बुद्ध
buddhaपुं · masc.In 20 kośas: 37 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 39 as a meaning of another word.
बुद्धस्तु सुगतो धर्मधातुस्त्रिकालविज्जिनः ।बोधिसत्त्वो महाबोधिरार्यः शास्ता तथागतः ॥ २३२ ॥पञ्चज्ञानो षडभिज्ञो दशार्हो दशभूमिगः ।चतुस्त्रिंशज्जातकज्ञो दशपारमिताधरः ॥ २३३ ॥द्वादशाक्षौ दशबलस्त्रिकायः श्रीघनाद्वयौ ।समन्तभद्रः संगुप्तो दयाकूर्चो विनायकः ॥ २३४ ॥मारलोकखजिद्धर्मराजो विज्ञानमातृकः ।महामैत्रो मुनीन्द्रश्च बुद्धाः स्युः सप्त ते त्वमी ॥ २३५ ॥विपश्यी शिखी विश्वभूः क्रकुच्छन्दश्च काञ्चनः ।काश्यपश्च सप्तमस्तु शाक्यसिंहोऽर्कबान्धवः ॥ २३६ ॥तथा राहुलसूः सर्वार्थसिद्धो गौतमान्वयः ।मायाशुद्धोदनसुतो देवदत्ताप्रजश्च सः ॥ २३७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्त्रि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ड (wrong syllable)
बुद्धपुंसुगतपुंधर्मधातुपुंत्रिकालविद्पुंजिनपुंबोधिसत्त्वपुंमहाबोधिपुंआर्यपुंशास्तृपुंतथागतपुंपञ्चज्ञानपुंषडभिज्ञपुंदशार्हपुंदशभूमिगपुंचतुस्त्रिंशज्जातकज्ञपुंदशपारमिताधरपुंद्वादशाक्षपुंदशबलपुंत्रिकायपुंश्रीघनपुंअद्वयपुंसमन्तभद्रपुंसंगुप्तपुंदयाकूर्चपुंविनायकपुंमारजित्पुंलोकजित्पुंधर्मराजपुंविज्ञानमातृकपुंमहामैत्रपुंमुनीन्द्रपुंविपश्यिन्पुंशिखिन्पुंविश्वभूपुंक्रकुच्छन्दपुंकाञ्चनपुंकाश्यपपुंशाक्यसिंहपुंअर्कबान्धवपुंराहुलसूपुंसर्वार्थसिद्धपुंगौतमान्वयपुंमायासुतपुंशुद्धोदनसुतपुंदेवदत्ताग्रजपुं
genderपुंmasc.
विदितं बुधितं बुद्धं ज्ञातं सितगते अवात् ।मनितं प्रतिपन्नं च स्यन्ने रीणं स्रुतं स्नुतम् ॥ १४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सर्वज्ञः सुगतो बुद्धो धर्मराजस्तथागतः ।समन्तभद्रो भगवान् मारजिल्लोकजिज्जिनः ॥ १३ ॥षडभिज्ञो दशबलोऽद्वयवादी विनायकः ।मुनीन्द्रः श्रीघनः शास्ता मुनिः शाक्यमुनिस्तु यः ॥ १४ ॥स शाक्यसिंहः सर्वार्थसिद्धः शौद्धोदनिश्च सः ।गौतमश्चार्कबन्धुश्च मायादेवीसुतश्च सः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बुद्धं बुधितं मनितं विदितं प्रतिपन्नमवसितावगते ।
गीतिःmetre not read in every line
genderविadj.
