प्रतिपादन
pratipādanaक्ली · neut.In 13 kośas: 12 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
दानमुत्सर्जनं त्यागः प्रदेशनविसर्जने ।विहायितं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ॥ ३८६ ॥विश्राणनं निर्वपणमपवर्जनमंहतिः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्यागो विहापितं दानमुत्सर्जनविसर्जने ।विश्राणनं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ॥ २९ ॥प्रादेशनं निर्वपणमपवर्जनमंहतिः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विश्राणनं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ।प्रादेशनं निर्वपणमपवर्जनमंहतिः ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वरोऽभीष्टार्थदानं स्याद्दानं तु प्रतिपादनम् ।विश्राणनं वितरणं स्पर्शनं च विहापनम् ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विहापनं निर्वपणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ।उत्सर्जनं प्रदेशनमपसर्जनमंहतिः ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 श (wrong syllable)
genderक्लीneut.
उदारो दानशौण्डस्तु बहुदः परिकीर्तितः ।स्पर्शनं वित[59]रणं चैव प्रतिपादनमित्यपि ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रावे(दे?)शनं निर्वपणं प्रतिपादनमित्यपि ।अमावास्याश्राद्धनाम्नि चान्वाहार्यं च मासिकम् ॥ २२७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विहायनं निर्वपणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ।उत्सर्जनं प्रदेशनमुपसर्जनमंहतिः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 श (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अर्दना प्रार्थना याच्ञा दानं त्यागो विसर्जनम् ।विश्राणनं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विश्राणनं विश्रणनं दत्तिरंहतिरंहती ।उत्सर्जनं निर्वपणमुत्सर्गः प्रतिपादनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वितीर्णिरंहतिस्त्यागोऽतिसर्गः प्रतिपादनम् ।उत्सर्जनं वितरणं विश्राणनविसर्जने ॥ १२४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्यागो दानं वितरणं विश्राणनविसर्जने ।विहापनं निर्वपणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शटति स्यात्क्षयति च तथा मटति नन्दति ।वेति प्राप्तौ त्वाङ्परः स्यात्सीदतिश्चासने नितः ॥उदो विनाशेऽवाद्ध्रासेऽनुत्साहेऽपादनुग्रहे ।शुद्धावुपादानुकूल्ये प्रतिपादन-सेवयोः ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
meanings
भ्रमरे मधुसूदनश्च विष्णौ पुरवैरिण्यपि मृत्युबन्धनः ।नरि पुद्गलबिल्वयोरथ प्रतिपादनं वितरणे च बोधने ।प्रतिपत्तिवाच्यथ कुसुम्भवाचकं गदितं महारजनमत्र काञ्चने ॥ ५७ ॥
metre not recognised
अमेरुद्रुमभिदो(?)र्ना जम्बुमाली निगद्यते ।स्यात्क्लीबं दन्तशुद्धौ ना खदिरे दन्तधावनः ॥केतुग्रहे हुताशे च स्यात्पुमान् धूमकेतनः ।शिवे सुते च पक्षान्ते मित्रे ना नन्दिवर्द्धनः ॥दाने च प्रतिपत्तौ च बोधने प्रतिपादनम् ।भुजङ्गे च मयूरे च प्रचलाकी भवेत्पुमान् ॥धनदे भास्करे विष्णौ विधौ च पद्मलाञ्छनः ।वाग्देवतायां तारायां पद्मायां पद्मलाञ्छना ॥कालीयके हरिद्रायां न द्वयोः पीतचन्दनम् ।भीमे षेष्ठे च महिष पृष्ठशृङ्गी भवेत्पुमान् ॥देवदारुणि कालीये न द्वयोर्वरचन्दनम् ।स्त्रीरत्नरोचनालाक्षाहरिद्राफलिनीषु च ॥साध्व्यां गौरीसरस्वत्योः पद्यायां वरवर्णिनी ।वासुदेवे मधुकरे स्यात्पुंसि मधुसूदनः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 भि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
प्रतिपादन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वाच्यवाच्यं वक्तव्यमित्येते वर्तेते प्रतिपादने । वाचार्हे कुत्सिते हीने दूषणे चापि कीर्त्यते ॥ Dharaṇikośa 25.3.15