कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उच्छ्रय

ucchrayaपुं · masc.

In 7 kośas: 8 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.17
नगाद्यारोह उच्छ्राय उत्सेधश्चोच्छ्रयश्च सः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.21 · p. 250
नगाद्यारोह उच्छ्राय उत्सेधोऽप्युच्छ्रयश्च सः ।स्कन्धकाण्डप्रकाण्डाश्च मूलाच्छाखावधिस्तरोः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.30 · p. 136
दैर्घ्यमायाम आनाह आरोहस्तु समुच्छ्रयः ।उत्सेधोऽस्त्री समुच्छ्राय उदयस्तूच्छ्रयः * * ।अल्पारोहपरीणाहा वृक्षाद्याः स्युर्निघा इति ।दारु न स्त्री काष्ठमन्त्ये दलिरु(कं?) चाथ दीप्तिकृत् ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 रु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.151 · p. 11
मूलपाग्रं शिफाप्रान्तं शिफा शाखावरोहकः ।उत्सेध उच्छ्रय[यः] इध्म दारु काष्ठेन्धनं गुडम् ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2602 · p. 419
आरोहश्च तथोत्सेधः उच्छ्रयश्च समुच्छ्रयः ॥ २६०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश पुरवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.2.51 · p. 54
द्रोणीमुखं तदर्धस्य मध्ये तस्यार्धमुच्छ्रयः ॥
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.18 · p. 58
वृक्षादिदैर्घ्य उच्छ्राय उत्सेध उच्छ्रयोऽपि च ।स्कन्धः काण्डः प्रकाण्डोऽस्त्री मूलाच्छाखावधेस्तरोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ध (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.448 · p. 59
स्युरुच्छ्रायोच्छ्रयोत्सेधा नगादीनां समुन्नतौ ।माढिः शङ्कुः पत्रसिरा त्रिषु शुङ्गा च कोशिका ॥ ४४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.13 · p. 46
धृष्णोति धृष्णुते धार्ष्ट्ये गल्भते च प्रकीर्तितम् ।अधार्ष्ट्ये क्लीबते छ्र(?)पयति मूर्छति चोच्छ्रये ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 छ्र (wrong syllable)

उच्छ्रय as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु उत्सेधस्यात्सं[9a]रोधो रोधने क्षेपणे च रोधे नाशे ज्ञैर्निरोधः प्रदिष्टः । उत्सेधः स्यादुच्छ्रये स्त्री न काये विश्रब्धश्चानुद्भटे चापि शान्ते ॥ ७० ॥ Koṣakalpataru 6.20.70
  • कोषकल्पतरु स्तूपलेपः सुधालेपन-भोजनेषु तल्पस्तु न स्त्री शयनीयवाची । प्राकारदारेषु नपुंसकेऽथ । स्तूपोऽपि चैत्ये भुव उच्छ्रये च ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.22.5
  • कोषकल्पतरु समुच्छ्रयपरिधायोऽम्भःस्थाने परिच्छदे स्यान्नितम्बे च । समुदय आजौ वृन्दे समुपक्रमवाचकश्चापि । प्रतिश्रयस्त्वाश्रयसंसदोः स्या- त्समुच्छ्रयस्तूच्छ्रयके विरोधे । हिरण्मयः स्यादिह लोकधातौ विशेष्यवद्धेममये प्रदिष्टः ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.82
  • शब्दरत्नावली मूर्च्छितमरुत्समीरे देवे ता ग्रन्थिपर्णे नपुंसकम् । मूर्च्छितं चोच्छ्रये मूढे मूषितं खण्डते भिदि ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.126
  • शब्दरत्नावली उत्सेधआबन्धः प्रेम्नि योक्त्रे नालङ्कारदृढबन्धयोः । उत्सेधोऽस्त्री चोच्छ्रये स्यात् क्लीबं संहननेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.24