शौद्धोदनिर्दशबलो बुद्धः शाक्यस्तथागतः सुगतः ।मारजिदद्वयवादी समन्तभद्रो जिनश्च सिद्धार्थः ॥ ८५ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
बौद्धो बुद्धो भवेद्दाशरथिर्दाशरथस्तथा ।सौमित्रिरपि सौमित्रो लक्ष्मणो लक्षणो भवेत् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दत्तात्रेयश्च कल्की च बुद्धश्चेत्येवमादयः ।कपिलस्तु महाविष्णुः व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुनीन्द्रो निर्गुरुः शास्ता बुद्धो विद्यातनूद्भवः ।गरुडः काश्यपसुतो गरुत्मानुरगाशनः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तच्छिष्याः श्रावकाः खङ्गाः सुदन्ता एकचारिणः ।बुद्धाः स्वयंभुवस्तेषां भेदाः खरतरादयः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भाषिताभिहिते चोक्तमुदितं चाथ बुद्धिते ।बुद्धं च मनितं चाथ विदितं प्रतिपन्नकम् ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
बुद्धो भिन्नश्च मिषितः श्वसितो जृम्भवत्यपि ।विकस्वरश्च व्याकोशो विकचो हसितार्थकः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
जिनोऽकनिष्ठगो बुद्धः सर्वदर्शी महाबलः ।सम्बुद्धः करुणाकूर्चो मारजिल्लोकजिच्च सः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भवो बुद्धः कृतकरोऽक्षत उत्सर्वतोमुखः ।सुप्रसादो महाकालः स्थाणू रुद्रश्च भौतिकः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हस्तोपवीतपलितवृन्तानां दैवतस्य च ।लोहितव्रतबुद्धानां वसन्तध्वान्तयोरपि ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मुसलं त्वस्य सौनन्दं हलं संवर्त्तकं स्मृतम् ।बुद्धोऽर्हन् सुगतोऽर्हन्तो मारजिल्लोकजिज्जिनः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्धिष्णुर्वर्धनो भूष्णुर्भविष्णुर्भवितापि सः ।प्रजनिष्णुः प्रजनिता ****** समौ ।उत्पतिष्णुस्तूत्पतिताथानतावर्जितौ समौ ।क्षयिष्णुः क्षयशीलः स्याद्भ्राजिष्णुर्भ्राजनोऽपि च ।निराकरिष्णुः क्षिप्नुः स्यात्प्रमादी तु प्रमादवान् ।श्रमी श्रान्तो भ्रमी भ्रान्तो ***** शीलवान् ।आयामशीलस्त्वायामी दोषी दूषणशीलवान् ।संपर्की चापि संसर्गी भङ्गुरो भङ्गशीलकः ॥भिक्षाशीलस्तु भिक्षाको लुण्टाको लुण्टकः समौ ।कुट्टाकः कुट्टकस्तुल्यौ तमी तान्तः समाविमौ ॥नश्वरो नाशशीलः स्यात्सृत्वरः सृमरः समौ ।प्रसारी तु विसारी स्याद्भवेत्प्रसृमरोऽपि सः ॥[विसृत्वरो] विसृमरोऽथेत्व[164a]रो गत्वरः समौ ।गन्ता तु गामुकस्तुल्यौ गमिष्यंस्तु गमी मतः ।श्वोगामी श्वो गमिष्यन्स्याज्जगन्वाञ्जग्मिवानुभौ ॥प्रातर्गामी प्रातरित्वा भृशं तु क्रमशीलवान् ।भवेच्चङ्क्रमणो दन्द्रमणश्च स निगद्यते ॥पापतिस्तु भृशं पातशील एवं तु वावहिः ।उन्निद्रो निद्रया हीनो बुद्धो जागरितः समाः ॥जागरूको जागरिता जागरी च समास्त्रयः ।स्वप्नक्शयालुर्निद्रालुर्घूर्णितः प्रचलायितः ॥निद्राणः शयितः सुप्तो निद्रामिच्छन्निदिद्रिषुः ।निद्राकाम्य[स्तु] निद्रीयन्सुषुप्सुरथ सुप्तिमान् ॥