कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

मरक

marakaपुं · masc.

In 8 kośas: 9 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.255 · p. 17
मरको मारिस्त्रयस्त्रिंशदमी स्युर्व्यभिचारिणः ।स्युः कारणानि कार्याणि सहचारीणि यानि च ॥ ३२५ ॥रत्यादेः स्थायिनो लोके तानि चेन्नाट्यकाव्ययोः ।विभावा अनुभावाश्च व्यभिचारिण एव च ॥ ३२६ ॥व्यक्तः स तैर्विभावाद्यैः स्थायी भावो भवेद्रसः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 शद (syllable split)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.373 · p. 130
वधोविनिभ्यां वापः स्याद्विसरः प्रतिघातनम् ।निवाहोऽपि स्त्रियां मारिः सर्वगो मरको स्त्रियाम् ॥ ३७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.144 · p. 477
वल्कवल्मीकमरककल्कानां पुलकस्य च ।करकस्य व्यलीकस्य पङ्कवर्चस्कयोरपि ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.73 · p. 270
पञ्चत्वमस्तं मरणं निमीलनंतत्रावसानं निधनस्तु न स्त्रियाम् ।मारिश्च मारी मरकः स सर्वत-श्चित्या चिता स्याच्च चितिस्तथा स्त्रियाम् ॥ ७३ ॥
इन्द्रवंशा
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.130 · p. 227
genderपुंक्लीm. n.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.478 · p. 59
पुनः स्यात् सर्वगा मृत्युर्मोरिश्च मरकस्तथा ।त्रयस्त्रिंशदमी भावाः भवेयुर्व्यमिचारिणः ॥ ४७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.398 · p. 137
मारको मरको मारः संघातोऽपि च घातनम् ।अथाघातो वधस्थानं प्रघात इति कुत्रचित् ॥मरणं प्रलयो नाशः कालधर्मश्च पञ्चता ।द्वयोर्मृत्युर्भूमिलाभो निपातो निधनोऽस्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.129 · p. 187
संवेगावेगावूहेहे परामर्शो विमर्शनम् ।मृत्यौ मृतिः सर्वगे मरि-मारी मरकोऽपि च ॥ १२९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 गा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव क्षत्त्रियवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.8.60 · p. 70
निपातो भूमिलाभश्च मृत्युरप्यथ मारकः ।मरको मारिरुत्पाटः शवस्तु क्षितिवर्धनः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.149 · p. 185
स्वस्तिकः स्यात् चतुष्के तु मङ्गलद्रव्यगेहयोः ।मरकोऽस्त्री सीधु शीधुपानेक्षु शीधुपात्रके ।अच्छिन्नपान्थपंक्तौ च त्रिषु स्यात् गतिशीलके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क्षु (wrong syllable)

मरक as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु तीक्ष्णवीणावादनसाधने च लगुडे गेहैकदेशे तथा कोणः कोकनदच्छवावरलुके रक्ते हयेऽग्नौ नदे । शोणोऽथार्भकगर्भयोर्नरि भवेद्भ्रूणस्तु गर्भेऽस्त्रियां तीक्ष्णं लोहविषाजिमुष्किमरके तिग्मे तु भेद्यानुगम् ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.15.7
  • कोषकल्पतरु मारहेम्नः पलानामयुतद्वये स्या- द्भारस्तुलानामपि विंशतौ [45b] च । स्याद्वीवधेऽथो मरके स्मरे च वृषेऽपि मारो गदितोऽथ चण्ड्याम् ॥ १३ ॥ Koṣakalpataru 6.27.13