उत्प्रेक्षा
utprekṣāस्त्री · fem.In 6 kośas: 5 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
चित्राभोगो मनस्कारे उत्प्रेक्षा स्वमनीषिका ।मीमांसा तु विजिज्ञासा … ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
धर्मचर्च्चा पुंस्युपाधिर्वितर्क्कः पुनरुन्नयः ।विद्या ज्ञानं मतं मोक्षे विज्ञानं शिल्पशास्त्रयोः ॥मतस्य साधनं मत्यं भेद्यलिङ्गमुदीरयेत् ।परामर्षो विमर्षः स्याद्विचारोऽपि विचारणम् ॥संख्यानं च स्त्रियो गुञ्जा-चर्च्चा-संख्या-विचारणाः ।उत्प्रेक्षा स्त्री पुमानूहस्तर्क्कोऽध्याहार ऊहनम् ॥संवेदानुभवौ तस्मिन्नुपलम्भश्च भेदना ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
व्यपदेशो निभं व्याजः पदं व्यतिकरश्छलम् ।छद्म वृत्तान्तमुत्प्रेक्षा शब्दमन्यं च निर्णयेत् ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मीमांसा गणना चर्चा संख्योत्प्रेक्षा विचारणा ।अध्याहारः परामर्शस्तर्क ऊहोऽथ कोविदः ॥ २६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आकूतिर्मतमाकूतं भावोऽभिप्राय आशयः ।चित्ताभोगो मनस्कार उत्प्रेक्षा स्वमनीषिका ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तत्त्वमतिग्रन्थभिदोर्निभालने स्यात्समीक्षापि ।उत्प्रेक्षानवधाने काव्यालंकारभेदेऽपि ॥ ६४ ॥
metre not recognised
उत्प्रेक्षाऽवधारणे स्यात्काव्यालङ्कारभिद्यपि ।कल्माषो राक्षसे पुंसि कृष्णे च कृष्णपाण्डरे ॥कलुषं चाविले पापे किल्विषन्तु रुगागयोः ।कुल्माषः काञ्जिकायान्तु यावके रुग्विशेषके ॥गण्डूषा हस्तिहस्ताग्रे पुंसि वा मुखपूरणे ।प्रसृतोन्मितनीरादौ क्लीबलिङ्गञ्च कुत्रचित् ॥गवाक्षी शक्तवारुण्यां गवाक्षो जालके कपौ ।गोरक्षके नागरङ्गे पिच भवेत्पुमान् ।जिगीषा स्त्री जयेच्छायां व्यवसायप्रकर्षके ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 व (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 च (wrong syllable)
उत्प्रेक्षा as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु अनु-माउद ऊर्ध्वेऽपि च माने ऽनोरुत्प्रेक्षे निरः कृतौ युक्तौ । वञ्चयते गर्धयते । प्रलभत एवं प्रतारयति ॥ ६३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.63