काहल
kāhalaवि · adj.In 10 kośas: 12 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.
genderविadj.
पणवः पणवा च स्यात्प्रणवोऽप्यत्र वर्तते ।कलाहका काहका च काहलोऽप्यत्र वर्तते ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एडमूको नेडमूकः कलमूकोप्यवाक्श्रुतौ ।जडकाण्डो नेडमूको मूके स्यादथ काहलः ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
उत्पिञ्जलः काहलश्च हल्लोलस्तत्र लोलता ।तत्राव्यक्तो रवो रोलो हलः कोलाहलः पुनः ॥ ३५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सक्षीरस्य तमिस्रस्य स्थालीकाहलयोरपि ।कदलीयुगलीजालस्थलानां पित्तलस्य च ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीक्लीf. n.
काहला काहलं शब्दमाला दीर्घरवाथ सा ।क्रीडनार्थं पत्रकृता वालाद्यैश्चण्डकाहला ।पिच्छला स्यादथ द्वंद्वे हुडुक्कस्तालमर्द्दलः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कठोरं कठिनं स्तब्धं कर्कशं परुषं दृढम् ।अश्लीलं काहलं फल्गु कोमलं मृदु पेशलम् ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शुम्बं तुम्बं कांस्यजालस्थलानिस्थाली गोला छर्द्यलाबूडवोऽथ ।शास्त्रं गात्रं काहलं मन्दिरं चवीर्यं नासीरापरे पित्तलापि ॥ १७२ ॥
शालिनी
genderस्त्रीक्लीf. n.
कुचरोऽपि भवेन्नाम लोहजोऽस्फुटवाक् तथा ।काहलश्चाधमूकोऽवाक् जडो गडो जडस्तथा ॥ ५१५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ग (wrong syllable)
genderविadj.
झर्झरः पणवोऽन्ये च विशेषाः काहलादयः ।डमरुः कोणकोऽपि स्यादेकसूत्रो वृषाङ्कजः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काहलः काहलापि स्यात् ध्वनिमाला कलाहका ।एकवर्णी कङ्कमाला करताली कलङ्कषा ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कलमूकश्चान्ध-शठ-मूर्खवाच्यपि सम्मतः ।सतामनेडमूकश्चाऽस्फुटवाचि तु काहलः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्चा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
काहली तरुणी प्रोक्ता काहलं भृशशुष्कयोः ।काहला तुरगोत्साहे वाद्यभाण्डे प्रकीर्तिता ॥
अनुष्टुप्
स्त्रीलिङ्गं पाशाङ्के(?) काहल उक्तः खले परवत् ।शुष्के भृशे तु षण्ढे सरन्ध्रवाद्यान्तरे स नरि ॥ ६७ ॥
metre not recognised
तरुणीनामनि तु स्त्री[ग]न्धोली स्त्री वरट्यां स्यात् ।भद्राशच्योश्च कुडवकरसंपुटयोस्तथाञ्जलिः पुंसि ॥ ६९ ॥
metre not recognised
meaningsतरुणीनामन्
doubtful