अवाच्

avācवि · adj.

In 9 kośas: 6 synonym verses, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.13 · p. 18

लोहलोऽस्फुटवाङ्मूकोऽवागसौम्यस्वरोऽस्वरः ।

अनुष्टुप्

लोहलपुं अस्पुटवाच्पुं मूकपुं अवाच्पुं असौम्यस्वरपुं अस्वरपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.33

पराङ्मुखः पराचीनः स्यादवाङप्यधोमुखः ॥ ३३ ॥

अनुष्टुप्

पराङ्मुखवि पराचीनवि अवाच्वि अधोमुखवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.15 · p. 103

लोहलोऽव्यक्तवाचि स्यान्मूकोऽवागस्वरः समः ।विदुरो वेदिता विन्दुर्वन्दारुः स्तुतिकर्तरि ॥ १५ ॥

अनुष्टुप्

लोहलपुं मूकपुं अवाच्पुं अस्वरपुं विदुरपुं वेदितृपुं विन्दुपुं वन्दारुपुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.515 · p. 65

कुचरोऽपि भवेन्नाम लोहजोऽस्फुटवाक् तथा ।काहलश्चाधमूकोऽवाक् जडो गडो जडस्तथा ॥ ५१५ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ग (wrong syllable)

कुचरवि लोहजवि काहलवि मूकवि अवाच्वि जडवि गडवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.41 · p. 161

निद्राणः शयितेऽपि स्यात् पराचीनः पराङ्मुखः ।अवाङधोमुखः स्यात्तु देवद्र्यङ् देवपूजकः ॥

अनुष्टुप्

निद्राणवि पराचीनवि पराङ्मुखवि अवाच्वि अधोमुखवि देवद्र्यञ्च्वि देवपूजकवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.14 · p. 202

अनेडमूकस्तु जडो जलो मूकः कलोऽप्यवाक् ।पंगुः श्रोणे खंजकोलौ खोडेऽथ कुकरे कुणिः ॥ १४ ॥

अनुष्टुप्

अनेडमूकवि जडवि जलवि मूकवि कलवि अवाच्वि पङ्गुवि श्रोणवि खञ्जवि कोलवि खोडवि कुकरवि कुणिवि

genderविadj.

अवाच् as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश मूकमूकोऽप्यवाङ्मतो दैत्य एके मुख्यान्यकेवलाः । लङ्का रक्षःपुरी शाखा शङ्का त्रासवितर्कयोः ॥ Dharaṇikośa 1.1.4
धरणिकोश अवाचीनआच्छादनं संपिधानेऽप्यपवारणवस्त्रयोः । अवाचीनं विपर्यस्तमवाचीनमवागपि ॥ Dharaṇikośa 19.2.77
कोषकल्पतरु अवाचीनसाङ्गे वेदे निपुणेऽनूचानः स्याद्विनीतेऽपि । उक्तमवाचीनमवागर्थे तद्वद्विपर्यस्ते ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.9
नानार्थार्णवसंक्षेप मूकमूकस्तु त्रिष्ववाचि स्यात् क्लीबमाविलवारिणि । अश्वायां वेसराज्जाते चतुष्पादन्तरे द्वयोः ॥ १०१७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1017
नानार्थार्णवसंक्षेप अवाचीननिश्चिते स्यादवसितं समाप्त उषितेऽपि च । अवाचीनं विपर्यस्तेऽप्यवागर्थेऽपि दर्शितम् ॥ ९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.9
वैजयन्ती दक्षिणात्रिष्ववाक्सरलावामेष्वन्यच्छन्दानुवर्तिनि । कनिष्ठपत्न्यामरतौ पुनर्भूपरिविन्नयोः ॥ ४६ ॥ Vaijayantī 7.5.46