विधुत

vidhutaवि · adj.

In 9 kośas: 9 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.189

त्यक्तं हीनं विधुतं समुज्झितं धूतमुत्सृष्टे ।

उद्गीतिः

त्यक्तवि हीनवि विधुतवि समुज्झितवि धूतवि उत्सृष्टवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.147 · p. 230

वेल्लितप्रेङ्खिताधूतविधुतानि प्रकम्पितम् ।आधुतं चाथ निष्ठ्यूतं नुत्तं नुन्नं तथास्तवत् ॥ १४७ ॥

अनुष्टुप्

वेल्लितवि प्रेङ्खितवि आधूतवि विधुतवि प्रकम्पितवि आधुतवि निष्ठ्यूतवि नुत्तवि नुन्नवि अस्तवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.174 · p. 233

अवज्ञातं चावमतं परिभूतेऽवमानितम् ।उत्सृष्टं विधुतं धूतं त्यक्तं हीनं समुज्झितम् ॥ १७४ ॥

अनुष्टुप्

अवज्ञातवि अवमतवि परिभूतवि अवमानितवि उत्सृष्टवि विधुतवि धूतवि त्यक्तवि हीनवि समुज्झितवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.356 · p. 96

उत्सृष्टविधुते हीनं विन्नवित्ते विचारितम् ।[53] संरुद्धसंवृते छन्नं संवीते रुद्धमित्यपि ॥ ३५६ ॥

अनुष्टुप्

उत्सृष्टवि विधुतवि हीनवि विन्नवि वित्तवि विचारितवि संरुद्धवि संवृतवि छन्नवि संवीतवि रुद्धवि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.718 · p. 120

त्राते त्राणं चावितं चाप्यवीतं गुप्तमित्यपि ।संत्यक्ते धूतविधुते विधूतं धौतमित्यपि ॥ ७१८ ॥

अनुष्टुप्

त्राणवि अवितवि अवीतवि गुप्तवि धूतवि विधुतवि विधूतवि धौतवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.48 · p. 166

कम्पिते चलिताधूतवेल्लितप्रेङ्खिताधुतम् ।व्याधूतं विधुतं धूतमाकम्पितविकम्पितम् ॥

अनुष्टुप्

चलितवि आधूतवि वेल्लितवि प्रेङ्खितवि आधुतवि व्याधूतवि विधुतवि धूतवि आकम्पितवि विकम्पितवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.77 · p. 168

त्यक्तं हीनञ्च विधुतं धूतोत्सृष्टसमुज्झितम् ।भाषितोक्तोदिताख्यातलपिताभिहितजल्पितम् ।विदितं बूधितं बुद्ध मनितं प्रतिपन्नवत् ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 लपि (syllable split)

त्यक्तवि हीनवि विधुतवि धूतवि उत्सृष्टवि समुज्झितवि भाषितवि उक्तवि उदितवि आख्यातवि लपितवि अभिहितवि जल्पितवि विदितवि बुधितवि बुद्धवि मनितवि प्रतिपन्नवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.66 · p. 254

भरिते प्राणं पूर्णं च पूर्तं पूरितं छादितम् ।छन्नं, त्यक्ते विधुतवद्धूतं, विन्नं विचारिते ॥ ६६ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

प्राणवि पूर्णवि पूर्तवि पूरितवि छादितवि छन्नवि विधुतवि धूतवि विन्नवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.101 · p. 209

मनिते विदितज्ञातौ बुधिते बोधबुद्धवत् ।त्यक्ते तु विधुतोत्सृष्टहीनधूतसमुज्झिताः ॥ १०१ ॥

अनुष्टुप्

मनितवि विदितवि ज्ञातवि बुधितवि बोधवि बुद्धवि त्यक्तवि विधुतवि उत्सृष्टवि हीनवि धूतवि समुज्झितवि

genderविadj.

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् वाच्यलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.51 · p. 45

विदितं सश्रुते ज्ञाते विधुतं त्वपि कम्पिते ।त्यक्ते च विकृतं तु स्याद् दूरूपे व्याधितेऽपि च ॥ ५१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsकम्पित त्यक्त

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.4.23 · p. 255

विधुतौ त्यक्तकंपितौ विदितौ ज्ञातसंश्रुतौ ।विलीनौ लीनविद्रुतौ वेल्लितौ धूतकुञ्चितौ ॥ २३ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 पि (wrong syllable); pāda 3, syllable 7 द्रु (wrong syllable)

meaningsत्यक्त कम्पित

विधुत as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु वेल्लितअर्थे ज्ञाते विदितं भावितमुक्तं च वासिते प्राप्ते । कुटिले वेल्लितमन्त्ये परलिङ्गं तु प्लुते विधुते ॥ ८८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.88