अवष्टम्भ
avaṣṭambhaपुं · masc.In 12 kośas: 6 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
दर्पोऽवलोकोऽवष्टम्भश्चित्तोद्रेकः स्मयो मदः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सौष्ठवं स्यादवष्टम्भो हठः प्रसभमुच्यते ।प्रग्रहो ग्रहको वन्दी पणोऽक्षेषु ग्लहः स्मृतः ॥ ७५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खलूरिका तु तद्भूभिरवष्टम्भश्च सौष्ठवम् ।युग्या गुणनिका ग्राह्या काण्डोऽस्त्री विशिखः पुमान् ॥ २६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आर्भट्याडम्बराटोपाः व्यापप्रसरमूर्छनाः ।आधारः स्यादवष्टम्भः स्यादालम्बनमाश्रयः ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रुट्क्रुधावक्षामेर्ष्याथ संरम्भः कोपैवकृतम् ।अवष्टम्भस्मयाटोपगर्वाहंकारदर्पकाः ॥ ९७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अविषादो धृतिर्धैर्यमवष्टंभस्तु सौष्ठवम् ।वीराणां यद्रणे नृत्तं तस्मिन्वीरजयन्तिका ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
अपशब्दे वितो भ्रंशिर्विलम्बिः कालयापने ।आलम्ब आङवाभ्यां स्यादवष्टम्भेऽपि कीर्तितः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
meanings
अवग्रहो वृष्टिरोधे प्रतिबन्धे गजालिके ।अवष्टंभः समालंभे स्तब्धिकांचनयोरपि ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अवष्टम्भ as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश ओजस्ओजो बलमवष्टम्भ ओजो रश्मिप्रकाशयोः । छन्दः पद्ये च वेदे च छन्दश्छन्दानुवर्तनम् ॥ Dharaṇikośa 31.2.7
- नानार्थार्णवसंक्षेप ओजस्एनः पापेऽपराधे च स्यादोजो बलतोययोः । दीप्तौ प्रकाशेऽवष्टम्भे काव्यालङ्कारभेदके ॥ १६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.16
- नानार्थार्णवसंक्षेप सौष्ठवनावः स्यात् सेकपात्रे च सिक्तौ चाप्यथ सौष्ठवम् । अवष्टम्भे प्रशस्तत्वे हयनं तु गतावपि ॥ ९० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.90
- शब्दरत्नावली ओजस्ओजः क्लीबं बले दीप्ताववष्टम्भप्रकाशयोः । एनः पापेऽपराधेऽपि निन्दायामपि न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.19
- वैजयन्ती ओजस्ओजोऽवष्टंभबलयोरोकसी मंदिराश्रमौ । क्रियायजनयोः कर्म क्षीरं दोहनमंबु च ॥ ४ ॥ Vaijayantī 6.3.4