कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

विदुर

viduraवि · adj.

In 13 kośas: 15 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.349 · p. 18
वेदिता विदुरो विन्दुर्वन्दारुस्त्वभिवादकः ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्
वेदितृपुंविदुरपुंविन्दुपुंवन्दारुपुंअभिवादकपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.50
रथाभ्रपुष्पविदुरशीतवानीरवञ्जुलाः ।
अनुष्टुप्
रथपुंअभ्रपुष्पपुंविदुरपुंशीतपुंवानीरपुंवञ्जुलपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.30
ज्ञाता तु विदुरो विन्दुर्विकासी तु विकस्वरः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
ज्ञातृविविदुरविविन्दुविविकासिन्विविकस्वरवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.51 · p. 74
वैज्ञानिकः कृतमुखो मेधावी विदुरित्यपि ।कुशाग्रीयमतिर्दक्षो विज्ञो विज्ञातशिक्षितौ ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
वैज्ञानिकपुंकृतमुखपुंमेधाविन्पुंविदुरपुंकुशाग्रीयमतिपुंदक्षपुंविज्ञपुंविज्ञातपुंशिक्षितपुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.52 · p. 74
छेको विदग्धो विदुरो निष्णातः कृतधीरपि ।निर्द्दिष्टो निपुणो बोद्धा सुमतिः कुशलोऽपि च ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
छेकपुंविदग्धपुंविदुरपुंनिष्णातपुंकृतधीपुंनिर्द्दिष्टपुंनिपुणपुंबोद्धृपुंसुमतिपुंकुशलपुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.64 · p. 221
शरणार्थ्यभिपन्नः स्यात्सान्द्रः स्निग्धश्च मेदुरः ।ज्ञाता तु विदुरो विन्दुर्वेदिताथ नमस्यितः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
शरणार्थिन्विअभिपन्नविसान्द्रविस्निग्धविमेदुरविज्ञातृविविदुरविविन्दुविवेदितृविनमस्यितवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.15 · p. 2
ज्ञाता तु विदुरो विन्दुर्यथाजातस्तु बालिशः ।देवानांप्रिय-मूर्खाज्ञ-मूढ-वैधेय-पामराः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
ज्ञातृविविदुरविविन्दुवियथाजातविबालिशविदेवानांप्रियविमूर्खविअज्ञविमूढविवैधेयविपामरवि
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.15 · p. 103
लोहलोऽव्यक्तवाचि स्यान्मूकोऽवागस्वरः समः ।विदुरो वेदिता विन्दुर्वन्दारुः स्तुतिकर्तरि ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
लोहलपुंमूकपुंअवाच्पुंअस्वरपुंविदुरपुंवेदितृपुंविन्दुपुंवन्दारुपुं
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.654 · p. 111
भूष्णुर्भविष्णुर्भविता विकासी स्याद्विकस्वरः ।ज्ञाता तु विदुरो विन्दुः सान्द्रस्निग्धस्तु मेदुरः ॥ ६५४ ॥
अनुष्टुप्
भूष्णुविभविष्णुविभवितृविविकासिन्विविकस्वरविविदुरविविन्दुविमेदुरवि
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.516 · p. 65
अथाऽसौम्यस्वरो लोके कथ्यतेऽस्वर एव हि ।त्रिदुरो वेदिता चैवं कथ्यते विन्दुरित्यपि ॥ ५१६ ॥
अनुष्टुप्
असौम्यस्वरविअस्वरविविदुरविवेदितृविविन्दुवि
genderविadj.doubtful
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2003 · p. 331
वेतसो वञ्जुलः शीतो विदुरो विदुलो रथः ।अभ्रपुष्पश्च वानीरश्चेति नामानि सन्ति वै ॥ २००३ ॥
अनुष्टुप्
वेतसपुंवञ्जुलपुंशीतपुंविदुरपुंविदुलपुंरथपुंअभ्रपुष्पपुंवानीरपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.37 · p. 161
क्षिप्नुर्निराकरिष्णौ स्यात् विकासिनि विकस्वरः ।वेदिता विदुरो विन्दुर्ज्ञाता ज्ञानसमन्विते ॥
अनुष्टुप्
क्षिप्नुविविकस्वरविवेदितृविविदुरविविन्दुविज्ञातृवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.11 · p. 189
लोहलोऽपि जड-कडौ, ज्ञायके विदुरस्थथा ।विन्दुरस्त्रिक-तुर्यवर्गमध्यौ कटुर-कद्वरौ ॥ ११ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 पि (wrong syllable)
लोहलपुंजडपुंकडपुंविदुरपुंविन्दुरपुंकटुरपुंकद्वरपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1620 · p. 195
छेदनः छिदुरः पीनो मेदुरो विदुरो बुधः ।उन्नोत्तस्तिमितक्लिन्नतिमितार्द्राः समार्थकाः ॥ १६२० ॥
अनुष्टुप्
छेदनविछिदुरविपीनविमेदुरविविदुरविबुधविउन्नविउत्तविस्तिमितविक्लिन्नवितिमितविआर्द्रवि
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.43 · p. 204
वेदिता विदुरो विन्दुः सान्द्रः स्निग्धस्तु मेदुरः ।आशंसुराशंसितरि वन्दारुरभिवादकः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
वेदितृविविदुरविविन्दुविसान्द्रविस्निग्धविमेदुरविआशंसुविआशंसितृविवन्दारुविअभिवादकवि
genderविadj.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास रार्धश्लोकः Dharaṇikośa 26.2.30 · p. 170
खपुरं क्रमुकं प्राहुर्लसकं चोर्ध्वसंप्लवम् ।विदुरो ज्ञानयुक्ते स्यान्मन्त्री दुर्योधनस्य च ॥
अनुष्टुप्
meaningsज्ञानयुक्तमन्त्रिन्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.14 · p. 319
स्याद्दन्तुरो वाच्यगतोऽसमोच्च-दतोरथ स्याद्विदुरोऽपि पाण्डोः ।शूद्रासुते नागरधीरयोश्चनिशाचरे स्याद्विथुरश्च चौरे ॥ १४ ॥
उपजातिः
meaningsपाण्डुशूद्रासुतनागरधीर
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश रेफान्ताः Śabdaratnāvalī 7.27.100 · p. 273
विदुरो नागरे धीरे तथा पाण्डवमन्त्रिणि ।विधुरा तु रसालायां विश्लेषे विकले त्रिषु ॥
अनुष्टुप्
meaningsनागरधीरपाण्डवमन्त्रिन्

विदुर as a meaning in nānārtha verses