निद्रायमाणो निद्रायंस्तन्द्रालुस्तन्द्रयान्वितः ।धारुर्धरणशीलः स्याद्धर्ता धारय-धारकौ ॥धीवाथ धीवरी स्त्रीदृक् भावे धैवत्यमन्तिमे ।सम्मुखीनस्त्वभिमुखः पराचीनः पराङ्मुखः ॥प्रत्यङ्मुखः प्रतीचीनोऽथावाङ्मुखोऽप्यधोमुखः ।अवाचीनोऽप्यथोत्पश्यन्नुन्मुख[164b]श्च प्रकीर्तितः ॥विष्वद्र्यङ् विष्वगञ्चेद्यो देवद्र्यङ् देवमञ्चति ।सध्र्यङ् सहाञ्चंस्तिर्यङ् तु सम्मतो यस्तिरोऽञ्चति ॥अमुमञ्चन्नमुमुयङ्ङसावदसुयङ्ङपि ।अदद्र्यङ् चाथ गोअक् स्याद् गवाग्गोग्धेनुमञ्चति ॥साध्वञ्चति भवेत्सम्यङ् शयानस्तूत्स्वपन्मतः ।प्रबुध्यमानो जाग्रत्स्याच्छासदाज्ञापयन्नपि ॥शासिता दैशिकः शास्ताथोर्द्ध्वस्थोर्ध्वंदमौ समौ ।आसीनः स्यादुपविशन्नुपविष्टस्तथासितः ॥विधित्सन्कर्तुकामः स्याच्चिकीर्षुश्च विधित्सुवत् ।पित्सुस्तु पातुकामो यो जिघृक्षु [क्षं ?] स्तु जिघृक्षुवत् ॥ईर्ष्यामिच्छन्नीर्ष्यियिषन्भवेदीर्ष्यिषिषन्नपि ।पिपृच्छिषन्प्रष्टुकामो बिभित्सन्भेत्तुमिच्छति ॥क्षेप्तुमिच्छंश्चिकरिषन्गिलितुं पुनरिच्छति ।उक्तो जिगरिषंस्तत्र तथा जिगलिषन्नपि ॥चिकीषंस्तु चिचीषुश्च चेतुकामोऽपि कीर्तितः ।तितृंहिषंस्तितृक्षंश्च जि[165a]घांसन्रित्सुरित्यपि ॥तितांसंस्तु तितंसन्स्यात्तथा तितनिषन्नपि ।पित्सन्पिपतिषंस्तुल्यावथ स्याद्दिदरिद्रिषन् ॥तथा स्याद्दिदरिद्रासन्दित्सन्स्याद्दित्समानवत् ।अथो अधिजिगांसुः स्यात्तथा पिपठिषन्नपि ॥अध्यापिपयिषंश्चाधिजिगापयिषता समः ।गन्तुमिच्छञ्जिगमिषन्बोधने त्वीषिषन्मतः ॥दिदेविषंस्तु दिद्यूषन्सुस्यूषंस्तु सिषेविषन् ।ईर्त्सन्नर्दिधिषंस्तुल्यौ गदितौ वृद्धिकामुके ॥विवूर्षन्स्याद्विवरिषन्विवरीषन्नपि स्मृतः ।तितरीषंस्तितरिषंस्तितीर्षंस्तर्तुकामवत् ॥बुभुक्षन्स्यादशिशिषन्मित्समानस्तु मित्सति ।स्याद्विवर्तिषमाणो [ सौ ] विवृत्संश्च [ स ]मार्थकाः ।अङ्क्तुकामस्त्वञ्जिजिषन्बुभूषन्भवनेच्छुवत् ।तुष्टूषन्स्तोतुकामोऽथ तिष्ठासन्स्थातुमिच्छति ॥निदिद्रापयिषन्सुष्वापयिष[165b]न्नप्युभौ समौ ।इच्छन्स्वेदयितुं सिस्वेद यिषन्परिकीर्तितः ॥स्यान्मीमांसिषमाणश्च यो मीमांसितुमिच्छति ।बिभ्राजिषंस्तु बिभ्रक्षन्बिभर्क्षंश्च बिभर्जिषन् ॥अकल्मषो वीतदम्भो धिप्सन्धीप्सन्दिदम्भिषन् ।शिश्रीषन्स्याच्छिश्रयिषन्मित्सन्स्यान्मित्समानवत् ॥अथोर्णुनुविषन्नूर्णुनविषन्नूर्णुनूषति ।स्याज्जिज्ञापयिषञ्जिज्ञपयिषञ्ज्ञातुमिच्छति ॥बुभूर्षन्स्याद्बिभरिषन्नर्तितुं पुनरिच्छति ।निनर्तिषन्निनृत्संश्च शिक्षन्स्याच्छिक्षमाणवत् ॥पुत्रीयि [ यि ] षन्पुतित्रीयिषन्पुपुत्रीयिषन्नपि ।पुत्रीयन्पुत्रकाम्यश्च य इच्छत्यात्मनः सुतम् ॥दधिकाम्यो दधिस्यन्स्याद्दध्यस्यन्नपि तादृशः ।क्लीबन्क्लीबायमानश्च यः क्लीब इव चाचरन् ॥कृष्णन्कृष्णायमाणः स्यात्कृष्णं कुर्वंश्च कृष्णयन् ।पट्वीमृदूयमानस्तु पट्वीमृद्व्याविवाचरन् ॥ १३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 जा (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्त्व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्
