उन्माद
unmādaपुं · masc.In 10 kośas: 12 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
दैन्यं कार्पण्यं श्रमस्तु क्लमः क्लेशः परिश्रमः ॥ ३१९ ॥प्रयासायासव्यायामा उन्मादश्चित्तविप्लवः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 चि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
विस्मारणं प्रस्तरणमुन्मादश्चित्तविभ्रमः ।इन्दिकोसिद्यमालस्यं प्रमादोऽनवधानता ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उन्मादो मतिविभ्रंश उन्मनायितमित्यपि ।आवेशो भूतसंचारो भूतक्रान्ते ग्रहागमः ॥ ३२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आधिः पुंसि मनस्तापोऽथोन्मादश्चित्तविभ्रमः ।मरणं चेतनानाशो मूर्च्छाभेदो बुधैर्मतः ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चिन्ताभिलाषः स्मरणं प्रशंसाप्रलाप उद्वेजनमामयश्च ।जडत्वमुन्मादयुगन्तकालो-ऽवस्था दशैता विरहातुराणाम् ॥ १९९ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
अथाऽऽयासः प्रयासश्च व्यायामश्च परिश्रमः ।क्लमः क्लेशः श्रमोऽपिस्यादुन्मादश्चित्तविप्लवः ॥ ४७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्तमे चरिते शीलं उन्मादश्चित्तविभ्रमे ।प्रेम क्लीबे पुमान् प्रेमा स्नेहः प्रणय इत्यपि ॥हार्दं प्रियत्वं प्रियता स्निग्धतायां निगद्यते ।इच्छाकाङ्क्षा स्पृहा वाञ्च्छा लिप्सा कामो मनोरथः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चित्तविभ्रम उन्मादो मिथ्याज्ञानं मतिभ्रमः ।अथ सिद्धान्तराद्धन्तकृतान्तसमयाः समाः ॥ २७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैवर्ण्यमश्रु प्रलय इति भावाश्च सात्त्विकाः ।निर्वेदो ग्लानिशङ्कास्मृतिधृतिमतयः प्रीतिनिद्रावहित्थाव्रीडेर्ष्यासुप्त्यसूया मरणमलसतोन्मादहर्षावमर्षाः ।तर्कापस्मारमोहश्रममदजडिमव्याधिवेगा विषादोगर्वश्चिन्तौग्य्रदैन्ये भयमपि चपलत्वं च संचारिभावाः ॥ ९५८ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
वैवर्ण्यक्लीअश्रुक्लीप्रलयपुंसात्त्विकभावपुंनिर्वेदपुंग्लानिस्त्रीशङ्कास्त्रीस्मृतिस्त्रीधृतिस्त्रीमतिस्त्रीप्रीतिस्त्रीनिद्रास्त्रीअवहित्थास्त्रीव्रीडास्त्रीईर्ष्यास्त्रीसुप्तिस्त्रीअसूयास्त्रीमरणक्लीअलसतास्त्रीउन्मादपुंहर्षपुंअमर्षपुंतर्कपुंअपस्मारपुंमोहपुंश्रमपुंमदपुंजडिमन्पुंव्याधिपुंवेगपुंविषादपुंगर्वपुंचिन्तास्त्रीऔग्र्यक्लीदैन्यक्लीभयक्लीचपलत्वक्लीसंचारिभावपुं
genderपुंmasc.
दशमुद्राः समाख्यातास्त्रिपुरायाः प्रपूजने ।संक्षोभद्रावणाकर्षवश्योन्मादमहाऽङ्कुशाः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विचिकित्सा तु सन्देहः संशयो विशयो भ्रमः ।विस्मरणं प्रस्मरणमुन्मादश्चित्तविभ्रमः ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 स्म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उन्माद as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली प्रैषप्लक्षोऽश्वत्थे गर्दभाण्डे जटीद्वीपविशेषयोः । पक्षः सहाये सुहृदि पार्श्वे मासार्द्धराजयोः ॥ विहगे वलये साध्ये विरोधे गृहशुद्धयोः । चुल्लीरन्ध्रे हस्तिपार्श्वे केशादिपरती व्रजे ॥ प्रेक्षा नृत्ये क्षणे वुद्धौ शिक्षायामपि च स्त्रियाम् । प्रैषः क्लेशे मर्दने च प्रेषणोन्मादयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.10