शतावरी
śatāvarīस्त्री · fem.In 14 kośas: 15 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 24 as a meaning of another word.
स्यात्पौलोम्यां तु शक्राणी चारुधारा शतावरी ।महेन्द्राणी परिपूर्णसहस्रचन्द्रवत्यपि ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शतमूली बहुसुताभीरूरिन्दीवरी वरी ॥ १०० ॥ऋष्यप्रोक्ताभीरुपत्रीनारायण्यः शतावरी ।अहेरुरथ पीतद्रुकालीयकहरिद्रवः ॥ १०१ ॥दार्वी पचम्पचा दारुहरिद्रा पर्जनीत्यपि ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कच्छूप्लीहविषध्वाङ्क्षनाशिनी स्वल्पतः फला ।शतावरी शतपदी पीवरी दीवरी वरी ॥ ४९७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पूतक्रतायी च शची स्यादिन्द्राणी शतावरी ।पुलोमतनयार्थापि गन्धोली जयवाहिनी ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पूतक्रतायी त्विह चारुधारे-न्द्राणी शची स्याज्जयवाहिनी च ।पुलोमजा सैव [13a] शतावरी स्याद्अस्यात्मजः स्याज्जयदन्त ऐन्द्रिः ॥ १०२ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 पु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
मध्यमं पञ्चमूलं स्याच्छूर्पपर्णीद्वयेन च ।पुत्रजीवो यष्टिपुष्पः कूटो मन्त्रार्थसिद्धिकृत् ।शतमू[44b]ली शतपदी बहुपुत्रा शतावरी ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
बलाख्यं पञ्चमूलं स्यादथ त्विक्षुरसैर्यकौ ।शतावरी च हिंस्रा च सुषेणः कण्टकाभिधम् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शतावरी सूक्ष्मपत्रा बहुमूला महौदनी ।शरपत्रो दीर्घशर इक्षुः पर्वी मधुद्रवः ॥ १९७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 दी (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शतावरी महेन्द्राणी चारुधारा शची तथा ।शक्राणी चापि ज्ञातव्या तनयस्तु जयस्तथा ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
क्षीरावी दुग्धिका दुग्धी क्षीरी क्षीराविकापि च ।नारायणी बहुसुता शतमूली शतावरी ।अभीरुपत्री चाभीरुरहेरुः स्यादभीरुका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दूर्वा मूर्वा-शमीश्यामा कर्कन्धूश्च कटुम्भरा ।मञ्जिष्ठा रोदनी गुञ्जा शृङ्गी नीली शतावरी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिपुटी त्रिपुटा प्रोक्ता रोचनी रेचनीयुता ।शतवीर्यायां तु शतावरी चेन्दीवरी वरी ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 यां (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ताम्बूलवल्ली ताम्बूली भुजंगलतिका च सा ।ऋश्यप्रोक्ताभीरुपत्री शतमूली शतावरी ॥ ५८७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पृतनाषाट् प्रियात्वस्य चारुधारा शतावरी ।शची सुती देवसेना मातलिस्तु हयङ्कषः ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
श्वदंष्ट्रा भीरुपर्ण्यां तु शतमूली शतावरी ।इन्दीवरी बहुसुताप्यहेरुः पीवरीति च ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शतावरी as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश नारायणीसमीरणः स्मृतो वाते समीरणः फणिज्झके । नारायणो हृषीकेशे नारायणी शतावरी ॥ Dharaṇikośa 14.2.30
- धरणिकोश भीरुमारौ मरणकन्दर्पौ मारी चण्ड्यां जनक्षये । भीरुः स्त्री कातरो भीरुर्भीरुश्चापि ? शतावरी ॥ Dharaṇikośa 26.2.9
- धरणिकोश इन्दीवरीकालञ्जरो देशभेदे चण्डी कालञ्जरा स्मृता । इन्दीवरं कुवलयमिन्दीवरी शतावरी ॥ Dharaṇikośa 26.2.73
- कोषकल्पतरु शचीमधौ( ? )शुद्धे परवत् स्त्री तु रुचिः स्यादभिष्वङ्गे । शोभामयूखवाञ्छा- स्ववकाशे तु द्वयोर्वीचिः । स्वल्पतरङ्गे च सुखे- ऽथाभिनये सीवनद्रव्ये । नारीन्द्रिये च सूची शचीन्द्रपत्नी शतावर्याम् । काञ्ची देशविशेषे गुञ्जायां मेखलायां च । षड्ग्रन्थासारिकयो- र्वचा स्त्रियां स्याच्छुके पुंसि ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.5.7
- कोषकल्पतरु नारायणीनारायणो दैत्यरिपौ च वर्ण- भेदेऽन्तिमे यौगिकतैलवाची । शतावरीशंकरयोषितोः स्त्री परायणं तत्पर आश्रये च ॥ ५५ ॥ Koṣakalpataru 6.15.55
