आरम्भ

आरम्भ as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् उपक्रमउपायपूर्व आरम्भ उपधा चाप्युपक्रमः ॥ १३९ ॥ Amarakośa 3.3.139
• नामलिङ्गानुशासनम् क्रियाआरम्भो निष्कृतिः शिक्षा पूजनं संप्रधारणम् । उपायः कर्म चेष्टा च चिकित्सा च नव क्रियाः ॥ १५७ ॥ Amarakośa 3.3.157
• नामलिङ्गानुशासनम् अथोमङ्गलानन्तरारम्भप्रश्नकार्त्स्न्येष्वथो अथ । Amarakośa 3.3.482
• धरणिकोश क्रियाक्रिया कृत्ये चिकित्सायां चेष्टायां कर्म[75]पूजयोः । उपायारम्भशिक्षासु निष्कृतौ संप्रधारणे ॥ Dharaṇikośa 25.3.1
• धरणिकोश परिकरपरिकरं विदुः प्रज्ञाः पर्यङ्कपरिवारयोः । प्रगाढगात्रिकाबन्धे समूहारम्भयोरपि ॥ Dharaṇikośa 26.3.47
• धरणिकोश अथोअथो अथ च संप्रश्ने आरम्भे मङ्गलेऽपि च । कार्त्स्न्येऽप्यनन्तरे चैव संशयेऽपि प्रकीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 34.8.2
• धरणिकोश सम्ओमित्यनुमतौ प्रोक्तं परमे चाप्यनुक्रमे । सं सङ्गार्थः प्रकृष्टार्थो आरम्भः शोभनार्थकः ॥ Dharaṇikośa 34.15.3
• कोषकल्पतरु अभ्यादधातिप्रतेरभिवितो व्याप्तौ चाङस्त्वावपने हुतौ । प्रक्षेपारम्भयोरभ्याङ्युक्तोऽभेर्नाम्नि भाषणे ॥ ६९ ॥ Koṣakalpataru 3.5.69
• कोषकल्पतरु उपक्रमिसंचारेऽपाद[199b]पायेऽथ परातः प्रतिबिम्बने । विवित्सारम्भ-विक्रान्त्योरुपधायां तथा स्मृतः ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.48
• कोषकल्पतरु किंचप्राक् प्रभाते व्यतीतेऽग्रे पूर्वार्थेऽवान्तरेऽपि च । किं चारम्भे हिरुङ्मध्ये ननु च प्रश्नदुर्गिरोः ॥ ८३ ॥ Koṣakalpataru 5.1.83
• कोषकल्पतरु अवष्टम्भस्तम्भारम्भसुवर्णकेषु च तथावष्टम्भ उक्तो बुधै- श्चण्डान्ते(?) नरि शातकुम्भ उदितश्चामीकरे त्वन्तिमे ॥ ५४ ॥ Koṣakalpataru 6.24.54
• कोषकल्पतरु प्रक्रमछन्दोविशेषेऽपि च कर्णिकायां मध्याङ्गुलावप्यधमस्तु निन्द्ये । न्यूने त्रयेथावसरे क्रमे चा- रम्भे तथा प्रक्रम ईरितोऽत्र ॥ ८० ॥ Koṣakalpataru 6.25.80
• कोषकल्पतरु उपक्रमदिङ्नागे सकलक्षितेरधिपतौ स्यात्सार्वभौमस्तथा सर्वक्षोणिनिमित्तयोरपि मतः संयोगकोत्पातयोः । आरम्भेऽथ उपक्रमो गदचिकित्सोत्कोचयोर्विक्रमे- ऽथावर्ते जलगुल्म एव उदितः कूर्मे पयश्चत्वरे ॥ ९४ ॥ Koṣakalpataru 6.25.94
• कोषकल्पतरु क्रियाछायातपाभावरविस्त्रियोस्त्विट्- शोभासु पङ्क्तौ प्रतिबिम्बके च । त्राणे च लञ्चेऽथ चिकित्सनेहा- रम्भोपदेशार्चननिश्चयेषु ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 6.26.53
• कोषकल्पतरु परिकरपर्यङ्के परिवारे प्रगाढगात्रप्रबन्धे च । आरम्भे च विवेके परिकर उक्तो बुधैर्व्राते ॥ ८८ ॥ Koṣakalpataru 6.27.88
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्रियाक्रिया स्त्री निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु । करणारम्भपूजासु चेष्टायां सम्प्रधारणे ॥ २०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.204
• नानार्थार्णवसंक्षेप उपक्रमउपक्रमश्चिकित्सायामुपधारम्भयोरपि । उपायपूर्वे त्वारम्भेऽमरसिंहः शरेप्यथो ॥ ३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.36
• परमानन्दीयनाममाला अवष्टम्भसाफल्यत्यागयोश्चाप्यवष्टम्भो हा[14]टके मतः । संरम्भारम्भयोः स्तम्भेऽभिजातो शकुलीनयोः ॥ ४० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.40
• परमानन्दीयनाममाला उपक्रमविक्रमे च चिकित्सायामुपधारम्भयोरपि । उपलब्धिर्मनीषायां प्राप्तौ ज्ञानेऽपि कथ्यते ॥ ७३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.73
• परमानन्दीयनाममाला क्रियाकोशः पेश्यां वने दिव्ये धनागारे च कुड्मले । क्रिया कर्मणि चेष्टायामारम्भोपाययोरपि ॥ ९४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.94
