पूर्ण
pūrṇaवि · adj.In 16 kośas: 21 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
कलिलं गहने संकीर्णे तु संकुलमाकुलम् ॥ १४७२ ॥कीर्णमाकीर्णं च पूर्णे त्वाचितं छन्नपूरिते ।भरितं निचितं व्याप्तं प्रत्याख्याते निराकृतम् ॥ १४७३ ॥प्रत्यादिष्टं प्रतिक्षिप्तमपविद्धं निरस्तवत् ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
गणनीये तु गणेयं संख्याते गणितमथ समं सर्वम् ॥ ६४ ॥विश्वमशेषं कृत्स्नं समस्तनिखिलाखिलानि निःशेषम् ।समग्रं सकलं पूर्णमखण्डं स्यादनूनके ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
पूर्णस्तु पूरिते क्लिष्टः क्लिशितेऽवसिते सितः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आचितं निचितं व्याप्तं छन्नं कीर्णं च सङ्कुलम् ।आकुलं भरितं पूर्णं नातिनानार्थवाचकाः ॥ ७०२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ज्ञप्तस्तु ज्ञापितेच्छन्नश्छादिते पूजितेऽर्चितः ।पूरिते भरितः पूर्णः क्लिष्टस्तु क्लेशिते पुनः ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नुडवः खाडवः पूर्णोऽपूर्णश्चेत्यथ च ध्रुवाः ।मठश्च प्रतिमंट्टश्च तृतीयस्त्वपि सारकः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यक्तं पूर्णं प्रसन्नं च सुकुमारमलङ्कृतम् ।समं सुरक्तं सुश्लक्ष्णं विक्रुष्टं मधुरं तथा ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अशेष-निःशेष-समस्त-सर्वेकृत्स्नाखिलाखण्ड-समग्र-विश्वे ।अन्यून-पूर्णे सकलं समं चन्यक्षं तथाक्ष्णे( ? )न्निखिलं सिमं च ॥ ९२ ॥
उपजातिः
genderविadj.
पूर्णं तु पूरितं स्याद्भरितं निचितं तथोभितं व्याप्तम् ।आचितमप्याच्छन्नं स्यात्पुनरुद्वान्तमुद्गतं तुल्यम् ॥ ४५ ॥
गीतिः
genderविadj.
तद्रथे कौतुकं श्मारो वाही पूर्णोऽपराजितः ।ऐरावणः शरालिश्च दैत्यभेदी चतुर्दती ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शाश्वते नित्य आधारसदातनसनातनाः ।चिरन्तनो ध्रुवः पूर्णनिरन्तनपरन्तनाः ॥ ६९६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अत्यर्थं निर्भरं तीव्रं गाढं बाढं दृढं भृशम् ।पूरितं भरितं पूर्णं शून्यरिक्ताखिलोद्वसाः ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अशेषमथ निःशेषं निखिलमखिलं तथा ।अनूनं न्यक्षमऽन्यूनं कृत्स्नं पूर्णं निगद्यताम् ॥ २६०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 खि (wrong syllable)
genderविadj.
पूर्णञ्च पूरितं व्याप्तं छन्नञ्च छादितं तथा ।आचितं निचितं चैव भरितं चापि कथ्यते ॥ २६७८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्यादखण्डञ्च निःशेषमनन्तं पूर्णमित्यपि ।निरन्तरं घनं सान्द्रं विरलं पेलवं तनु ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आप्यायिते तु पूर्णः स्यात् पूरितः पूर्णतान्विते ।स्यात् क्लिष्टः क्लिशितश्चेति भवेत् क्लेशयुते द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
भरिते प्राणं पूर्णं च पूर्तं पूरितं छादितम् ।छन्नं, त्यक्ते विधुतवद्धूतं, विन्नं विचारिते ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
लीढमास्वादितं गूढं गुप्तं मीढं तु मूत्रितम् ।गुण्डितं रूषिते पूर्णं पूरिते याचितेऽर्दितम् ॥ १६१५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
समस्तपूर्णकृत्स्नानि चरिष्णु चरजङ्गमे ।अचरः स्थावरे तुल्येऽत्र समिङ्गं चराचरम् ॥ १६४१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आकर्णकर्षणं पूर्णमायामं त्वंगुलाधिकम् ।ततोऽप्यर्धांगुलाकृष्टसंधानं तेजनं न ना ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अखण्डकृत्स्ननिः शेषपूर्णविश्वसमानि च ।खण्डनेमोनविकलाः पूर्णे भरितपूरितौ ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वंशवाद्येऽथ पूर्तं क्ली खातादौ पुण्यकर्मणि ।त्रि तु पूर्णे रक्षिते च पूर्णं तु सलिले नपि ॥ ८०१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसलिल
पूरिते च समग्रे च प्रवदन्ति मनीषिणः ।आकर्णकर्षणे चेषोः पूगस्तु निवहे पुमान् ॥ ८०३ ॥
अनुष्टुप्
पूर्ण as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु कठोरनन्दितरौ धनदे च कुबेरो ऽथो नकुले द्युपतौ द्युपगोपे । कोटिरमाहुरथो कठिने स्यात् पूर्णगतश्च परत्र कठोरः ॥ ६५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.65
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्राणशशाख्यभेषजेऽथ त्रिः पूर्णे क्लीबं तु पूरणे । त्रयी तु भाजने पात्री क्ली तु योग्ये स्रुगादिके ॥ ७४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.746
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुशलपर्याप्तौ मङ्गले पूर्णे स्यात् कुसुम्भं तु कुङ्कुमे । क्ली महारजतेऽप्यस्य पुनः स्तम्बे स्त्रियामियम् ॥ ४९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.498
- नानार्थार्णवसंक्षेप पूर्णानकउत्सवेषु सुहृद्भिर्यद् बलादाकृष्य गृह्यते । वस्त्रमाल्यादि तत्र क्ली न तु स्त्री पूर्ण आनके ॥ ४०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.405
- परमानन्दीयनाममाला पर्याप्तपर्याप्तं तु निषेधे स्याद्यथेच्छापूर्णशक्तिषु । प्रदरो रोगभीत्योः स्यात्पललं मांसपङ्कयोः ॥ ३०७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.307
- शब्दरत्नावली घनत्रिषु सान्द्रे दृढे पूर्णे निबिडे सम्पुटेऽपि च । चीनो व्रीहिमृगभिदोस्तन्तौ देशेंऽशुके पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.5
- तन्त्राभिधान ढयाम्यपादाङ्गुली पूर्णोऽप्युमाकान्तस्तथा हरिः । शङ्खनाभिर्दृढं लोहो दाहको ढा-र्णकः स्मृतः ॥ ३१ ॥ Tantrābhidhāna 6.31
- तन्त्राभिधान बिन्दुयत्र बिन्दुद्वयं मन्त्रे अन्यत् पूर्णार्थकं मतम् । स्वाहा मात्रार्थिका देवि परार्था वा प्रकीर्त्तिता ॥ Tantrābhidhāna 11.25
- त्रिकाण्डशेष प्राणबोले वाते बले प्राणः पूर्णे पुं भूम्नि चासुषु । पर्णं पक्षे च पत्रे च प्रोक्षणं सेचने वधे ॥ १३३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.133
- वैजयन्ती पुष्कलपिण्डितौ घनसंख्यातौ प्रसिद्धौ ख्यातभूषितौ । पेशलौ चारुचतुरौ पूर्णश्रेष्ठौ तु पुष्कलौ ॥ १९ ॥ Vaijayantī 7.4.19