कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अनुभाव

anubhāvaपुं · masc.

In 9 kośas: 7 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.255 · p. 17
मरको मारिस्त्रयस्त्रिंशदमी स्युर्व्यभिचारिणः ।स्युः कारणानि कार्याणि सहचारीणि यानि च ॥ ३२५ ॥रत्यादेः स्थायिनो लोके तानि चेन्नाट्यकाव्ययोः ।विभावा अनुभावाश्च व्यभिचारिण एव च ॥ ३२६ ॥व्यक्तः स तैर्विभावाद्यैः स्थायी भावो भवेद्रसः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 शद (syllable split)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नाट्यवर्गः Amarakośa 1.7.21
विकारो मानसो भावोऽनुभावो भावबोधकः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.127 · p. 87
विभावो रसहेतुः स्यादनुभावस्तु तद्भवः ॥ १२७ ॥
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.480 · p. 59
विभावाश्चाऽनुभावाश्च व्यभिचारिणः एव वै ।व्यक्तः स तैर्विभावाद्यैः स्थायिभावो भवेद्रसः ॥ ४८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 णः (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.467 · p. 33
मनो विकारो भावोऽनुभावः स्याद्भावबोधकः ।गर्वो मदोऽभिमानः स्यादहङ्कारस्त्वहंकृतिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण नाट्याध्यायः Śabdaratnākara 2.8.955 · p. 119
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च नव नाट्यरसा इमे ।स्याच्चित्तविकृतिर्भावोऽनुभावस्तस्य बोधकः ॥ ९५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.80 · p. 142
भावो मनोविकारः स्यादनुभावोऽस्य सूचकः ।विभावो हेतवस्तस्य भावस्य हृदि वर्त्स्यतः ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.400
अनुभावः प्रभावे च सतां च मतिनिश्चये ।
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास वार्धश्लोकः Dharaṇikośa 28.2.21 · p. 208
अनुभावः प्रभावे स्यान्निश्चये भावबोधके ।अपह्नवोऽपलापः स्यात्स्नेहश्चापह्नवो मतः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वान्ताः Koṣakalpataru 6.29.37 · p. 364
अनुभावो रसकार्ये विनिर्णये स्यात्प्रभावेऽपि ।सौनन्दिनि बलदेवः पवने स्त्री त्रायमाणायाम् ॥ ३७ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.29 · p. 9
अनुवर्षस्तु चषके मद्ये चाथानुभाववाक् ।सूचके चापि भावस्य सतां च …??… ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meaningsसूचक
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वान्ताः Śabdaratnāvalī 7.29.37 · p. 288
अनुभावः प्रभावे च निश्चये भावबोधके ।भवेदभिषवः स्नाने मद्यसन्धानयज्ञयोः ॥उपप्लवः स्यादुत्पाते विप्लवे च विधुन्तुदे ।जलबिल्वः पञ्चगुप्ते कर्कटे जलचत्वरे ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2194 · p. 265
त्यागमोक्षक्रियासाध्यफलप्राप्तिषु दिव्यपि ।स्याच्चतुर्ष्वपवर्गोऽथ प्रभावे भावसूचके ॥ २१९४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.8 · p. 265
अनुभावः प्रभावे स्यान्निश्चये भावसूचके ।पश्चात्तापे त्वनुशयो दीर्घद्वेषानुबन्धयोः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्

अनुभाव as a meaning in nānārtha verses