वर्धिष्णुविवर्धनविभूष्णुविभविष्णुविभवितृविप्रजनिष्णुविप्रजनितृविउत्पतिष्णुविउत्पतितृविआनतविआवर्जितविक्षयिष्णुविक्षयशीलविभ्राजिष्णुविभ्राजनविनिराकरिष्णुविक्षिप्नुविप्रमादिन्विप्रमादवत्विश्रमिन्विश्रान्तविभ्रमिन्विभ्रान्तविआयामशीलविआयामिन्विदोषिन्विदूषणशीलवत्विसंपर्किन्विसंसर्गिन्विभङ्गुरविभङ्गशीलकविभिक्षाशीलविभिक्षाकविलुण्टाकविलुण्टकविकुट्टाकविकुट्टकवितमिन्वितान्तविनश्वरविनाशशीलविसृत्वरविसृमरविप्रसारिन्विविसारिन्विप्रसृमरविविसृत्वरविविसृमरविइत्वरविगत्वरविगन्तृविगामुकविगमिष्यत्विगमिन्विश्वोगामिन्विजगन्वस्विजग्मिवस्विप्रातर्गामिन्विप्रातरित्वन्विचङ्क्रमणविदन्द्रमणविपापतिविवावहिविउन्निद्रविबुद्धविजागरितविजागरूकविजागरितृविजागरिन्विस्वप्नज्विशयालुविनिद्रालुविघूर्णितविप्रचलायितविनिद्राणविशयितविसुप्तविनिदिद्रिषुविनिद्राकाम्यविनिद्रीयत्विसुषुप्सुविसुप्तिमत्विनिद्रायमाणविनिद्रायत्वितन्द्रालुविधारुविधरणशीलविधर्तृविधारयविधारकविधीवन्विधीवरीस्त्रीधैवत्यक्लीसंमुखीनविअभिमुखविपराचीनविपराङ्मुखविप्रत्यङ्मुखविप्रतीचीनविअवाङ्मुखविअधोमुखविअवाचीनविउत्पश्यत्विउन्मुखविविष्वद्र्यञ्च्विदेवद्र्यञ्च्विसध्र्यञ्च्वितिर्यञ्च्विअमुयञ्च्विअदसुयञ्च्विअदद्र्यञ्च्विगञ्च्विगवाञ्च्विसम्यञ्च्विशयानविउत्स्वपत्विप्रबुध्यमानविजाग्रत्विशासत्विआज्ञापयत्विशासितृविदैशिकविशास्तृविऊर्ध्वस्थविऊर्ध्वंदमविआसीनविउपविशत्विउपविष्टविआसितविविधित्सत्विकर्तुकामविचिकीर्षुविविधित्सुविपित्सुविपातुकामविजिघृक्षुविईर्ष्यियिषत्विईर्ष्यिषिषत्विपिपृच्छिषत्विप्रष्टुकामविबिभित्सत्विचिकरिषत्विजिगरिषत्विजिगलिषत्विचिकीषत्विचिचीषुविचेतुकामवितितृंहिषत्वितितृक्षत्विजिघांसत्विरित्सुवितितांसत्वितितंसत्वितितनिषत्विपित्सत्विपिपतिषत्विदिदरिद्रिषत्विदिदरिद्रासत्विदित्सत्विदित्समानविअधिजिगांसुविपिपठिषत्विअध्यापिपयिषत्विअधिजिगापयिषत्विजिगमिषत्विईषिषत्विदिदेविषत्विदिद्यूषत्विसुस्यूषत्विसिषेविषत्विईर्त्सत्विअर्दिधिषत्विविवूर्षत्विविवरिषत्विविवरीषत्वितितरीषत्वितितरिषत्वितितीर्षत्वितर्तुकामविबुभुक्षत्विअशिशिषत्विमित्समानविविवर्तिषमाणविविवृत्सत्विअङ्क्तुकामविअञ्जिजिषत्विबुभूषत्विभवनेच्छुवितुष्टूषत्विस्तोतुकामवितिष्ठासत्विनिदिद्रापयिषत्विसुष्वापयिषत्विसिस्वेदयिषत्विमीमांसिषमाणविबिभ्राजिषत्विबिभ्रक्षत्विबिभर्क्षत्विबिभर्जिषत्विअकल्मषविवीतदम्भविधिप्सत्विधीप्सत्विदिदम्भिषत्विशिश्रीषत्विशिश्रयिषत्विमित्सत्विऊर्णुनुविषत्विऊर्णुनविषत्विऊर्णुनूषत्विजिज्ञापयिषत्विजिज्ञपयिषत्विबुभूर्षत्विबिभरिषत्विनिनर्तिषत्विनिनृत्सत्विशिक्षत्विशिक्षमाणविपुत्रीयिषत्विपुतित्रीयिषत्विपुपुत्रीयिषत्विपुत्रीयत्विपुत्रकाम्यविदधिकाम्यविदधिस्यत्विदध्यस्यत्विक्लीबत्विक्लीबायमानविकृष्णत्विकृष्णायमाणविकृष्णयत्विपट्वीमृदूयमानवि
genderविadj.
