प्रतिदान
pratidānaक्ली · neut.In 11 kośas: 10 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
परिवर्त्तः परीवर्त्तः परीवर्तनमित्यपि ।प्रतिदानं परिदानं दीर्घमध्ये उभे अपि ॥ ४८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
प्रतिदानं प्रतीदानं परिदानमतः परम् ।परीदानमथ क्रय्यं त्रिषु पण्ये प्रसारितम् ॥ ४८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैलाभ्यं तु विलाभत्वं स्त्रियां भावे विलाभता ।विलाभिमा पुंसि च स्याद्विलाभो मूलसंक्षयम् ॥उपधानं तूपनिधिर्न्यासोऽनाख्याय भाण्डगम् ।वस्तु न्यस्तं परकरे स्थापितं तु प्रकाश्य यत् ॥स निक्षेपोऽथ तद्दानं प्रतिदानमुदीरितम् ।क्रेतव्यमात्रके क्रेयं क्रय्यं न्यस्तं क्रयाय यत् ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 तू (wrong syllable)
genderक्लीneut.
न्यासप्रत्यर्पणे प्रोक्तं प्रतिदानं प्रयच्छनम् ।विक्रेत्रा विक्रयार्थायापणे त्यक्तपणे स्मृतम् ॥ ५१७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथ दानं तथा त्यागः प्रतिदानं प्रदेशनम् ।उत्सर्जनं विसर्जनं वितरणं विहायितम् ॥ ५७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
परिदानं प्रतिदानं न्यासार्पणमपि स्मृतम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderक्लीneut.
प्रतिदानं विनिमयः परिदानमपि क्वचित् ।न्यासोपनिधिनिक्षेपाः प्रतिदानं तदर्पणम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैमेयोऽपि परदाने व्यवहारे पणं पणः ।न्यासार्पणे प्रतिदानं परिदानं, सत्यापने ॥ ३२० ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
प्रतिदानं परीवर्ते न्यासद्रव्यस्य चार्पणे ।प्रतिमानं प्रतिकृतौ गजदन्तद्वयान्तरे ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
प्रतिदानं परीवर्ते न्यासद्रव्यस्य चार्पणे ।पारायणं कार्त्स्न्यवचस्यंकुशस्य च बन्धने ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
प्रतिदान as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश प्रतिपादनश्वेतधामा च कर्पूरे श्वेतधामा च चन्द्रमाः । प्रतिपादनमाख्यातं प्रतिदाने प्रबोधने ॥ Dharaṇikośa 19.2.91
- धरणिकोश प्रतिप्रति प्रतिनिधौ वीप्सालक्षणादौ प्रयोगतः । मात्रार्थे चाभिमुख्ये च प्रतिदानादिषु प्रति ॥ Dharaṇikośa 34.7.7
- कोषकल्पतरु प्रतिइत्थंभूताख्याने प्रतिनिधिवीप्साप्रयाणेषु । प्रतिदाने लक्षणके सांमुख्ये च प्रतिः ** ॥ ९६ ॥ Koṣakalpataru 5.1.96
- शब्दरत्नावली प्रतिजात्वसम्भावितार्थे च गर्हा कदाचिदर्थयोः । निद्विकल्पे निषेधे च प्रतिज्ञालङ्घनेऽपि च ॥ प्रति प्रतिनिधौ वीप्सेत्थम्भूताख्यानलक्षणे । प्रतिदाने चाभिमुख्ये स्वभावमात्रयोरपि ॥ हन्त हर्षार्त्तिवादेषु वाक्यारम्भे च सम्भ्रमे । पश्यत स्यात्प्रशंसायां विस्मयाक्षेपभाषणे ॥ बत हर्षामन्त्रणयोः खेदानुक्रोशविस्मये । स्वस्ति स्यान्मङ्गलाशसापुण्यसन्तोषणेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.26
- वैजयन्ती प्रतिपुनरप्रथमे प्रश्ने व्यावृत्ताववधारणे । प्रतिदाने प्रतिनिधौ तुल्ये मात्राभिमुख्ययोः ॥ २४ ॥ Vaijayantī 8.7.24