• शब्दरत्नावली अनुबन्धआरम्भे प्रकृता वृत्तौ पुमान् मुखानुयापिनि । अनिरुद्धः कामपुत्रे वाच्यलिङ्गस्त्वनर्गले ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.39
• शब्दरत्नावली उपक्रमज्ञात्वारम्भे विक्रमे स्याच्चिकित्सायामुपक्रमः । स्वीकारेऽप्यभ्यागमने भवेदुपगमः पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.46
• शब्दरत्नावली क्रियापुंसि क्लीबन्तु कायं स्यान्मनुष्यतीर्थभिद्यपि । क्रिया कर्मणि पूजायामारम्भे सम्प्रधारणे ॥ उपाये निष्कृतौ शौचे चेष्टायामपि च स्त्रियाम् । कुड्यं विलेपने भित्तौ क्लीबं कौतुहलेऽपि च ॥ कुल्यं सूर्पे कीकशे स्यादामिषे द्रोणभिद्यपि । कुल्या जीवन्तिकौषध्यां प्रणाल्यां सरिति स्त्रियाम् ॥ अमात्ये पुंसि च कुलीद्भवे कुलहिते त्रिषु । कृत्या कर्मणि देवे स्त्री विद्विष्टकार्ययोस्त्रिषु ॥ गयो ना पशुराजर्षिभेदे तीर्थे पुनः स्त्रियाम् । गव्या गोसंहतौ क्लीबं रागद्रव्ये धनुर्गुणे ॥ गोदुग्धादिगोहितयोस्त्रिषु गव्यं निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.11
• शब्दरत्नावली किञ्चचात्योन्यार्थे समाहारेऽन्वाचये पादपूरणे । समुच्चये च निर्द्वन्द्वे पक्षान्तरेऽवधारणे ॥ किञ्च पक्षान्तरारम्भसाकल्यपूर्वदूषणे । प्राक् पूर्वानन्तराग्रेषु प्रभावातीतयोरपि ॥ दिग्देशकालभेदेषु क्रमप्राप्तावपि स्मृतम् । तिर्यक् तिरोऽर्थे वक्रार्थे विरुद्धार्थेऽपि दृश्यते ॥ ननु च प्रश्नदुष्टोक्तयोः सम्यग्दृढप्रतिज्ञयोः ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.18
• शब्दरत्नावली उपअप चौर्ये च निर्देशे विकृतौ च विपर्यये । विनियोगे वर्जनार्थे हर्षापकृष्टयोरपि ॥ अपि सम्भावनाशङ्काप्रश्नगर्हासमुच्चये । कामचारक्रियायुक्तपदार्थे च निगद्यते ॥ उप दाक्षिण्यसामर्थ्यहीवात्मय … । अधिकार्थे समीपे च दाषाख्याननिदर्शने । आश्चर्यकरणे दाने मारणे व्याप्तिलिप्सयोः ॥ उपमारम्भपूजासु भवेदुद्योग इत्यपि । Śabdaratnāvalī 8.1.44
• शब्दरत्नाकर क्रियाशिक्षायां निष्कृतौ चेष्टाचिकित्सोपाययुक्तिषु । आरम्भे कोटिरश्र्यग्रप्रकर्षावधिसीमसु ॥ १९०५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1905
• शब्दरत्नाकर परिवारपरिवारः परिजने शस्त्रकोशे परिच्छदे । विगाढगात्रिकाबन्धे समूहारम्भयोरपि ॥ २२१८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2218
• शब्दरत्नाकर अथोमङ्गलानन्तरारम्भप्रश्नकार्त्स्न्येष्वथो अथ । अयि सानुनये प्रश्ने स्यादध्यधिक ईश्वरे ॥ २२६१ ॥ Śabdaratnākara 5.2.2261
• त्रिकाण्डशेष अवष्टम्भस्वर्णारम्भाववष्टम्भौ वाणी छन्दोऽप्यनुष्टुभौ ॥ २८३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.283
• त्रिकाण्डशेष आत्मभूआरम्भे उद्यमे दर्पे कामे ब्रह्मणि चाऽत्मभूः । ऋषभौ श्रेष्ठवृषभौ करभोऽधःकरोष्ट्रयोः ॥ २८४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.284
• त्रिकाण्डशेष परिकरवलीकवनयोर्नीघ्रं पूरः खाद्ये पयश्चये । यत्नारम्भौ परिकरौ खड्गफलेऽपि पुष्करम् ॥ ३६२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.362
• वैजयन्ती क्रियाक्रिया तु निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु । करणारंभपूजासु चेष्टायां संप्रधारणे ॥ ९ ॥ Vaijayantī 6.2.9
• वैजयन्ती उपक्रमउपक्रमश्चिकित्सायामुपधारंभयोरपि । उपग्रहस्तु बन्दौ स्याद्ग्रहणेऽप्यनुकूलने ॥ १८ ॥ Vaijayantī 8.1.18
• वैजयन्ती परिकरविवेके स्यात् परिकरः पर्यस्तिपरिवारयोः । प्रगाढगात्रिकाबन्धे समूहारंभयोरपि ॥ ३३ ॥ Vaijayantī 8.1.33
• वैजयन्ती अथअपि संभावनाप्रश्नगर्हाशङ्कासमुच्चये । अथाथोऽनन्तराप्यर्थविकल्पारंभमंगले ॥ १४ ॥ Vaijayantī 8.7.14