लपितं भणितं कथितं जल्पित-रणिते तथाभिहितम् ।बुद्धं बुधितं विदितं मनितं प्रतिपन्नमवसितावगते ॥ ४८ ॥
उद्गीतिः
genderविadj.
बुद्धः शास्ता महाबोधिर्धर्मधातुस्त्रिकालवित् ।बोधिसत्त्वो जिनार्यौ च सुगतः श्रीघनाद्वयौ ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हन्ने गूनं तथा प्रोक्तं मूत्रिते मीढमित्यपि ।ज्ञातं बुद्धं मतं चैवावगतावसिते अपि ॥ ३७२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
विद्याधरा गुह्यकाख्याः शास्त्रेऽमी देवयोनयः ।षडभिज्ञो जिनो बुद्धः सुगतोऽद्वयवादकः ॥ ३५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुगतः श्रीघनो बुद्धो बोधिसत्त्वस्तथागतः ।द्वयवादी दशबलो जिनः सौ[शौ]द्धोदनिर्मुनिः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ज्ञातं बुद्धमवसितं विदितावगते अपि ।व्यत्यासस्तु विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 द्ध (wrong syllable)
genderविadj.
बुद्धो बौद्धो बुधो बोधिर्महाबोधिस्त्रिकालवित् ।बोधिसत्त्वो महासत्त्वो दशपारमिताधरः ॥ ३२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderविadj.
बृद्धो मुनीन्द्रो भगवान् श्रीघनः सुगतो मुनिः ।समन्तभद्रः सर्वज्ञो धर्मचक्रस्तथागतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
मनीषी सन् सुधीर्वेदी बुद्धो बृद्धो विधानगः ।दोषज्ञः प्रज्ञिलो धीमान् ज्ञः प्राज्ञः कृष्णिरित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
त्यक्तं हीनञ्च विधुतं धूतोत्सृष्टसमुज्झितम् ।भाषितोक्तोदिताख्यातलपिताभिहितजल्पितम् ।विदितं बूधितं बुद्ध मनितं प्रतिपन्नवत् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 लपि (syllable split)
genderविadj.
सुगते तु महाबोधि-बोधी बुद्ध-बुधौ मुनिः ।मुनीन्द्रः, सप्तमे बुद्धे शाक्यसिंहः सशाक्यकः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विद्वांश्च शूरि-सूरी तु, सूर्येऽपि, बुद्धयुग्बुधः ।प्रवीणे निष्ण-निष्णातौ नदीष्णः कृतकृत्यकः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शीने स्त्यानमन्तर्गते विस्मृतं प्रस्मृतं समे ।विदिते बुधितं बुद्धं, स्यन्ने स्नुतं स्रुतं स्मृतम् ॥ ७९ ॥
metre not recognised
genderविadj.
सर्वज्ञसुगतदशवलषडभिज्ञमुनीन्द्रशाक्यशास्तारः ।मारजिदद्वयवादिश्रीघनमुनिबुद्धबोधिसत्त्वजिनाः ॥ ३९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
मार्गितमृगितान्वेषितविचितान्विष्टं गवेषितं च समम् ।अधिगतविदितज्ञातप्रतिपन्नावगतबुद्धबुधितानि ॥ १६०४ ॥
गीतिः
genderविadj.
