कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

लाक्षा

lākṣāस्त्री · fem.

In 18 kośas: 20 synonym verses, 16 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.450 · p. 29
लाक्षा द्रुमामयो राक्षा रङ्गमाता पलंकषा ॥ ६८५ ॥जतु क्षतघ्ना कृमिजा यावालक्तौ तु तद्रसः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.218
लाक्षा राक्षा जतु क्लीबे यावोऽलक्तो द्रुमामयः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.555 · p. 63
जतुयावकलाक्षाऽलक्तकाः समाः सिक्थकं मधूच्छिष्टम् ।कज्जलमञ्जनमभिहितमादर्शो दर्पणो मुकुरः ॥ ५५५ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
बाह्लीकं बाह्लिकं लाक्षा राक्षा रक्षाऽत्र चेष्यते ।कालीयकं च कालेयं कालेयकमपीरितम् ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.374 · p. 174
सिंहली योजनी कौन्ती चोलो ना स चतुर्विधः ।लाक्षा खदिरिका रक्ता रङ्गमाता पलङ्कषा ॥ ३७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.32 · p. 464
स्याद्राक्षा काङ्क्षया कक्षा मूषा मञ्जूषया समा ।लाक्षा लिक्षा च शेमूषा स्नसा स्याद्वस्नया समा ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.81 · p. 174
लाक्षा राक्षा रङ्गमाता जन्तुमाता पलंकषा ।रक्ता निर्मत्सरा दीप्तिर्यावोऽलक्तो द्रुमामयः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.78 · p. 103
गुहा गाहा सहा वाहा स्वाहा सिंही जुहूः कुहूः ।आ[227a]मिक्षा कक्षया रिक्षा लिक्षा लाक्षा च राक्षया ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
मांसाभिधानं विवराभिधानं च तीर्थतुण्डे च नपुंसके विद्धि जानीहि । यथा मांसं पलं पललं क्रव्यमित्यादि । इदं विवरं बिलं छिद्रं रन्ध्रं कुहरं सुषिरमित्यादि । इदं तीर्थं पुण्यस्थानम् । तुण्डं वक्त्रम् । यवमाषाद्या व्रीहयः पुंसि । यथा इमे माषाः मुद्गाः कुलत्थाः सोष्टाः गोधूमाः तिलाः कलापाः मसूराः सर्षपाः । प्रियङ्गवश्च स्त्रियामेव । इमाः प्रियङ्गवः ।पल्लव उक्तः पुंसि नपुंसके किसलयं स्त्रियां लाक्षा ।ऋग्रोचना पिडका कण्डूः क्षपा चैव ॥ ५७ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
पल्लवशब्दः पुंसि भवति । अयं पल्लवः । इदं किशलयं प्रवालम् । लाक्षा स्त्रियां स्यात् । इयं लाक्षा जतु । ऋगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयमृक् वेदावयवः । रोचना गोपित्त[त]म् । पि[पिं]डका शरायगम्? । कण्डूः खर्जूः । क्षपा रात्रिः ।कललकफपूयकुल्माषकल्ककल्पगेहमखलौहित्याः ।झर्झरपुङ्खचषालाश्च पुंसि कटाहमत्स्यौ च ॥ ५८ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.325 · p. 141
एकोक्त्या कशिपुः प्रोक्तो भोजनाच्छादनद्वये ।शय्यासने तथौशीरं लाक्षा राक्षा पलंकषी ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.199 · p. 14
लाक्षाजतुः खदिरका पलाशी गन्धमादनी ।अलक्तको जतुरसो रोगो निर्भर्त्सनाह्वयः ॥ १९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1115 · p. 173
लाक्षा राक्षा क्षतघ्ना च रङ्गमाता द्रुमालयः ॥ १११५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.384 · p. 107
दीपकं लोहितञ्चाग्रसौरभं चापि चन्दनम् ।लाक्षा राक्षा जतु क्लीबे जतुकं यावयावकौ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्त्रीलिङ्गसङ्ग्रहः Śabdaratnāvalī 9.45 · p. 311
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.233 · p. 207
एकोक्त्योशीरमौशीरं पलङ्कशा पलङ्कषा ।राक्षा रक्षा च लाक्षापि तद्रसे याववद्यतः ॥ २३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ङ्क (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1493 · p. 180
काकाण्डः स्याच्चोदनिका कृष्णशिम्बिर्विचक्षणा ।लाक्षा तु तेजनी राक्षा रङ्गमाता पलंकषा ॥ १४९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण स्त्रीलिङ्गप्रकरणम् Śabdaratnākara 7.1.2314 · p. 281
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव मनुष्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.6.37 · p. 54
स्याद्रङ्गमातृका लाक्षा गन्धकाठं तु गोङ्गकम् ।कपिचञ्चलतैलाख्यः सिह्लोऽथ सरलद्रवः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.153 · p. 171
कस्तूर्यगरुकर्पूराः सुगन्धो यक्षकर्दमः ।यावो द्रुमामयोऽलक्तो लाक्षा रक्ता जतु क्रिमिः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.

