क्रोध

क्रोध as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् नामनाम प्राकाश्यसम्भाव्यक्रोधोपगमकुत्सने ॥ २५२ ॥ Amarakośa 3.3.252
• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) ईशोचने सम्प्रहर्षे च हन्तशब्दः प्रयुज्यते । ई दुःखभावने क्रोधे प्रत्यक्षे सन्निधावपि ॥ ८७५ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.875
• धरणिकोश व्यालशालः सर्जतरौ मत्स्ये शाला स्कन्धलता कुटी । व्यालः स्याच्छ्वापदे क्रोधे भुजगे दुष्टदन्तिनि ॥ Dharaṇikośa 27.2.12
• धरणिकोश उत्सवउत्सवो मह उत्सेके क्रोधाभीष्टप्रसारयोः । उद्धव उत्सवः प्रोक्त उद्धवो मातुलो हरेः ॥ Dharaṇikośa 28.2.11
• कल्पद्रुकोशः अभिषञ्ज्अभेः षञ्जिः पराभूतौ क्रोधे च चरतिस्त्वभेः । परो निष्ठाध्यवसितौ पर्युपाभ्यां तु सेवने ॥ १०४ ॥ Kalpadrukośa 1.10.104
• कोषकल्पतरु संतपतिदुःखे परेर्निरः सोऽल्पतापे क्रोधे समः परः । उदः शोषे च तापे च तथैव च परिप्लवे ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.85
• कोषकल्पतरु अभिनयतिसमः संहति-पृष्ठस्थसैन्ये स्यान्निश्चये निरः । अवान्निपातेऽभेः क्रोधे न्याये स्यात्संस्कृतावपि ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.38
• कोषकल्पतरु अयेप्रश्नानुनीत्योरपि संभ्रमे तु क्रोधे विषादे स्मरणेऽप्यये स्यात् । मध्यान्तिकेऽर्थे समया प्र तु स्या- द्गते प्रकर्षेऽप्यथ दुश्च कष्टे ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 5.1.12
• कोषकल्पतरु भामक्रोधे यामिपतौ रुचौ च नरके भौमस्तथा मङ्गले भूजेषु त्रिषु मण्डपे तु समये श्रामः पुमान्कीर्तितः । यक्ष्मो रोगपतौ गदेऽपि गदितो रुक्मं तु हेमायसो- स्तोक्मं स्याद्धरिते यवे हरिति चाम्भोदे तु न स्याद्द्वयोः ॥ ६६ ॥ Koṣakalpataru 6.25.66
• कोषकल्पतरु मन्युपीयुस्तु काले च रवौ ययुस्तु क्रत्व[श्व]चेष्टासु [हये]मयुस्तु । [तु]रङ्गवक्त्रेऽथ मखे च मन्युः क्रोधे च दैन्ये च तथा प्रदिष्टः ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.26.9
• नानार्थार्णवसंक्षेप मोहअपवर्गे च मृत्यौ च मुष्कराख्यद्रुमान्तरे । मोहः पुनः स्यादज्ञाने मूर्छायां क्रोध एव च ॥ ९६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.96
• नानार्थार्णवसंक्षेप हरस्प्रासादपृष्ठ इत्येके गृहभेदे गृहेऽपि च । हरः क्रोधे जले लोके ज्योतिषि ज्वलति स्रजि ॥ ७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.73
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्षुणसरघायां च ना त्वेष उत्सवेऽथ क्षुणः पुमान् । क्षोमे क्रोधे रुजि त्रिस्तु स्यादुन्मत्तेऽथ कुन्दवाक् ॥ २४३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.243
• नानार्थार्णवसंक्षेप जिप्रीजिप्री द्वे शकुनौ कश्चित् त्वाह ना क्रोधकालयोः । इति जिष्णुस्तु ना विष्णाविन्द्रे मध्यमपाण्डवे ॥ ४८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.480
• नानार्थार्णवसंक्षेप मन्युमन्युर्दैन्ये कृपायां च शोके क्रोधे क्रता च ना । त्रिषु मेधाविनि द्वे तु मद्गुः सलिलवायसे ॥ ९६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.963