मिहिराणो जगद्योनिष्टङ्कटीकोऽब्जवाहनः ।कृतङ्करो वरो बुद्धः सुप्रतापोऽकुतश्चलः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
दत्तात्रेयश्च कल्कीच बुध्दश्चेत्येवमादयः ।कपिलस्तु महाविष्णुर्व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
पाराशर्यो द्वैपायनः कृष्णद्वैपायनोऽपिच ।बुद्धस्तु श्रीघनः शास्ता बोधिसत्त्वो विनायकः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मनिते विदितज्ञातौ बुधिते बोधबुद्धवत् ।त्यक्ते तु विधुतोत्सृष्टहीनधूतसमुज्झिताः ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वृद्धं शिलाजे परवत्तु जीर्णेरूढे तथा सूरिणि संप्रदिष्टम् ।स्याद्वेधिते विद्धमिदं सदृक्त्वेबुद्धस्तु पुंसि प्रथितो जिनार्थः ॥ ५५ ॥
इन्द्रवज्रा
meaningsजिन
धीरे च सौम्ये बुधिते पराभो-ऽथार्धं समेंऽशे शकले तु पुंसि ।अन्धं तमस्यप्सु विदृक्षु भेद्येबन्धस्तु चेतोरुजि बन्धने च ॥ ५६ ॥
इन्द्रवज्रा
doubtful
ज्ञातरि ज्ञायमाने च फुल्ले च क्ली तु बोधने ।विद्वद्बोद्ध्रोस्त्रिषु बुधो ना तु चान्द्रमसायनौ ॥ ८६६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नद्धो बद्धे समुद्धृते वधो बन्धकरन्धयोः ।बन्धुर्ना बान्धवे मित्रे बन्धूके भ्रातरीत्यपि ॥बाधा निषेधे दुःखे च बुधः सोमजसूरिणोः ।बुद्धो जिने पण्डिते ना बुधितेऽपि च वाच्यवत् ॥बोधः समाधिभेदे ना तथा पिप्पलभूरुहे ।मधु क्लीबं पुष्परसे मर्त्ये क्षौद्रे रसान्तरे ॥पुंसि मधुद्रुमे चैव वसन्ते द्रैत्यभिद्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 द्धृ (wrong syllable)
बुद्ध as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश विनायकवृन्दारकाः श्रेष्ठमनोज्ञनिर्जराः शालावृकाः स्युः श्वशृगालवानराः । नियामकौ नायकपोतवाहौ विनायको बुद्धगणाधिपौ स्मृतौ ॥ Dharaṇikośa 1.1.17
- धरणिकोश धर्मराज्यक्षराजः कुबेरः स्यान्मल्लानां रङ्गचत्वरे । धर्मराड्धर्मराजाख्यो यमबुद्धयुधिष्ठिराः ॥ Dharaṇikośa 7.2.9
- धरणिकोश सर्वज्ञसर्वज्ञः शंकरे बुद्धे क्षेत्रज्ञः शिक्षितात्मनोः । Dharaṇikośa 9.1.1
- धरणिकोश अर्हत्अर्हंस्तु बुद्धे पूज्ये च पतन्पक्षिणि पातुके । कुर्वन्कर्मकरे भृत्ये अर्वन्स्यात्कुत्सिताश्वयोः ॥ Dharaṇikośa 15.1.14
- धरणिकोश सिद्धार्थनिर्ग्रन्थः क्षपणे निःस्वे क्षवथुः क्षुतकासयोः । मन्मथौ स्मरकपित्थौ सिद्धार्थौ बुद्धसर्षपौ । गोग्रन्थिः करवीरे तु षड्ग्रन्था तु शटी वचा ॥ Dharaṇikośa 16.1.3
- धरणिकोश मुनिमुनिर्यन्ताङ्गुदी बुद्धः पियालागस्तिकिंशुके । जिनो [बुद्धेऽति ?] वृद्धे च जिनः [55] स्यादर्हतीत्यपि ॥ Dharaṇikośa 19.2.2
- कोषकल्पतरु खड्गखड्गस्तु बुद्धासिषु खड्गिशृङ्गे स्याद्गण्डकेऽथ त्रिषु दुर्गमे स्यात् । दुर्गः शिवानीलिकयोः स्त्रियां स्या- च्चापेऽपि शार्ङ्गं समुदीरयन्ति ॥ ६ ॥ Koṣakalpataru 6.3.6
- कोषकल्पतरु सर्वज्ञसर्वज्ञः स्मरहरबुद्धयोः कृतज्ञः कार्यज्ञे शुनि च भिषग्विपश्चितोस्तु । दोषज्ञोऽपरनिभ एष दोषविज्ञे क्षेत्रज्ञस्त्रिषु कुशले पुमांस्तु जीवे ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.9.48
- कोषकल्पतरु नबन्धे बुद्धेऽभावे नो नरि ना नौस्तरण्यां स्यात् ॥ ८१ ॥ Koṣakalpataru 6.21.81
- कोषकल्पतरु जिनइनो नृपे भर्तरि भास्करे स्या- द्धनोऽस्त्रियां गोधनवित्तयोश्च । जिनस्तु बुद्धे नरि जित्वरार्ह- वृद्धेषु तु स्यान्निजभेद्य लिङ्गः ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.82
- कोषकल्पतरु मुनिमुनिर्द्वयोर्बुद्धयतीङ्गुदीषु पियालकेऽगस्तिमुनौ पलाशे । योनिर्द्वयोराकरकामधाम्नो- र्ज्यानिः स्रवन्त्यां गदिता च हानौ ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.5