लाक्षा as a meaning in nānārtha verses

  • हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) कृमिकारुण्येऽप्यनुषङ्गः स्यात्प्रोक्तो गुह्येऽप्यवस्करः । वेदिकाऽङ्गुलिमुद्रायां लाक्षायां च कृमिस्तथा ॥ ८२३ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.823
  • धरणिकोश कृमिगमो द्यूतप्रभेदः स्यादपर्यालोकिते गमः । कृमिः कीटश्च लाक्षा च कृमिश्च कृमिले खरे ॥ Dharaṇikośa 24.2.5
  • धरणिकोश पलंकशानागपाशः स्मृतः स्त्रीणां करणे वारुणायुधे । पलंकशा च मुण्डीरीलाक्षागुग्गुलकेषु च ॥ Dharaṇikośa 29.2.18
  • कोषकल्पतरु वरवर्णिनीस्त्रीरत्ने वरवर्णिनी वरलिपौ लाक्षाहरिद्राह्वयो- रुक्ता रोचनिकार्थिका Koṣakalpataru 6.21.190
  • कोषकल्पतरु पलंकषास्याद्गुग्गुलुद्रौ च पलाशलाक्षा- मुण्डीरिकासु स्त्र्यथ राक्षसे ना । सूर्येऽम्बुधा[87a]वव्यथिषः पुमान्स्या- त्स्त्रियां रजन्यां गदितो धरण्याम् । स्याद्वीरवृक्षः ककुभद्रुमे च भल्लातके स्यादथ राजवृक्षः ॥ ७१ ॥ Koṣakalpataru 6.30.71
  • नानार्थार्णवसंक्षेप रक्षासमाधावथ रक्षा स्याल्लाक्षारक्षणभस्मसु । रतिः कन्दर्पभार्यायां सुरतोत्कण्ठयोरपि ॥ ८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.82
  • नानार्थार्णवसंक्षेप क्रिमितस्यापि लक्षणं केचिदाहुर्भूमिचरिष्णुताम् । अन्ये त्वन्तर्गतामाहुर्लाक्षायामथ स द्वयोः ॥ २०८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.208
  • नानार्थार्णवसंक्षेप रङ्गमातामुखशोभा वेदशालिमुखे कान्तौ मुखस्य च । रङ्गमाता तु कुट्टन्यां लाक्षायां चाजयोदिता ॥ ४४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.44
  • नानार्थार्णवसंक्षेप द्रुमामयद्रुमामयस्तु लाक्षायां द्रुमस्याप्यामये तथा । अथ देवरथो ना(न्यै ? ट्ये)रति रामत्य भूमिकाम् ॥ ६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.63
  • शिवकोष जतुकलाक्षागुग्गुलुपालाशपर्पटेष्वपि हिङ्गुनि । जीविका जीवनीयायां जीवकः प्रियसर्जयोः ॥ २८ ॥ Śivakoṣa 1.3.28
  • शिवकोष वरवर्णिनीवरचन्दनमाख्यातं कालीये देवदारुणि । वरवर्णिनी तु लाक्षाफलिनीरोचनानिशि ॥ २८४ ॥ Śivakoṣa 16.3.284
  • शिवकोष पलङ्कषानन्दीवृक्षस्तु काश्मर्यां कुबेरे च प्ररोहिणि । पलङ्कषा रसामुण्डीलाक्षास्वथ पुरे क्षुरे ॥ ५२३ ॥ Śivakoṣa 26.3.523
  • शब्दरत्नावली मेधाविनीमालुधानी लताभेदे सर्पभेदे भवेत्पुमान् । मेधाविनी स्त्रियां लाक्ष्याशुके ना तद्वति त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.119
  • शब्दरत्नावली वरवर्णिनीअमेरुद्रुमभिदो(?)र्ना जम्बुमाली निगद्यते । स्यात्क्लीबं दन्तशुद्धौ ना खदिरे दन्तधावनः ॥ केतुग्रहे हुताशे च स्यात्पुमान् धूमकेतनः । शिवे सुते च पक्षान्ते मित्रे ना नन्दिवर्द्धनः ॥ दाने च प्रतिपत्तौ च बोधने प्रतिपादनम् । भुजङ्गे च मयूरे च प्रचलाकी भवेत्पुमान् ॥ धनदे भास्करे विष्णौ विधौ च पद्मलाञ्छनः । वाग्देवतायां तारायां पद्मायां पद्मलाञ्छना ॥ कालीयके हरिद्रायां न द्वयोः पीतचन्दनम् । भीमे षेष्ठे च महिष पृष्ठशृङ्गी भवेत्पुमान् ॥ देवदारुणि कालीये न द्वयोर्वरचन्दनम् । स्त्रीरत्नरोचनालाक्षाहरिद्राफलिनीषु च ॥ साध्व्यां गौरीसरस्वत्योः पद्यायां वरवर्णिनी । वासुदेवे मधुकरे स्यात्पुंसि मधुसूदनः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.134
  • शब्दरत्नावली कृमिकामिः पुंसि कामुके स्यादथ रत्यामपि स्त्रियाम् । किंक्षेपे च वितर्के च वाच्यवत्प्रश्ननिन्दयोः ॥ कृमिः क्रिमिः पुंसि कीटे लाक्षायां कृमिले खरे । किर्मी स्त्री हेमपुत्याञ्च शालापलालयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.5
  • शब्दरत्नावली पलङ्कषापरिवेषस्तु परिधौ स्वकरे परिवेषणे । पलङ्कषा तु मुण्डीर्यां लाक्षागुग्गुलगोक्षुरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.33