• नानार्थार्णवसंक्षेप शरुशयुस्तु नार्के स्वप्ने च द्वयोस्त्वजगरेऽथ ना । शरुः स्यादायुधे क्रोधे द्वयोस्तु स्यात् कपिञ्जले ॥ १३३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1331
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रतिघप्रतिघस्तु प्रतिहतौ स्यात् क्रोधवधयोरपि । परिघस्त्वर्गले दण्डे परिधातास्त्रयोगपि ॥ १४७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.147
• नानार्थार्णवसंक्षेप संरम्भसंरम्भः पुनराटोपे क्रोधे सम्भेदवाक् पुनः । भेदे च मिश्रणे चाथ सम्भोगो रतभोगयोः ॥ २१९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.219
• नानार्थार्णवसंक्षेप अरतिरूपे प्रावृषि च त्रिस्तु निर्मतावरतिस्तु ना । असुखक्रोधयोस्त्रिस्तु रतिहीनेऽदितिः पुनः ॥ १४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.145
• नानार्थार्णवसंक्षेप हनुष्अङ्गारशकटौ ना तु हनुषः क्रोध ईरितः । राक्षसे तु द्वयोरुक्तो हलिजस्तु महाद्रुमे ॥ २०२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.2029
• नानार्थार्णवसंक्षेप अनुबन्धक्रोधेऽपि सज्जनः प्राह दोषेऽप्यमरदत्तकः । अथानुद्वेष इत्येष दीर्घद्वेषानुबन्धयोः ॥ २६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.26
• नानार्थार्णवसंक्षेप आडम्बरआडम्बरोऽस्त्री संरम्भे गजगर्जिततूर्ययोः । युद्धवादित्रनिर्घोषे केचित् क्रोधे तु सज्जनः ॥ ५९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.59
• परमानन्दीयनाममाला उईर्लक्ष्मीधरयोरुश्च शम्भौ मोक्षोर्ध्वशक्तिषु । भावे स्यादुत्प्रकाशे च निपातः क्रोधलोभयोः ॥ ६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.6
• परमानन्दीयनाममाला टङ्कक्रोधे मानान्तरे कोशे तगरे केसरद्रुमे । पाषाणदारणे क्रोधे टङ्कणोपि मतः सताम् ॥ २१३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.14.213
• शब्दरत्नावली प्रतिघउल्लाघः प्रयते कृष्णे नीरोगदक्षयोस्त्रिषु । निदाघः स्वेदसलिले ग्रीष्मकाले तयोष्मनि ॥ पलिघः कलशे काचघटगोपुरसद्मसु । परिघोऽर्मलघाताऽस्त्रयोगभेदेषु कीर्तितः ॥ प्रतिघः प्रतिघातेऽपि क्रोधमूर्छनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.4.8
• शब्दरत्नावली खष्पकृपी स्त्रियां द्रोणपत्न्यां स्याद्द्रोणश्यालके कृपः । कृपा दयायां हर्षे च खष्पः क्रोधे वलात्कृतौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.4
• शब्दरत्नावली भामब्रह्मी मत्स्यप्रभेदे स्यात्फञ्जिकाशाकयोः स्त्रियाम् । ब्राह्मी स्त्रियां सोमवल्लीभारतीब्रह्मशक्तिषु ॥ भ्रमः कुन्दभमणयोः भ्रान्तौ च जलनिर्गमे । भामः स्याद्भास्करे क्रोधे दीप्तौ च भगिनीपतौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.15
• शब्दरत्नावली मन्युअथ भाग्यं क्लीबलिङ्गं स्याच्छुभाशुभकर्मणोः । मयो दैत्ये च करभे शिल्पिन्यश्वतरेऽपि च ॥ मध्यमस्त्री विलग्ने स्यान्न्याय्येऽन्तरेऽधमे त्रिषु । मत्स्याः पुंभूम्नि देशे तु मीने नारायणे पुमान् ॥ मन्युर्ना दैन्यशोकेष्टिक्रोधेष्वहङ्कृतौ क्वचित् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.22
