śabdaratnāvalī 8.1.50
- शब्दरत्नावली हिह पादपूरणे कुत्सानियोगक्षेपनिग्रहे । हा विषादे शोककुत्सादुःखार्थेषु निगद्यते । हि सम्भ्रमासूययोः स्यात्पादपूरणशोकयोः ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.61