आयास
āyāsaपुं · masc.In 8 kośas: 6 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
दैन्यं कार्पण्यं श्रमस्तु क्लमः क्लेशः परिश्रमः ॥ ३१९ ॥प्रयासायासव्यायामा उन्मादश्चित्तविप्लवः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 चि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
श्रमः परिश्रमः क्लेशः खेद आदीनवास्रवौ ।व्यायामश्च प्रयासः स्यादायासः स्त्यानमन्तिमे ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आयासश्च प्रयासोऽपि दैन्यं कार्पण्यमुच्यते ।नटो भरतपुत्रः स्याच्छैलाली भरतोऽपि च ॥ २२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रयासायासव्यायामा ग्लानिः खेदः क्लमः श्रमः ।व्यर्थं वृथा मुधा मोघं निःफलं च निरर्थकम् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अथाऽऽयासः प्रयासश्च व्यायामश्च परिश्रमः ।क्लमः क्लेशः श्रमोऽपिस्यादुन्मादश्चित्तविप्लवः ॥ ४७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लेशायासौ जुगुप्सा तु हृणीया हृणिया घृणा ।ऋतिः कुत्साप्युपक्रोशो गर्हा दोषश्च गर्हणा ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आयास as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप व्यायामआकर्षणे च वस्त्रादेः स्याद्दीर्घीकरणेऽपि च । आयासेऽप्यथ विज्ञेयो व्याघातो व्याहतावपि ॥ १८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.189
- नानार्थार्णवसंक्षेप कौक्कुटकौक्कुटं क्लीबमायासे त्रि तु कुक्कुटयोगिनि । कौसला तु स्त्र्ययोध्यायां त्रिस्तु कोसलयोगिनि ॥ ६०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.605
- शब्दरत्नावली इनइनायासपराक्रान्ते किन्नु प्रश्नवितर्कयोः । चन पक्षान्तरे कार्त्स्न्ये विस्मये च निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.41