- कोषकल्पतरु चैत्यचित्यं तु चैत्ये मृतके चितायां स्त्रियां च चैत्यो नरि बुद्धवाची । उद्देशवृक्षे चरमे तु बिम्बे स्थानेऽथ दैत्यो नरि दानवे स्यात् ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 6.26.41
- कोषकल्पतरु मिहिरआहारके चाथ गजेन्दुवाची स्याच्चन्दिरोऽथो मुदिरः पयोदे । क्रमेऽथ सूर्ये मिहिरश्च बुद्धे- ऽभीकाज्ञयोः स्यान्मुहिरस्तथैव ॥ ६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.6
- नानार्थार्णवसंक्षेप शास्तृआक्रोशे शपथे चाथ शास्ता बुद्धे गुरौ नृपे । महाशास्तरि च स्यात् तु शिपिः किरणशेफयोः ॥ १२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.120
- नानार्थार्णवसंक्षेप बोधिबोधिस्त्वर्थे स्त्रियां सम्यग्ज्ञाने च द्वे तु कुक्कुटे । अश्वत्थे तु पुमान् बुद्धे त्वप्यमुं सज्जनोऽपठीत् ॥ ८७५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.875
- नानार्थार्णवसंक्षेप भगवत्कपर्दे तु पुमान्ना तु भगवान् हरशार्ङ्गिणो । बुद्धे च त्रि तु पूज्येऽथ पार्वत्यां भगवत्यसौ ॥ १२८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1285
- नानार्थार्णवसंक्षेप श्रीधननील्याख्यायामोषधौ स्यादामलक्यां तु शब्दवित् । रभसोऽथ श्रीधनः स्याद् बुद्धे ना क्ली तु दध्न्यदः ॥ १८४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1842
- नानार्थार्णवसंक्षेप सर्वज्ञभेद्यवत् तु क्रतुहृतषष्ठाहभववस्तुनि । सर्वज्ञो ना महादेवे बुद्धेऽप्येकेऽथ भेद्यवत् ॥ १८७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1870
- नानार्थार्णवसंक्षेप सिद्धार्थ(सित ? स्यात्) सर्षपे च सिद्धार्थो बुद्धेऽर्थेन युतेऽ(ह्य ? न्य)वत् । सिताभ्रम्तु स कर्पूरे ना क्ली त्वभ्रे सिते स्मृतः ॥ १९५७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1957
- नानार्थार्णवसंक्षेप सुगतक्ली तु स्यात् सुकृतं पुण्ये सत्क्रियायां च तत् त्रि तु । कृते सुष्ठु पुमांस्तु स्याद् बुद्धे सुगत इत्ययम् ॥ १९७४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1974
- नानार्थार्णवसंक्षेप धर्मराजधनाध्यक्षो वैश्रवणे धनाधिकृतपूरुषे । वैवस्वते च बुद्वे च धर्मराजो युधिष्ठिरे ॥ ६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.66
- परमानन्दीयनाममाला नगुह्यकेशेऽथ धूर्धूते भरे कम्परथास्ययोः । नो ज्ञानस्थानयोर्बुद्धे निर्बन्धेऽस्माकमप्यतः ॥ २७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.27
- परमानन्दीयनाममाला आर्यश्रीवासधृतयोराज्यमालिः श्रेणिः सखी पुनः । आप्तः सत्ये हिते लब्धेऽथार्यो बुद्धे च कोविदे ॥ ५५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.55
- परमानन्दीयनाममाला जिननटे नीपे स्मृतो जालः पटोल्यां जाल्यपि स्मृता । जिनो बुद्धे स्मरे कृष्णेऽर्हत्ययं स्याद्विशेषतः ॥ २०० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.13.200
- शब्दरत्नावली धर्मराजधर्मराजो नरपतौ यमे बुद्धे युधिष्ठिरे । भरद्वाजो गुरुसुते मुनौ व्याघ्राटपक्षिणि ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.35
- शब्दरत्नावली अर्हत्अमतिः पुंसि काले च दुष्टे हिमकरेऽपि च । स्यादर्हन् क्षपणके बुद्धे मान्ये शिष्टे पुमानयम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.77
- शब्दरत्नावली जिनजिनो बुद्धे जित्वरे च तथार्हति पुमानयम् । ज्योत्स्ना ज्योत्स्नायुतनिशि ज्ञेया चन्द्रातपेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.9