• शब्दरत्नावली मत्सरभ्रामरः कामुके भृङ्गे भ्रामरं मधुशिलयोः । मत्सरः कृपणे क्रोधे मात्सर्येऽसह्यसम्पदि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.92
• शब्दरत्नावली विप्रतीसारविप्रतीसारः कौकृत्येऽनुशमक्रोधयोरपि । भवेत्समभिहारस्तु पौनःपुन्यभृशार्थयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.150
• शब्दरत्नावली उंमा विकल्पे वारणे स्यात्स्मातीते पादपूरणे ॥ मा स्म स्यान्मङ्गले तथ्ये वारणेऽन्यकृतावपि । अमासहार्थे रश्म्यर्थे निकरार्थे रसार्थके ॥ अज्ञाते विस्मये स्मृत्यामुद्यमार्थे निगद्यते । उं प्रश्ने चाभ्युपगमे क्रोधे च कोपगर्जिते ॥ ऊं पृच्छायामपक्रोशे रोषोक्तौ दम्भभाषिते । उमङ्गीकारकल्याणप्रणवोपक्रताह्वये ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.48
• शब्दरत्नावली हूम्किमु सम्भावनायाञ्च विमर्षविदितार्थयोः । तात्मकोपे स्मृतौ विस्मयकुत्सयोः । प्राकाम्ये च विकल्पे च सम्भावनाप्रसिद्धयोः । शं कल्याणे सुखे शस्ते शास्त्रेऽपि च निगद्यते ॥ सं समार्थे प्रकृष्टार्थे सङ्गतेशोभयेऽपि च । हं कोपोक्त्यामनुनये सामित्वर्द्धार्थनिन्दयोः ॥ हुं दूरीकरणे स्मृत्यामसूयाप्रश्नयोरपि । हूं प्रश्ने च वितर्के च त्वसकृत्क्राधतर्जने ॥ एवमङ्गीकृते वार्थप्रकारेष्वषधारणे । अलं निष्कारणे शक्तौ भूषणे च निरर्थके ॥ अङ्गीकारे च पर्याप्तौ प्रश्ने परकृतावपि । कथं प्रश्ने प्रकारार्थे सम्भ्रमे हर्षगर्हयोः ॥ कामं प्रकामेऽनुगतौ क्रोधानुगमयोरपि । नूनं तर्के स्मृतौ वाक्यपूरणे निश्चितेऽपि च ॥ परं नियोगे क्षेपे च प्राध्वं नम्रानुकूलयोः । सत्यं प्रश्नेऽभ्युपगमेऽवश्यन्तु नित्ययत्नयोः ॥ अभीक्ष्णं वारवारार्थे शीघ्रप्रकर्षयोरपि । इदानीं सम्प्रतीत्यर्थवाक्यभूषणयोरपि ॥ तद्दिनं दिनमध्येतु प्रतिवासर इत्यपि । साम्प्रतञ्चापि योग्यार्थे सम्प्रतीत्यर्थ इत्यपि ॥ भृशं प्रकर्षे चार्थे च मुहुरर्थे च शोभने । Śabdaratnāvalī 8.1.50
• शब्दरत्नावली अयेअयि सम्बोधने सानुनयप्रश्नानुरागयोः ॥ अये विषादे क्रोधे च स्मृतौ सम्बोधनेऽपि च । पश्य प्रशंसास्मययोर्दिष्ट्या मङ्गलहर्षयोः ॥ समया निकटे मध्ये कालविज्ञायनेऽपि च । Śabdaratnāvalī 8.1.51
• शब्दरत्नाकर नामप्रश्नावधारणानुज्ञानुनयामन्त्रणे ननु । नाम प्राकाश्यसंभाव्यक्रोधोपगमकुत्सने ॥ २२७० ॥ Śabdaratnākara 5.2.2270
• तन्त्राभिधान ॠॠः क्रोधोऽतिथीशो वाणी वामनः श्रीश्च गोधृती । ऊर्ध्वमुखी निशानाथः पद्ममाला विनष्टधीः ॥ २६ ॥ Tantrābhidhāna 2.9.26
• तन्त्राभिधान क्षपरात्मा क्रोध-संहारौ वनान्तो मेरुवाचकः । सर्वाङ्गं सागरः कामः संयोगान्तस्त्रिपूरकः ॥ १७१ ॥ Tantrābhidhāna 2.52.171
• तन्त्राभिधान ऐक्रोधं कालात्मकं कुर्याद् भौतिकं वाग्भवं स्मृतम् । नादबिन्दु-समायुक्तं समादायोग्रभैरवीम् ॥ Tantrābhidhāna 10.35
• वैजयन्ती नामनाम प्रकाश्यसंभाव्यक्रोधोपगमकुत्सने । प्रबन्धे निकटेऽतीते पुराणेऽनागते पुरा ॥ २३ ॥ Vaijayantī 8.7.23