अनुबन्ध

anubandhaपुं · masc.

In 9 kośas: 2 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सङ्कीर्णकाण्डः Kalpadrukośa 1.10.31 · p. 238

लेशस्तूपपदं गन्धोऽनुबन्धेषत्करावपि ।गालिर्गाली स्त्रियौ क्लीबे विकल्पेऽप्यवमर्षणा ॥ ३१ ॥

अनुष्टुप्

लेशपुं उपपदक्ली गन्धपुं अनुबन्धपुं ईषत्करपुं गालिस्त्री गालीस्त्री अवमर्षणास्त्री

genderपुंmasc.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव सङ्कीर्णवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.2.9 · p. 87

लेशस्तूपपदं गन्धोऽनुबन्धेषत्करावपि ।छेदः खण्डोऽस्त्रियां गलिः शपनं शमनं शमः ॥ ९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 ग (wrong syllable)

लेशपुं उपपदक्ली गन्धपुं अनुबन्धपुं ईषत्करपुं छेदपुं खण्डपुंक्ली गलिपुं शपनक्ली शमनक्ली शमपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.190

दोषोत्पादेऽनुबन्धः स्यात्प्रकृतस्यादिविनश्वरे ॥ ९८ ॥मुख्यानुयायिनि शिशौ प्रकृतस्यानुवर्तने ।

अनुष्टुप्metre not read in every line

meaningsदोषोत्पाद आदिविनश्वर मुख्यानुयायिन्शिशु अनुवर्तन

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास धश्लोकः Dharaṇikośa 18.3.5 · p. 104

अनुबन्धो दोषोत्पादे प्रकृत्यादिविनश्वरे ।मुख्या[53]नुयायिनि शिशौ प्रकृतस्यानिवर्तने ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दो (wrong syllable)

meaningsदोषोत्पाद प्रकृत्यादिविनश्वर मुख्यानुयायिन्शिशु प्रकृतानिवर्तन

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धान्ताः Koṣakalpataru 6.20.84 · p. 243

अनुबन्धो दोषभवे प्रक्रान्तस्यानुवृत्तौ च ।मुख्यानुगे च बालेऽपीत्संज्ञे च प्रकृत्यादौ ॥ ८४ ॥

metre not recognised

meaningsदोषभव प्रक्रान्तानुवृत्ति मुख्यानुग बाल इत्संज्ञ

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.25 · p. 8

दोषोत्पादेऽनुबन्धः स्यात् प्रकृत्यादेर्विनश्वरे ।मुख्यानुयायिनि शिशौ प्रकृतस्यानुवर्तने ॥ २५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsदोषोत्पाद विनश्वर मुख्यानुयायिन्शिशु अनुवर्तन

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.26 · p. 8

क्रोधेऽपि सज्जनः प्राह दोषेऽप्यमरदत्तकः ।अथानुद्वेष इत्येष दीर्घद्वेषानुबन्धयोः ॥ २६ ॥

अनुष्टुप्

meaningsक्रोध दोष

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश धान्ताः Śabdaratnāvalī 7.19.38 · p. 233

अवरोधो नृपगृहे तिरोधाने नृपाङ्गने ।अवष्टब्धः समाक्रान्तेऽविदूरेऽप्यवलम्बिते ॥अनुबन्धी च तृष्णायां हिक्कायाभवि च स्त्रियाम् ।अनुबन्धो बन्धे दोषोत्पादने च विनश्वरे ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ब (wrong syllable)

meaningsबन्ध दोषोत्पादन विनश्वर

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश धान्ताः Śabdaratnāvalī 7.19.39 · p. 233

आरम्भे प्रकृता वृत्तौ पुमान् मुखानुयापिनि ।अनिरुद्धः कामपुत्रे वाच्यलिङ्गस्त्वनर्गले ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 मु (wrong syllable)

meaningsआरम्भ प्रकृतावृत्ति मुख्यानुयायिन्

doubtful

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.2 · p. 265

अनुबन्धो दोषभावे प्रकृत्यादेर्विनश्वरे ।मुख्यानुयायिनि शिशौ प्रकृतस्यानुवर्तने ॥ २ ॥

अनुष्टुप्

meaningsदोषभाव प्रकृत्यादिविनश्वर मुख्यानुयायिन्शिशु प्रकृतानुवर्तन

अनुबन्ध as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु अनुशीअनुतापेऽनुबन्धेऽनोर्द्वेषेऽधेस्तूपरिस्थितौ । सुप्तावाङस्त्व * धाराशययोरतितः पुनः ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.25
कोषकल्पतरु अनुशयपश्चात्तापेऽनुशयोऽनुबन्धविद्वेषयोस्तद्वत् । उपशय उक्तः स्थाने वधेऽन्तिके रोगशान्तौ च ॥ ८७ ॥ Koṣakalpataru 6.26.87
शब्दरत्नावली अनुशयपश्चात्तापेऽनुबन्धे च द्वेषेऽप्यनुशयः पुमान् । अथाहङ्कारहिमयोरवश्यायः पुमान् भवेत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.53
शब्दरत्नाकर अनुशयअनुभावोऽपदेशस्तु निमित्ते व्याजलक्षयोः । दीर्घद्वेषेऽप्यनुशयः पश्चात्तापानुबन्धयोः ॥ २१९५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2195
वैजयन्ती अनुशयअनुभावः प्रभावे स्यान्निश्चये भावसूचके । पश्चात्तापे त्वनुशयो दीर्घद्वेषानुबन्धयोः ॥ ८ ॥ Vaijayantī 8.1.8