- शब्दरत्नावली तमोघ्नजननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः । जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥ जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च । जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् । जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥ जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके । तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥ तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् । तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥ तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु । त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥ तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् । तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥ तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.56
- शब्दरत्नावली वज्रिन्वज्री बुद्धे देवराजे वचक्नुर्वत्कृविप्रयोः । वर्णी चित्रकरे ब्रह्मचारिणि स्यात्तुलेखके ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.73
- शब्दरत्नावली भूतात्मन्प्रसाधनी स्त्री कङ्कत्यां क्लीबन्तु सिद्धिवेशयोः । पयस्विनी विभावर्य्यां धेनौ नद्यामपि स्त्रियाम् ॥ पुण्यजनः सज्जने स्याद्यक्षराक्षसयोरपि । पृण्यजनस्तु पुंसि स्यान्नीचे मूर्खे च पापिनि ॥ फलकी मीनभेदे ना त्रिषु स्यात्फलकान्विते । वार्वकी वे विचित्राश्वपर्ण्यजीवशरान्विषु (?) ॥ भूतात्मा पुंसि भूतेशे देहे बुद्धे विधातरि । महाधनं महामूल्यसुवर्णसिह्लकादिषु ॥ महासेनः कुमारे स्यान्महासैन्यपतौ पुमान् । मदयित्नुः स्मरे शौण्डे पुमान्मद्ये तु न द्वयोः ॥ महामुनिः कुम्भयोनिबुद्धयोः क्लीबमोषधे । मातुलानी तु भङ्गायां कलायं मातुलस्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.118
- शब्दरत्नावली वैरोचनवैरोचनो वलौ बुद्धे सिद्धे सूर्याग्निपुत्रयोः । शिखरी द्रुममात्रे स्यादपामार्गे महीधरे ॥ शिखण्डिनी स्त्रियां यूथीगुञ्जयोः प्रमदाभिदि । शिखण्डी वैरिगाङ्गेयकपालबर्हिणेषु च ॥ शृङ्गारी तु सशृङ्गारे सुवेशे गजपूगयोः । भवेच्श्लेष्मधना मल्लीकेतक्योरपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.125
- शब्दरत्नावली गौतमगौतमः पुंसि बुद्धे च मुनिभेदे च कीर्त्यते । गौतमी स्त्री तु दुर्गायां रोचनी शप्तसीभिदोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.35
- शब्दरत्नाकर जिनगवाक्षानाययोर्जालं क्षारके कपटे गणे । जरठे देशभेदे च जीनो बुद्धार्हतोर्जिनः प्राणिनि त्रिषु जीवः स्यात् पुंसि जन्तौ बृहस्पतौ ॥ १९२४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1924
- शब्दरत्नाकर मुनिमौलिस्तु संयते केशे चूडायां मकुटे द्वयोः । वाचंयमे वसिष्ठादौ बुद्धे वृक्षे जिने मुनिः ॥ १९७६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1976
- तन्त्राभिधान ननेता नीश्च समाख्यातस्तरणौ नौः प्रकीर्त्तिता । (न-कारः सौगते बुद्धौ स्तुतौ सूर्ये च कीर्त्तितः ॥ २२ ॥ Tantrābhidhāna 3.22
- त्रिकाण्डशेष सिद्धार्थपुंसि स्त्रियां च षड्ग्रन्थः करञ्जवचयोः क्रमात् । सिद्धार्थः सर्षपे बुद्धे संस्था स्थितिविनाशयोः ॥ २०० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.200
- त्रिकाण्डशेष जिननिम्बेऽपि छर्दनं वान्तौ जवनो देशवेगिनोः । बुद्धे जिनो जित्वरे च जीवनं वर्तनाम्भसोः ॥ २४० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.240
- त्रिकाण्डशेष मुनिमदनाः सिक्थधुस्तूरतरुभेदमनोभवाः । मुनिर्वाचंयमे बुद्धे छन्दश्चम्पा च मालिनी ॥ २५२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.252
- वैजयन्ती भगवत्भगवत्युमा भगवान् बुद्धे पूज्ये हरे हरौ । भोगी ग्रामाद्यधिकृते सर्पे सुखिमहीभुजोः ॥ ३१ ॥ Vaijayantī 8.5.31