कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

व्यतिकर

vyatikaraपुं · masc.

In 8 kośas: 2 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.14 · p. 31
सेवस्तु सेवनं स्यूतिः कीर्णिः स्यात्क्षिपणं क्षिपः ।व्यतिषङ्गो व्यतिकरः स्पृष्टिः पृक्तिः स्तवः श्रवः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 138 · p. 68
व्यपदेशो निभं व्याजः पदं व्यतिकरश्छलम् ।छद्म वृत्तान्तमुत्प्रेक्षा शब्दमन्यं च निर्णयेत् ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास रार्धश्लोकः Dharaṇikośa 26.2.66 · p. 176
व्यतिकरो दुःखहेतौ व्यसनव्यतिषङ्गयोः ।दशपुरं वदन्त्यार्या मुस्तपत्तनभेदयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 क (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 पु (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.89 · p. 330
व्यसने[60b]च व्यतिषङ्गे व्यतिकर उक्तो विभाकरस्त्वग्नौ ।सूर्ये गूथे तु भवेद्गुह्ये चावस्करः पुंसि ॥ ८९ ॥
आर्या
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.107 · p. 16
व्यवच्छेदस्तु विज्ञेयो धनुषः शरमोक्षणे ।व्यावर्तनायां चाथ स्याद् व्यसनव्यतिषङ्गयोः ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.108 · p. 16
ज्ञेयो व्यतिकरोऽत्राह सज्जनः शब्दवित्तमः ।व्याजप्रस्तावसम्पर्काद्युक्ति(व्य ? र्व्य)तिकरध्वनिः ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश रेफान्ताः Śabdaratnāvalī 7.27.143 · p. 276
व्यवहारः स्थितौ न्याये वृक्षभेदे पणेऽपि च ।भवेद्व्यतिकरो वृन्दे व्यसनव्यतिषङ्गयोः ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2226 · p. 269
वानप्रस्थो मधुष्ठीले तृतीये ब्राह्मणाश्रमे ।व्यसने स्याद्व्यतिकरः संकरे व्यतिषञ्जने ॥ २२२६ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.374 · p. 223
(२२३ ) अथ व्यतिकरः पुंसि व्यसनव्यतिषङ्गयोः ।पर्याणेऽक्षोपकरणे शारिः शकुनिकान्तरे ॥ ३७४ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.40 · p. 268
वृषसानुः पुंसि मृत्यौ विष्णौ रुद्रे वृषाकपिः ।वानप्रस्थौ मधुष्ठीलपलाशावथ संकरे ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
meaningsसंकर
doubtful
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.41 · p. 268
व्यसने च व्यतिकरो विश्वकर्माब्जजो रविः ।त्वष्टा च विप्रलापस्तु विप्रलंभोपमर्दयोः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्

व्यतिकर as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु व्यवावतिव्यवाद्व्यतिकरे य[197b]ब्घावन्तर्घौ दुर्गतौ निरः । समः संगति-सादृश्य-संविदाचरणे रणे ॥ समाभियानशपथे संपराभ्यां रणापदोः । अपादपगमेऽथोपादङ्गीकारोपहारयोः ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 3.5.30