- कोषकल्पतरु ऋष्यप्रोक्टाऋष्यप्रोक्ता तु शतावर्यां स्याच्छूकशिम्ब्यां च । स्यान्माषपर्णिकायां तथा पटोल्यां कृष्णवृन्ता च ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 6.17.85
- कोषकल्पतरु कामिनीसेनानीस्तु गुहेऽन्यवद्बलपतौ स्याद्ध्रादिनी तु स्त्रियां वज्रे विद्युति कामिनी तु गदिता वन्दा शतावर्यपि । सेनासैन्यभिदापगासु गदिता ज्ञैर्वाहिनी वर्तनि- स्त्वध्वा*सु च तर्कुपिण्डमलिनाद्ध्वा( ? )सूदिता कोविदैः ॥ ९५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.95
- कोषकल्पतरु वृषाकपायीकालानुसार्यं तगरे शिलाजे स्याच्छिंशपायामपि चान्त्यलिङ्गम् । वृषाकपायी तु हरिप्रियायां जीवन्त्युमानाम्नि शतावरौ च ॥ ९२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.92
- कोषकल्पतरु वरी[44b] षिङ्गेऽन्यवत्तूत्तमवाचकोऽथ स्यात्केसरेन्त्ये परिवर्त्तने वा । फलत्रये स्याच्च वरा वरी तु शतावरीनाम्नि तथाव्ययं तु ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.27.1
- नानार्थार्णवसंक्षेप वरीकण्टकारीशतावर्योरथ श्रेष्ठे विशेष्यवत् । क्लीबमेव मनागिष्टे केचिदाहुस्तदव्ययम् ॥ ११५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1154
- नानार्थार्णवसंक्षेप पीवरीशतावरीति विख्याता यौषधिस्तत्र पीवरी । स्त्रियामथ पुमाञ्ज्ञेयः पीतनः पादपान्तरे ॥ ११८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1184
- नानार्थार्णवसंक्षेप ऋष्यप्रोक्ताऋष्यप्रोक्ता शतावर्यामृद्धिसंज्ञे च भेषजे । आत्मगुप्तातिबलयोरोषध्योश्चाथ बुध्यताम् ॥ १८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.18
- नानार्थार्णवसंक्षेप इन्दीवरइन्दीवरा शतावर्यां स्त्रियां ना त्विध्मवाहवाक् । दृढच्युत्संज्ञकमुनौ त्रिषु त्विध्मस्य वाहके ॥ ८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.86
- नानार्थार्णवसंक्षेप नारायणीनारायणी शतावर्यामपि नागोदरी पुनः । स्त्रियां भटानामुदरत्राणसन्नाह ईरिता ॥ ३०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.303
- नानार्थार्णवसंक्षेप बहुसुताबन्धूके तस्य पुष्पे क्ली समासाद्यत्र पूर्ववत् । शतावर्यां बहुसुता स्त्री समासादि पूर्ववत् ॥ ४१८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.418
- शिवकोष ऋष्यप्रोक्ताऋष्यप्रोक्ता शतावर्यां शूकशिम्ब्यां बलाभिदि । ऐरावतो नागरङ्गद्रुमेऽपि लकुचद्रुमे ॥ १९९ ॥ Śivakoṣa 12.3.199
- शिवकोष शतवीर्यावेधमुख्या मृगमदे वेधमुख्यतु केसरे । शतवीर्या शतावर्य्यां दूर्वायां च शुकप्रिया ॥ ३६७ ॥ Śivakoṣa 21.3.367
- शिवकोष सहस्रवीर्याकालानुसार्यं कालीये शैलेये तगरेऽपिच । सहस्रवीर्या भार्गव्यां शतावर्यां च योषिति ॥ ३६९ ॥ Śivakoṣa 21.4.369
- शब्दरत्नावली शचीशची शतावरीन्द्राण्योः सचिः स्त्रीकरणान्तरे । सूचिरङ्गाभिनयभित् सीवनद्रव्ययोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.11
- शब्दरत्नावली ऋष्यप्रोक्तातटष्यप्रोक्ता शतावर्यामबला शूकशिखयोः । ऐरावतो दिग्गजे स्यान्नारङ्गे लकुचद्रुमे ॥ नागान्तरे च पुंसि स्यात् स्त्रियां तडिति तद्भिदि । क्लीबं महेन्द्रकोदण्डे नटजुदीर्घे निगद्यते ॥ कलधौतं शातकुम्भे रजते च नपुंसकम् । कुमुद्वान् वाच्यलिङ्गः स्यात्कुमुदप्रायदेशके ॥ कुमुद्वनी कुमुदिनीकुशपर्ण्योरपि स्त्रियाम् । भवेत्कुहरितं क्लीबं रतशब्दे पिकध्वनौ ॥ कृष्णवृन्ता माषपर्ण्यां पाटलायामपि स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.160
- शब्दरत्नावली वरीपुमान् क्लीबं कुङ्कुमे स्यात्तथा श्रेष्ठे भवेत्त्रिषु । वरी स्त्रियां शतावर्यां त्रिफलायां वरापि च ॥ वरं क्लीबं मनागिष्टे कुत्रचिन्मान्तमव्ययम् । वम्रूर्विशाले नकुले महेशवह्निविष्णुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.35
- वैजयन्ती भित्तिकाभित्तिका तु शतावर्यां वज्रे चाप्यथ मेखला । श्रोणिस्थानेऽद्रिकटके कटिबन्धेऽसिबन्धने ॥ १८ ॥ Vaijayantī 7.2.18
- वैजयन्ती ऋश्यप्रोक्ताउपलब्धिस्तु शेमुष्यां प्राप्तिविज्ञानयोरपि । ऋश्यप्रोक्ता शतावर्यां कण्डूरातिबलर्धिषु ॥ ४ ॥ Vaijayantī 8.2.4
- वैजयन्ती नारायणीदुरोदरं नपुं द्यूते पणे द्यूतकरे तु ना । नारायणी शतावर्यां लक्ष्म्यां गौर्यां च ना हरौ ॥ १० ॥ Vaijayantī 8.5.10